Izvor: B92, 05.Mar.2008, 14:37 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Seoba Vatikanske opservatorije
Nauka - konkretno astronomija - ustupiće mesto diplomatiji u papskoj letnjoj rezidenciji, glasi vest sa samog početka ove, 2008, godine. Naime, kako su objavile sve svetske medijske agencije, pozivajući se na italijanski dnevnik "Corriere della Sera", sedište Vatikanske opservatorije, poznate po latinskom nazivu "Specola Vaticana", u slavnoj papskoj rezidenciji Kastel Gandolfo, 35 km južno od Rima, biće uskoro preseljeno.
Nova lokacija je prostor jednog samostana udaljen oko >> Pročitaj celu vest na sajtu B92 << dva kilometra od palate, u kojoj je sedište Opservatorije bilo tačno tri četvrti veka. Poglavaru Rimokatoličke crkve potrebno je više prostora za prijem diplomata, tako da teleskopi i astronomi moraju da se presele.
Ovo dolazi u verovatno najneočekivanijem trenutku, kad se Ujedinjene nacije i svet pripremaju za obeležavanje 2009. godine kao Međunarodne godine astronomije. Medijski komentatori napominju da ovo predstavlja simbolički kraj bliskosti između papstva i jezuitskih sveštenika-astronoma, koja je vrlo plodotvorno trajala najmanje od 1891. godine.
Odnos Rimokatoličke crkve i astronomije veoma je kompleksna tema u koju ne možemo ovde ulaziti u detalje. Svima je poznat slučaj oca čitave savremene nauke, Galilea Galileja, koga je Inkvizicija osudila ponajviše zbog njegovih astronomskih doktrina. Znatno je manje poznato da je među katoličkim klerom od Renesanse naovamo bilo veoma mnogo istaknutih astronoma, počev od Kristofera Klavijusa, koji je dao naučne osnove za savremeni gregorijanski kalendar, preko velikog jezuitskog filozofa i polihistora Ruđera Boškovića, pa do oca teorije Velikog praska, belgijskog astronoma i sveštenika Žorža Lemetra (1894-1966), koji je poslednje decenije svog izuzetno plodotvornog života proveo kao predsednik Vatikanske akademije nauka. Činjenicu da većina astronoma ne vidi ikakav konflikt između savremene nauke i religioznosti, potvrđuje i ogroman naučni ugled Vatikanske opservatorije, te njeno uspešno organizovanje brojnih međunarodnih astronomskih skupova na najvišem nivou tokom proteklih decenija.
Nije teško zaključiti da se velika većina ne samo astronoma, već i drugih naučnika drži, makar implicitno, onoga što je veliki paleontolog i popularizator nauke Stiven Džej Guld nazivao "nepreklapajućim magisterijumima" (ili NOMA, od engl. "Non-Overlapping Magisteria Approach"): shvatanja da nema stvarnog sukoba nauke i religije, pošto se prva bavi deskriptivnim, a druga preskriptivnim iskazima.
l Poreklo "Vitlejemske zvezde": Neki od aspekata kontakta astronomije i hrišćanske doktrine su, međutim, naročito delikatni. Jedan su povremeni pokušaji astronoma da utvrde poreklo i prirodu "Vitlejemske zvezde" koja je, prema hrišćanskoj legendi, povela tri istočna mudraca na put do štale u Vitlejemu pre dve hiljade godina. Najnoviji pokušaj učinio je astrofizičar Grent Metjuz sa američkog Univerziteta Notr Dam, koji je sugerisao da je u pitanju bila posebno sjajna konjunkcija planeta. To je mogla biti trostruka konjunkcija Marsa, Jupitera i Saturna u sazvežđu Riba 20. februara 6. godine pre n. e, ili konjunkcija Jupitera i Saturna u Ovnu 17. aprila iste godine (kojoj je bio veoma blizu i Mesec, što bi povećalo njeno simboličko značenje za drevne narode), ili konjunkcija Jupitera i Venere u Lavu u 5. godini nove ere. Srednja varijanta, konjunkcija Jupitera i Saturna čini se najverovatnijom, utvrđuje Metjuz. Naravno, crkvene vlasti na sve ove pokušaje gledaju u najmanju ruku sa podozrenjem.
Milan M. Ćirković
Preuzeto od Danasa. Ceo tekst na linku.
