Izvor: Politika, 22.Jun.2011, 23:04 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Pronađena peć iz 15. veka
Lokalitet „Ćerane” u jagodinskom selu Miloševu važno arheološko nalazište
Jagodina – Peć za pečenje cigala i crepa iz 15. veka, koju su ovih dana iskopali kustosi Zavičajnog muzeja u Jagodini na lokalitetu „Ćerane“ kod sela Miloševa na potesu Veliki Gorunjar, jedinstvena je takva peć pronađena u Srbiji. Pored toga, ona predstavlja jedini materijalni dokaz da je u to vreme postojao život u Pomoravskom okrugu, što je veoma bitno, jer do sada nije >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << pronađeno nijedno naselje iz tog perioda, niti su vršena iskopavanja u tom pravcu.
– Arheološka iskopavanja smo počeli 2. juna, a završili smo ih juče. Ustanovili smo da se radi o peći za pečenje cigala i crepa. Peć je duga šest metara, široka dva metra, a kako smo pronašli i mlađu keramiku, pretpostavljamo da je peć korišćena i u doba Turaka. Samim tim, tu je postojalo naselje i u to vreme – navodi za „Politiku“ Radovan Petrović, kustos-arheolog Zavičajnog muzeja u Jagodini.
On je došao do podataka da je na tim prostorima živeo Pavle Bakić, rudnički despot, koji je u Miloševu podigao manastir 1525. godine. Reč je o poslednjem srpskom titularu i despotu, a u starim spisima se pominju i njegovi dvori na Venčacu.
– Kako smo pored ove peći pronašli i puno staklenih komada, pretpostavljamo da u blizini postoji i peć u kojoj se peklo staklo. U stvari, verujemo da je tu postojala čitava mala fabrika za pravljenje materijala od kojih su se podizali obližnji manastiri. Bitno je i da pronađemo lokalitet na Velikim livadama i naselje Grabovik u blizini svilajnačkog sela Radošina, koje se u turskim zapisima prvi put pominje 1516. godine, a poslednji put 1700. godine u austrougarskim zapisima – dodaje kustos Radovan Petrović.
On ocenjuje da bi pronalazak ta dva lokaliteta imao veliki značaj za celu Srbiju, jer se ni u jednoj ozbiljnoj naučnoj raspravi ne pominje bilo kakvo srednjevekovno nalazište na teritoriji Pomoravskog okruga. Ako bi kustosima to pošlo za rukom, oni planiraju da čelnicima jagodinske opštine predlože da se napravi arheo-etnopark.
– Znači, treba otkopati dve-tri peći, sagraditi nekoliko kuća po uzoru na one iz srednjeg veka, ali i nekoliko kuća moravskog stila, kao što je Ćor Jankova brvnara iz 19 veka. Nažalost, iako je 1991. godine ta brvnara stavljena pod zaštitu države, ona je srušena. Mislim da bi to bila odlična turistička ponuda – zaključuje kustos Petrović i dodaje da je u ovaj projekat uključena njegova koleginica Sonja Perić i arhitekta Miloš Komarek.
Z. Gligorijević
objavljeno: 23.06.2011.
