Izvor: Blic, 01.Apr.2000, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Dr Vukoje Novak: Kako sprečiti
Dr Vukoje Novak: Kako sprečiti hrkanje (6) Uzak nos, široka nevolja
Ako mislite da hrkanje nije opasna pojava, varate se. Ne zbog toga što neprijatan zvuk remeti miran san drugih pored vas, pa može naterati vašeg partnera na razved, već više zato što hrkanje može izazvati probleme kod drugih organa, koje je teško lečiti. Hrkanje sa prekidima disanja tokom spavanja je ozbiljna bolest, koja, u velikom procentu, utiče na smanjenje libida i impotenciju, a kada >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << se zapusti, ne retko, izaziva i smrtnost, koja se do skora pripisivala infarktu u ranim jutarnjim satima. O pojavi hrkanja širom svet i kod muškaraca i kod žena, o njenim medicinskim aspektima i tehnikama lečenja, govori knjiga 'Hrkanje i kako ga sprečiti' uglednog medicinskog stručnjaka prim. dr Vukoja Novaka. To je prva knjiga na našem jeziku posvećena ovoj pojavi. Donosimo najzanimljivije delove o uzrocima i nastanku hrkanja, razvoju, simptomima, tehnikama i terapijama lečenja.
Osobe koje hrču susreću se bar sa jednim od sledećih problema:
1. Otežano disanje na nos
Više od 50% hrkača žali se na razne endonazalne smetnje i kod njih u velikom procentu pri pregledu možemo otkriti neke deformacije ili patološka stanja. Zapravo, danas u svetu milioni ljudi imaju respiracijske tegobe zbog devijacije ili frakture nosne pregrade, koje nastaju tokom rasta i razvoja ili su posledica traume pri porodu ili kasnije. Ovakva stanja mogu dovesti do različitog stepena nazalne opstrukcije, te se disanje kod njih često odvija preko usta. Prirodno je da većina ljudi teži da diše kroz nos, kako u budnom stanju, tako i tokom sna i spavanja. Disanje na usta se odvija kod njih samo kada je potrebno uneti više vazduha u organizam, posebno prilikom većih sportskih ili fizičkih aktivnosti. Tokom sna disanje na nos postaje nešto teže jer se više sekreta akumulira oko nazalnih valvula i nosnih školjki, što sužuje nazalni disajni prostor. Pacijenti tada izjavljuju da tokom dana uredno dišu preko nosa, a kada legnu i zaspu ne znaju zbog čega dišu preko usta. Kod spavanja na leđima, kada se hrkanje pogoršava, redukuje se i takozvani sleep reflex. Zapravo, kada spavate na strani, ovaj refleks omogućava da se nozdrva na suprotnoj strani od one na kojoj spavate otvori, valvula bolje funkcioniše i dobija se poboljšano nazalno disanje.
Danas, sve prisutniji nalaz u nosu, a koji dovodi do nazalne rezistencije, odnosi se na uvećane nosne školjke i otok njihove sluznice kao posledice alergijskih vazomotornih i infektivnih oboljenja. Pošto su ove manifestacije najčešće sezonskog karaktera, tako se i epizode hrkanja javljaju samo u fazi njihovog prisustva.
Kod trudnica povećana nazalna kongestija se javlja usled hormonalnog disbalansa, te nastale smetnje u vidu hrkanja nestaju nakon poroda.
Kao dalji etiološki faktori ove pojave pominju se polipi nosa i sinusa, zatim tumori i znatno ređe priraslice i stenoze nosnih šupljina.
Nekada se upitamo zašto neki ljudi koji imaju takvu patologiju nisu skloni hrkanju. Treba znati da strujanja vazduha prolaze kroz nos u obliku luka sa maksimalnim protokom u području srednje nosne školjke. Suženje nosnih puteva na tom nivou, različite etiologije, remete normalno disanje znatno više nego isti patološki procesi locirani na dnu nosa ili u najgornjim delovima nosne šupljine. U principu, inspiratorna strujanja vazduha zavise od položaja i veličine nosnica, te volumenu nosa i hoana. Ekspiratorna strujanja vazduha prolaze istim paraboličnim smerom kroz nosnu šupljinu kao kod udisaja. Previše uzak nos, uz slab kvalitet alarnih hrskavica, koje se pri jačem udisaju uvlače prema nosnim šupljinama, ne treba izostaviti kao mogući uzrok snoringa.
2. Slab mišićni tonus
Hipotonija ili atonija nekih mišića mekog nepca, resice, bočnih zidova ždrela i jezika, koja se može desiti tokom spavanja i sna ili nakon uzimanja nekih sedativa i hipnotika, dovodi do zatvaranja vazdušnog puta, opstrukcije i hrkanja.
3. Duga resica, široko meko nepce, naborana sluznica bočnih zidova ždrela i prevelik jezik je čest nalaz kod hrkača i apneičara. Kada vazduh prolazi između ovih struktura, postoji velika mogućnost da će ona vibrirati, bilo pojedinačno bilo zajedno, proizvodeći buku.
4. Hipertrofija krajnika, trećeg (adenoidne vegetacije) ili nepčanih kao i jezičnih, je najčešći uzrok hrkanja i apneje kod dece. Ova pojava se uglavnom sreće do šeste godine života. Naime, tada je prostor u nazofaringsu i orofaringsu mali a krajnici veliki, te mogu izazvati takozvanu postnazalnu opstrukciju. Kasnije obično dolazi do laganog smanjenja istih a okolni prostor se proširuje u sklopu normalnog rasta glave, što omogućava nesmetan prolaz vazduhu do pluća.
5. Tumori laringsa, bilo maligni ili benigni, te stenoze, kao i paralize glasnih žica mogu biti odgovorne za nastanak pomenutih pojava. Hrkanje se kod njih može javiti i prilikom udisaja i prilikom izdisaja i može ići od ekstremno glasnog do tihog, kao šapat. NASTASVIĆE SE
Dr Vukoje Novak: Kako sprečiti hrkanje
