Izvor: Blic, 15.Mar.2004, 13:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Prerani porođaj
Prerani porođaj
Svaki porođaj između 24. i 38. nedelje trudnoće se smatra prevremenim porođajem. Prevremeno rođena deca se u medicini i dan danas smatraju apsolutno najrizičnijom populacijom. Svetska zdravstvena organizacija je ovaj problem definisala kao problem celog sveta. Smatra se da takvih porođaja ima oko 10 odsto od ukupnog broja porođaja, a između 60 i 70 od sve dece koja umru kao novorođenčad jesu prevremeno rođena deca. Bez obzira na velika dostignuća i >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << u dijagnoistici i u terapiji, ovi podaci važe već decenijama i jednako za manje, srednje razvijene i najrazvijenije zemlje sveta. Ocenjuje se da se postotak prevremenih porođaja održava na oko 10 odsto zato što se veliki broj trudnoća koje bi ranije bile završene kao spontani pobačaj danas održi, ali najčešće ne do kraja uobičajenog ciklusa, nego do rođenja pre vremena.
Najveći rizik je za decu rođenu pre 34. nedelje trudnoće. To je granica posle koje je smrtnost minimalna i kreće se oko dva do tri odsto, a trajne posledice kod ove dece su retke. Ogromna je smrtnost dece rođene između 24. i 28. nedelje trudnoće. Čak i u najboljim i najbogatijim zdravstvenim sistemima, kao što je u SAD, smrtnost ove dece kreće se između 50 i 60 odsto, a isti procenat od preživele dece ostaje sa trajnim posledicama.
- Odmah nakon porođaja u takvim situacijama nije moguće proceniti ko će od dece preživeti ili ko će ostati sa nekom vrstom trajnih posledica. Vrlo mnogo se sazna u početku neonatalnog lečenja, već u prvih 12 sati, ali se odmah na porođaju teško bilo šta može sa sigurnošću utvrditi - navodi ginekolog dr Željko Miković.
Današnja medicina najviše može da učini za decu rođenu između 28. i 34. nedelje trudnoće.
- Tu je u okviru neonatalne medicine napravljena prava revolucija, posebno u segmentu terapije. Osnovni problem te dece je nezrelost pluća. Ona su za njih kritičan organ. Zahvaljujući kiseoničkim terapijama, veštačkoj ili mehaničkoj ventilaciji, jednom specifičnom leku koji potpomaže sazrevanje pluća, danas veliki broj ove dece uspeva da preživi i da najčešće ostane bez trajnih posledica. Tipični problemi su još krvarenje u mozgu, nesposobnost prilagođavanja na hranu, sklonost ka krvarenjima i velika sklonost ka infekcijama i sepsama - objašnjava dr Miković.
Međutim, suština onoga čemu teži savremena medicina je sprečiti prevremeni porođaj, naglašava dr Miković. Među odavno poznate uzroke prevremenih porođaja kao što su slabost grlića materice, anomaličnost materice, povećana količina plodove vode ili višeplodne trudnoće pojavila se odskora nova kategorija: tihe, nedivljive, skrivene intrauterusne infekcije. Smatra se da je danas oko 30 odsto od svih prevremenih porođaja izazvano ovim tihim infekcijama kod majki.
- Skrivene infekcije se ne odražavaju na majku, ona nikakve simptome ne oseća, niti ima temperaturu, niti promene u broju leukocita, niti bilo kakav drugi pokazatelj. Ove infekcije se za sada mogu dijagnostifikovati kroz bakterijske vaginoze, infekciju grlića materice hlamidijom i razne druge infekcije anaerobnim bakterijama, tako da postoji veliko očekivanje da se terapijama ovih infekcija spreči događanje prevremenog porođaja. Dijagnostika je komplikovanija nego za klasičnu infekciju i sastoji se u određivanju specifičnih supstanci u krvi. Ove vrste infekcija se u praksi sada otkrivaju i kod nas, mada je čitav problem i u svetu još u fazi istraživanja i ispitivanja, pre svega o dijagnostičkim mogućnostima- navodi dr Miković.
Tako se sa tihim, skrivenim infekcijama, praktično pojavila nova i pokazuje se možda najbrojnija rizična grupa među trudnicama. Rizične grupe su i trudnice u adolescenciji, trudnice starije od 35 godina, žene koje su već imale spontane pobačaje, žene koje puše, jer kod njih često dolazi do prevremenog popuštanja plodovih ovojaka, višeplodne trudnice, trudnice sa raznim patološkim stanjima, kao što je, na primer, ispoljavanje hipertenzije, visokog krvnog pritiska u trudnoći ili trudnice koje imaju dokazane anomalije na materici.
Za žene takozvanog niskog rizika, znači one koje ne spadaju u već etablirane rizične grupe, bila bi neka vrsta prevencije za prevremeni porođaj izazvan tihim intrauterusnim, unutarmateričnim infekcijama kod majke, da se u toku trudnoće, negde između 20. i 24. nedelje, analizira krv iz čega se može saznati koncentracija materije koja ukazuje na mogućnost prevremenog porođaja. Onda bi se kod žena kod kojih se ukazuje na opasnost od prevremenog porođaja mogli napraviti određeni bakteriološki testovi i uz pojačanu kontrolu lečiti eventualne tihe infekcije.
Dokazano je da žene koje imaju infekciju hlamidijom imaju duplo češće prevremeni porođaj od ostalih trudnica, dok je kod žena koje imaju bakterijske vaginoze prevremeni porođaj i do tri puta ćešći nego kod ostalih trudnica.
Tihe unutarmaterične infekcije mogu da dovedu do prevremenog porođaja i tako što uzrokuju pucanja plodove opne i tako što provociraju kontrakcije i otvaranje materice, što su i dva najčešća načina na koji se događaju prevremeni porođaji.
