Izvor: Blic, 23.Okt.2002, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Bolest vojnika i ljudi šume
Bolest vojnika i ljudi šume
Bolesti koje čovek dobija od životinja, zoonoze, sve više predstavljaju ozbiljan zdravstveni i ekonomski problem za svaku zemlju u svetu.
Do sada je utvrđeno da takvih bolesti ima preko 200. Posebnu opasnost za ljude predstavljaju krpelji i komarci, jer su oni prenosioci skoro svih tih bolesti. O najčešćim bolestima koje čovek naših krajeva dobija od životinja, za čitaoce "Blica", govore najistaknutiji stručnjaci humane i veterinarske >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << medicine.
Autor feljtona je Miloje Petrović.
Godišnje u svetu od ove bolesti oboli oko 200 hiljada ljudi. U balkanskim zemljama i centralnoj Evropi bolest prouzrokuje i Beograd hantavirus ( smrtnost do 15% ). Do danas je također dokazano da su 43 vrste glodara nosioci hantavirusa u prirodi i da predstavljaju izvor zaraze za ljude.
Prvi podaci o postojanju virusnih hemoragičnih groznica u našoj zemlji potiču iz 1954. god. Prva epidemija opisana je na Fruškoj Gori 1961.god, a prvi virusološki potvrđen slučaj hemoragične groznice s bubrežnim sindromom u Jugoslaviji otkriven je u okolini Čačka 1979.godine, kada su dr Božidar Antonijević i dr Ana Gligić dali opis kliničke slike_arhiva i virusološke nalaze. Iz ove oblasti dr Božidar Antonijević je odbranio prvu doktorsku disertaciju u našoj zemlji. Posle toga, izolacijom Beograd hantavirusa iz krvi obolelog i umrlog od hemoragične groznice s bubrežnim sindromom, serološkim nalazima i molekularno biološkim metodama dokazano je da u Jugoslaviji cirkuliše 5 različitih serotipova hantavirusa ( Hantaan, Seul, Puumala, Beograd i Tula ).
U poslednjoj epidemiji 3.000 obolelih. U poslednjoj epidemiji 1995 godine, prema nepotpunim podacima na području Republike Srpske, Federacije Bosne i Hercegovine i u Jugoslaviji od hemoragične groznice s bubrežnim sindromom obolelo je više od 3.000 vojnika i civilnog stanovništva. To je ujedno i bila najveća do sada zabeležena epidemija ove bolesti u Evropi. Inače, ova bolest je poznata kao veliki vojni problem, kada ljudi dugo borave u šumama i rovovima, i češće dolaze u kontakt sa inficiranim glodarima.
Dokazano je da težina kliničke slike_arhiva, kao i prognoza bolesti zavisi od serotipa hantavirusa koji je bolest izazvao. Zbog toga je neophodna saradnja kliničara i virusološke laboratorije radi postavljanja blagovremene dijagnoze. S obzirom da u Jugoslaviji i zemljama u okruženju cirkuliše nekoliko serotipova hantavirusa koji mogu da prouzrokuju bolest kod ljudi, kao i činjenice da su 11 vrsta malih sisara ( miševi, pacovi i dr.) inficirani hantavirusima, postoje poteškoće u postavljanju dijagnoze kao i u preduzimanju adekvatnih preventivnih mera zaštite i kontrole od hemoragične groznice s bubrežnim sindromom.
Poseban problem na Jugu Srbije (na Kosovu i Metohiji) predstavlja i činjenica što se u isto vreme (proleće i leto) sa hemoragičnom groznicom sa bubrežnim sindromom javlja i Krimska-Kongo hemoragična groznica. Čoveka ubodom inficiraju virusom zaraženi krpelji, a onda se bolest putem krvi prenosi sa čoveka na čoveka. Zbog ovakvog načina prenošenja, najviše su od ove bolesti ugroženi medicinski radnici u bolnicama i laboratorijama.Prvi smrtni slučajevi od ove bolesti kod nas opisani su 1954. god. na Kosovu u Suvoj Reci i Mušotištu, a prva porodična epidemija opisana je u Makedoniji 1970. god. Istraživanja koja su tada započeta i trajala više od 20 godina, rezultirala su uspešnom izolacijom virusa iz krpelja. nastaviće se
