Izvor: TvojPortal.com, 17.Avg.2011, 00:24 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Šta "Pravda" piše o Jasenovcu
JASENOVAC -HRVATSKI „OSJENĆIM“ ZA SRBE
I Nemci se zgražavali od ustaških zločina
U avgustu se navršava 79 godina od stvaranja jednog od najstrašnijih koncentarcionh logora Drugog svetskog rata-Jasenovca.Njega su podigli Hitlerovi saveznici –hrvatske ustaše, koje su progalsile Nezavisnu Državu Hrvatsku (NDH) i počinili takve zločine nad Sbima i Jevrejima od kojih su se čak i Nemci zgražavali.A kako se sad u Hrvatskoj odnose prema ustašama ?Smatraju li oni da je Jasenovac bio „radni logor „, a ustaše „borci za slobodu „sličo onome što se danas dešava u Pribaltiku.
Prema podacima istoričara socijalsitičke Jugoslavije u Jasenovcu ubijeno 840.000 logoraša
Gradić Jasenovac se nalazi nedaleko od Zagreba, a već u avgustu 1941.g.po volji ustaša koje su došle na vlst bio je „ukrašen“ logorom.Tačnije govoreći,ceo sitem koji se satojao od tri logora.Ako je verovati istoričarima iz vremena socijalisitičke Jugoslavije, u Jasenvcu je ubijeno i pomoreno 840.000 logoraša.To je znatno vie nego u Buhenvaldu,Majdaneki, Babijem Jaru.Po broju žrtava ispred Jasnovca je jedino Osvejnćim.
Fabrika smrti izaziva i danas žustre polemike oko broja žrtava
Teško je nači još neku fabriku smrti koja izaziva toliko žestokih sporova kao kad je u pitanju Jasenovac.U memorijalnom muzeju Jasenovac dans se govori o 75.159 žrtava, dok se u Muzeju Holokausta u Jerusalimu navodi broja od 56-97 hiljada žrtava ( verovatno imaju u vidu samo poginule Jevreje, dok Srbi i ostali pomoreni , pripadnici drugih nacija, kao Cigani na primer, nisu uračunati ) .Tako se sada broj žratva u Jasenvcu kreće od 50 hiljada do milion.Ali, čak i prva, minimlana cifra kao rezultat zlodela ustaša , užasava.
Jasenovac -samo vrh ledenog brega naslilja koji su ustaše pustile niz reku zločina
Jasenovac je smao vrh ledenog brag koji su „u sistem plovidbve „ pustile hrvatske ustaše.Budući da su bliski saveznici nacistilke Nemačke, ustaše su donele zakone koji su bili slični Nirnbrškim u kojima se govorilo o neophodnosti uništenja Jevreja i Cigana.Na desetine hiljada pripadnika tih naroda bilo je ubijeno, mnogi Jevreji bili su deportaovani u konclogor Osvejnćim.Od ustaša su stradli i hrvatski antifašisti-uništeno ih je samo u Jasneovcu više od 10 hiljada.
Za glavne svoje neprijatelje ustaše su proglasile pravoslavne Srbe
Ali za glavne svoje neprijatelje ustaše su okrivile pravoslavne Srbe . Vođa NDH Ante Pvelić i ministar obrazovanja , pisac Mile Budak , nameravali su da reše srpsko pitanmje na radikalan način tako što će trećinu uništiti,trećinu pokatoličiti a trećinu prognati u Srbiju.Budak je poznat i kao autor parole:“Srbe na vrbe „, što je bila takoreći dnevna zapovest u njegovoj endehaziji koja se morala bez pogovorno izvršavati.Hrvatski jezik je proglašen kao poseban i odvojen od srpskog.Ali, nažalost ,na tome se nije stalo, jer su ustaše prema Srbima uvek činili po jedan zločinački korak više.
