Izvor: Politika, 17.Nov.2006, 13:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Izbrisani srpski koreni
Zahtev za kulturno-prosvetnu, odnosno političko-teritorijalnu autonomiju Srba PODGORICA –Nacrt ustava Crne Gore koji je sačinio Savet za ustavna pitanja (predsednik Mijat Šuković) prećutao je vekovne srpske korene crnogorske državnosti, srpsku baštinu, srpski jezik i sam srpski narod koji je stolećima živeo i koji još živi na tlu Crne Gore, rekao je juče akademik Kosta Čavoški na naučnom skupu o statusu srpskog naroda u novom crnogorskom ustavu.
"Ukoliko >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << se ovaj nacrt usvoji, biće to svojevrsni ustavni genocid nad srpskim narodom", ocenio je Čavoški u sebi svojstvenom, polemičkom maniru.
Na dvodnevnom skupu koji se bavi definisanjem strateških nacionalnih interesa Srba u Crnoj Gori učestvuje dvadesetak stručnjaka za ustavno pravo, lingvista, istoričara i teologa.
Čavoški je još rekao da bi ustavom bilo neophodno zajamčiti srazmernu zastupljenost Srba u svim državnim organima lokalne samouprave, saglasno rezultatima popisa stanovništva iz 2003. godine. Pošto se u nacrtu novog ustava ne pominju ni Srbi, ni srpski jezik, a kamoli srpska kulturno-istorijska baština, novim ustavom valjalo bi Srbima zajamčiti sveobuhvatnu kulturno-prosvetnu autonomiju, koja podrazumeva obrazovanje na srpskom jeziku, od osnovnog do visokoškolskog, pravo na dnevne novine, radio i televiziju, srpski kulturni centar, srpski izdavački centar, kao i TV kanal na srpskom jeziku državne televizije.
Profesor dr Milijan Popović je rekao da se srpski narod u Crnoj Gori nalazi između neba i zemlje, bez ikakvih pravnih garancija, te da čak i nacionalne manjine imaju veća prava od Srba.
"Da bi se položaj srpskog naroda izmenio u Crnoj Gori i oni postali ravnopravni s Crnogorcima, Srbi kao konstitutivni narod treba da konstituišu političko-teritorijalne autonomije za srpski narod u Crnoj Gori. Ova autonomija je mera stvari za srpski narod. Opštine sa većinskim srpskim stanovništvom su gotovo sve teritorijalno povezane, što je jedan od preduslova za konstituisanje političko-teritorijalne autonomije", kazao je Popović.
"Glavni organi političko-teritorijalne autonomije bi bili narodna skupština, a njegovi izvršni organi – vlada i pokrajinska uprava. Što se tiče sudske vlasti, trebalo bi formirati odeljenje Vrhovnog suda Crne Gore za autonomnu pokrajinu srpskog naroda", precizirao je on.
– Glavni pravni akt autonomije bio bi statut koji bi donosila narodna skupština dvotrećinskom većinom. Srpski narod, kao konstitutivni narod u Crnoj Gori, treba da obrazuje Nacionalni savet, Maticu srpsku, Naučno društvo srpskog naroda. Srpskom narodu u Crnoj Gori trebalo bi da pripada makar jedna od tri glavne državne funkcije – predsednik Republike, vlade ili skupštine – a trebalo bi obezbediti srazmernu zastupljenost srpskih predstavnika u ministarstvima, Vrhovnom i Ustavnom sudu, Sudskom savetu i drugim državnim organima.
Istoričar Predrag Vukić je govorio o istorijskom karakteru srpskog naroda u Crnoj Gori, nakon čega su izlagali dr Milan Paunović, mr Budimir Aleksić i dr Aleksandar Stamatović, a pročitan je i pismeni prilog dr Ratka Markovića.
O temi "Odnos država – crkava u Crnoj Gori" govorili su prof. dr Bogoljub Šijaković, mr Budimir Aleksić i prof. dr Zoran Krstić. Simpozijum danas završava rad.
Novica Đurić - Đorđe Brujić
[objavljeno: 17.11.2006.]
