Izvor: Radio Televizija Vojvodine, 21.Apr.2011, 10:31   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Nacionalni Dan sećanja na žrtve genocida

KRAGUJEVAC -

U Kragujevcu će, povodom Nacionalnog Dana sećanja na žrtve genocida u Drugom svetskom ratu, koji se u Srbiji obeležava danas, biti otvorena izložba pod nazivom: "Gubim nevino svoj život, zbog nevaljali i prokleti ljudi".

Za naziv izložbe uzeta je poruka sa ceduljice koju je jedan Srbin iz Šapca uputio majci pre izvođenja na streljanje, a posetioci će moći da je vide u kragujevačkom Muzeju "21. oktobar" do 21. aprila.

Rat bio kompleksan >> Pročitaj celu vest na sajtu Radio Televizija Vojvodine << i brutalan

U savremenoj grafičko-likovnoj obradi na dokumentarnim fotografijama prikazani su zločini genocida i ratni zločini protiv civilnog stanovništva na prostorima bivše Jugoslavije od 1941. do 1945.

Uz definiciju genocida i kratak opis položaja Jugoslavije uoči rata, na 50 panoa je hronološki dat presek ratnih zbivanja: bombardovanje Beograda, komadanje zemlje, odmazde nacista kroz naredbe nemačkih zapovednika o streljanju 100 Srba za ubijenog, a 50 za ranjenog Nemca.

Na izložbi su prikazana stradanja stanovništva koja počinju u leto i jesen 1941. uz sliv Save, u Šamcu, Mačvi, Podrinju i Dragincu, gde je ubijeno 2.950 civila, zatim Kragujevcu, Kraljevu i drugim delovima Srbije.

Deo dokumentarnih fotografija govori o SS jedinicama jugoslovenskih građana - folksdojčera, muslimana, Albanaca i tri legionarske divizije Hrvata u sastavu Vermahta, od kojih je jedna ratovala pod Staljingradom.

Dokumentarne fotografije svedoče i o stradanjima SPC, likvidacijama Srba, Jevreja, Roma i antifašista po okupacionim zonama i u logorima, a posebno ustaškoj "Nezavisnoj Državi Hrvatskoj", uključujući sistem logora smrti Jasenovac i dečiji logor Jastrebarsko.

Dokumentarne fotografije govore i o načinima likvidacije u kaznenim ekspedicijama, po logorima, ali i masovnim i pojedinačnim ubistvima, a izložba daje sažetak ukupnog stradanja u četvorogodišnjem ratu u kome je nestalo blizu sedam procenata stanovništva bivše Jugoslavije.

Izložba pokazuje da je rat na prostorima tadašnje Jugoslavije bio kompleksan i brutalan s elementima oslobodilačkog, antifašističkog, građanskog, međunacionalnog, verskog i ideološkog sukoba, uz sprovođenje ratnih zločina i zločina genocida i da je doveo do ogromnog stradanja civilnog stanovništva.

Stradalo 61,63 odsto Srba civila

Prema podacima koje su predočili autori izložbe, od ukupnog broja svih ljudskih gubitaka države u ratu, civili čine 65,7 odsto, s tim što su najveće gubitke podneli Srbi - 61,63 odsto stradalih civila, iako je njihov udeo u ukupnom stanovništvu bio 41,14 odsto.

Od ukupnog broja stradalih civila srpske nacionalnosti više od 76 procenata potiče sa teritorije NDH, na kojoj je živelo 29,56 odsto od ukupnog broja Srba u bivšoj Jugoslaviji.

Ipak, najtragičnije je bilo stradanje Jevreja koji su izgubili 84 odsto predratnog stanovništva i, mada su predstavljali svega 0,64 odsto populacije, u ukupnim civilnim žrtvama čine 17,44 procenta.

Poput Jevreja, rasnim zakonima su podlegali i Romi, što je dovelo i do njihovog velikog stradanja, tako da predstavljaju 4,86 odsto stradalih u NDH, iako su činili svega 0,4 odsto populacije.

Izložbu za nacionalni Dan sećanja na žrtve genocida u Drugom svetskom ratu organizovao je Muzej žrtava genocida, a realizovao autorski tim koji čine viši kustosi tog muzeja: istoričari Jovan Mirković, Nenad Antonijević i Dragan Cvetković, kustos Jasmina Tutunović Trifunov i grafički dizajner Luka Tadić.

U NDH ubijeno više stotina hiljada ljudi

Dan sećanja na žrtve genocida u Srbiji je ustanovljen zakonom iz 1992. i obeležava se 22. aprila, na dan kada su 1945. godine dve grupe zatočenika pokušale proboj iz ustaškog konclogora Jasenovac.

Od oko 1.000 logoraša iz logora broj 3 u proboj je krenulo oko 650, od kojih je preživelo 116, a od 167 zatočenika logora broj 4 ("Kožara") u proboju je uspelo njih 11.

Broj žrtava genocida u NDH nikada nije utvrđen, ali Izveštaj državne Komisije FNRJ za utvrđivanje zločina okupatora i njihovih saveznika i centar "Simon Vizental" govore o više stotina hiljada umorenih.

Nastavak na Radio Televizija Vojvodine...

EMportal: Tadić: Sećanja na antifašističku borbu veoma jaka

SrbijaNet.rs: Tadić: Srbija protiv rasne, verske i etničke netrpeljivost

Kurir: TADIĆ: SRBIJA IZGRAĐENA NA ANTIFAŠISTIČKOJ TRADICIJI

Radio 021: Tadić: Srbija protiv netrpeljivosti

Kragujevac.rs: Dan sećanja na žrtve genocida

Kurir: OTVORENA IZLOŽBA U SPOMEN NA ŽRTVE GENOCIDA

Danas: TADIĆ: Da se logori smrti nikad ne ponove

Glas javnosti: Izložba o žrtvama genocida u Drugom svetskom ratu