Teritoriuja NDH –arena za uništavanje naroda
Teritorija NDH ( u koju su Nemačka i Italija uključile ne sao Hrvatsku nego i Bosnu i Hercegovinu ) pretvorila se u arenu uništavanja naroda koji su govovrili ptarktično isti jezik kao i Hrvati.U Jasenovcu Srbe nisu prosto spaljivali.Žive ljude su sekli specijalnim noževima, koji su dobili nazov „srboseci“( srborezi ).Srpska sela su spaljivana,na različite naline ustaše su istrebile između 300 i 700 hiljada Srba. A koliko ih je još bilo u logorima koji su imali neku ludu sreću pa su nekako ipak preživeli.
Uloga hrvatskog kardinala Stepinca u krvavim događajima
Najblaže rečeno , nije jednozanačna ulogu koju je u ovim krvavim događajima igrao hrvatski kardinal Alojzije Stepinac.On je u poeltku vatreno podržavao ustaše i NDH, smatrao je da Srbi i Hrvati treba da žive u različitim državama. Stepinac je dugo zatvarao oči pred zlikovačkim delima ustaša , opravdavao ih je pred Vatikanom.Tek 1943. je počeo da primećuje , pa i da kritikuje krvavu žustrinu svoje pastve.Blagodareći redu „Karitas „ koji je sam formirao, uspelo se u spašavanju hiljhadu srpske dece .Međutim , zločini katoličkih svešetasnika i monaha nad Srbima nisu delovanjem „Karitasa „ postali manje užasni .
I pravolsavni episkopi izražavali lojalnost nemačkim i italijanskim okupatorima
Radi objektivnosti mora se prizanti da je bilo i pravoslavnih episkopa koji su izražavali lojalnost nemačkim i italijanskim okupacionim snagama.Ali u konkretnim slučjevima, Nemci, Italijani i ustaše nisu se na isti način odnisli prema Srbima.Okupacione sange su takođe sd surovo kažnjavaleisvaki otpor Srba , ali u logore na stotine hiljada Srba nisu slali.Benito Musolini je čak na okupranim teritorijama pružao utočište Srbima koji su se spašavali od ustaškog klanja.Ni Nmci nisu odobravali delovanje strarhovlade NDH , oni nisu želeli da podrivaju režim Milana Nedića u Srbiji koji im je bio lojalan.Na ovaj ili onaj način, ni Nemeci ni Italijani nisu pribegavali masovnom teroru protiv Srba kao što su to činile ustaše
Ustaški zločini izazvali organizovani otpor Srba
Ustaški zločini su izazvali organiozovan otpor Srba .Desetine hiljada Srba kojima su se kasnije pridružili i htvatski antifašisti svsrtavali su se u partizanske odrede koje je formirao i objedinjavao komunistički vođa Jugoslavije Josip Broz Tito ( inače Hrvat po nacionalnosti ).Za vreme Narodno-oslobodilačke borbe (NOB) veći deo teritoprije Bosne , pa i Hrvatske ,bio je očišćen od Nemaca ,Italijana i ustaša bez pomoći sovjetske i anglo-američke armije .Ipak se NDH održala nedelju dana duže posle kapituacije Nemačke,sve do 15. maja 1945.g.postavši tako i zvanično poslednji Hitlerov saveznmik u Evropi.
Na Blajburgu pobijeno 60 hiljada pripadnika kvislinških snaga
Priprpdno je bilo što je nakon oslobođenj od fašista i ustaša usledio krvavi obračun sa njihovim ostacima i članovima porodica.U maju 1945,g.bivši karteli su pokušali ds se sapsu u Austriji,ali su ih Englezi koji su okupirali tu teritoriju ,predali Titu.I u maju 1945. blizu mestašceta Blajburg partizani, koji su postali nova Jugoslvenska narodna armija (JNA) strelajli su 60 hiljada pripadanika ustaških formacija , a među streljanim ratnim zločincima i narodnim neprijateljima bio je i zloglsni već pominjani pisc i ideolog ustaštva Mile Budak.Ustaški firer Ante Pavlović uspeo je da pobegne u Argentinu gde je posle jednog neuspelog pokušaja atentata umro prirodnom smrću u dubokoj starosti.
