Izvor: Blic, 24.Maj.2009, 04:37 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Kako je Hitler obesio prijatelja Karađorđevića
Kako su izgledali odnosi Beograda i Berlina između dva rata delimično pokazuje i izložba „Ulrih fon Hasel" koja je juče otvorena u Belom dvoru povodom 60-godišnjice usvajanja Ustava Savezne Republike Nemačke. Izložba je i prikaz političkih i društvenih odnosa u Kraljevini Jugoslaviji 30-ih godina iz pera nemačkog diplomate.
Hasel (levo) doprineo je prvom susretu Musolinija i Hitlera
Ulrih fon Hasel (1881–1944) bio je jedna od vodećih ličnosti >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << nemačke opozicije protiv Hitlera. Tridesetih godina bio je izaslanik u Beogradu i za to, relativno kratko vreme ne samo da je stekao precizan uvid u političke odnose u Kraljevini, nego je i osvojio srca ljudi, a zbog bliskih odnosa sa članovima vlade imao je veliki politički uticaj.
Rad Ulriha fon Hasela u službi inostranih poslova Nemačke, u koju je stupio 1909. godine, obuhvatao je uvek iznova ključna pitanja nemačko-italijanske spoljne politike i spoljne politike podunavskih evropskih zemalja. Hasel je težio nemačkoj prevlasti u jugoistočnoj Evropi iz geografskih i ekonomskih razloga. Odlučnije nego njegovi prethodnici, nastojao je da ojača nemački politički i ekonomski uticaj na Balkanu, a Jugoslaviji je tu dao važnu ulogu. Kao rezultat toga, značaj Nemačke za izvoz jugoslovenske robe je od početka Vajmarske Republike znatno porastao – 1932. nemački Rajh je sa 11 odsto udela u uvozu bio treći po važnosti trgovinski partner Jugoslavije.
Prilikom obavljanja zadataka Haselu su dobro došle njegove odlične veze sa kraljevskim dvorom. Sa kraljem Aleksandrom I, a naročito sa princem Pavlom, Hasel je bio u prijateljskom odnosu. I nakon njegovog postavljenja za ambasadora u Rimu, Hasel je ostao posebno vezan za jugoslovenski kraljevski dvor i jugoslovensku politiku.
U leto 1939. i kontinuirano od izbijanja Drugog svetskog rata nastojao je da se u inostranstvu čuje i glas „drugačije Nemačke". Saradnja sa zapadnim silama za njega je bila preduslov za mir i bezbednost u Evropi i stoga prioritetni cilj nemačke spoljne politike. Ispitivao je uslove za okončanje rata sa Nemačkom bez Hitlera i pokušao da sačuva mostove ka slobodnom svetu. Nije učestvovao u neposrednim pripremama za atentat 20. jula 1944, ali se njegovo ime nalazilo na kabinetskim listama za mesto ministra inostranih poslova. Zajedno sa nekadašnjim pruskim ministrom finansija Johanesom Popicom, Hasel je napravio planove za novi poredak ustavnog života nakon Hitlera. Svoj otpor nacionalsocijalističkom bespravnom režimu platio je glavom. Osuđen je na smrt vešanjem u režiranom procesu pred Narodnim sudom i pogubljen 8. septembra 1944. godine u Berlinu-Plecenze.
Izložba koja će biti otvorena do 6. juna, osim što govori o ličnosti Ulriha fon Hasela, doprinosi i razumevanju diplomatske situacije nakon Prvog svetskog rata i daje doprinos današnjim nemačko-srpskim odnosima. Ni od jednog Haselovog prethodnika ili naslednika nije očuvano ni približno slično dokumentarno obilje iskaza o Jugoslaviji i nemačkoj spoljnoj politici 30-ih godina.