Ustaše od iste fele kao ukrarjinski hitlelorvci i pribaltički nacisti
I uopšpte, ustaše po mnogo čemu možemo porediti sa ukrajinskim nacionalstima koji su se borili na strani Hitlera i pribaltičkim esesovcima.I sad se ovde postavlja pitanje: da li u savremnoj Hrvatskoj smatraju svoje kartele isto onakvim herojima kao što to čine u Estoniji, Litvi i u Zapadnoj Ukrajini ? Odgvoor bi gotovo mogao biti negativan-sadašnja Republika Hrvatska je oficijeno pravni sledbenik Socijalistilke Republike Hrvatske koja je bila u sastavu Jugoslavije koja je bila u anthitlerovskoj koalciji .Ali,ipak nije sve tako jednostavno.
Ustaše kao nacionalni heroji u Hrvatskoj devedesetih godina prošlkog veka
Kada je 90-ih godina prošlpg veka na Balkanu je besneo rat , a Hravatska zauzela antisrpsku poziciju,u njoj su mnogi smatrali ustaše za nacionalne heroje.Memorijalni kompleks u Jasenovcu bio je praktično zatvoren i zapušten.Knjige Pere Budaka ponovo su izdavane, a njegovo ime su ponele ulice u mnogim hrvatskim gradovima.U nekim naslejima pojavljivale su se ulice koje su nosile ime Ante Pavelića.Na televiziji su se smenjivale emisje koje su veličale doprinos ustaša i njihovu pozitivnu,osloboditeljsku ulogu u hrvatskoj istoriji.
Oficijelno ustaše ipak nisu priznate za nacionalne heroje
Istovremeno , ustaše nisu oficijelno priznavani za nacionalne heroje, veterani-ustaše nisu marširale ulicama Zagreba. Možda i zato što se prvi predsednik Hvratske, Titov general Franjo Tuđman , u maldosti borio protiv ustaša, ali je posle postao radikalni nacionalista.Njegova linija je bila da se izmire ustaše sa vetarnima antifašističkih odreda.Zločini ustaša nisu negirani, ali se nastojalo da se oni što je moguće upornije minimiziraju, dok su zlodela partizana takođe prispela za napaltu.
Za vreme vadvine predsednika Stipeta Mesića od 2000-2010. kurs za reahbikitaciju ustaša bio je u znatnoj meri obustavljen, a aktuelni predsednik Ivo Josipović za delovanje nacistikih sarardnika nikad nije imao razumevanja niti ih je odobravao. Znatno su smanjena ranije masovna izdanja dela ustaških vođa, ulicama su vraćeni pređašnji nazivi, Jasenovac je ponovo otvoren .Hrvati, za razliku od Latvinaca , koji su nacistički konclogor Salaspils proglaili za “radni kamp”,nisu hteli da retuširaju taj deo svoje istorije.
Relativno neutralni karakter sadašnjih publikacija
Danas se većina publikacija o tom vremenu odlikuje relativno neutralnim karakterom.Premda pojedini spomenici Paveliću još stoje, a istraživanja su pokazala da su u narodu Pavelić i Budak još popularni. Antisrpska inercija je još žilava, eho rata od 1991-1995. ,kad su hrvatski bojovnici i regularna vojska pribegavali istim onim metodama obračuna sa Srbima kao i ustaše pre 50 godina. Prevladati takvu inerciju je krajnje teško. Iako se, istine radi, sadašnja Hrvatska u tom pogledu ne može porediti sa Latvijom, Estonijom ili sa nizom oblasti u Zapdnoj Ukrajini.
Vadim Truhačov
Pravda .ru 13.8.2011.
Sa ruskog preveo i obradio Branko Rakočević
hrvatskajasenovacustase
