Izvor: BKTV News, 05.Mar.2017, 08:12   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Pet činjenica za današnji dan, 5. mart

Redakcija BKTVNews za vas je izdvojila najzanimljivije događaje i činjenice koji obeležavaju današnji dan.

1. Rođen  engleski kralj Henri II Plantagenet

Na današnji dan 1133. godine rođen je engleski kralj Henri II Plantagenet, osnivač dinastije Plantageneta, koji je tokom vladavine od 1154.  do smrti 1189. reformom sudstva znatno ojačao kraljevsku vlast.  Pre stupanja na engleski presto, 1150. postao je vojvoda od  Normandije, 1151. grof od Anžua, >> Pročitaj celu vest na sajtu BKTV News << a 1152. vojvoda od Akvitanije.  Započeo je osvajanje Irske i proširio vlast Engleske na zapadne  delove Francuske, ali je njegovu vladavinu karakterisao i niz  sukoba koji su mu poljuljali autoritet. Naredio je 1170. pogubljenje kenterberijskog nadbiskupa Tomasa Beketa, svojevremeno bliskog prijatelja, zbog toga što je odbio da položi zakletvu na kraljeva "Klarendonska pravila" o odnosima crkve i države, protiveći se ograničavanju crkvene vlasti. Oštro se sukobljavao i sa suprugom Elinor od Akvitanije, koju je 1174. bacio u tamnicu, a sinove, buduće kraljeve Ričarda I Lavlje srce i Jovana Bez Zemlje, optužio je za zaveru.

2. Prva štamparija počela sa radom

Na današnji dan 1832. godine u  Beogradu počela da radi prva štamparija u Srbiji, u kojoj je kao prva knjiga štampan "Sabor istine i nauke" Jovana Stejića. Štamparija kupljena u Rusiji i dopremljena u Beograd u maju 1831.

3. Rođen italijanski slikar Ðovani Batista Tijepolo

Godine 1696. rođen je italijanski slikar Ðovani Batista Tijepolo, poslednji veliki venecijanski mastor, jedan od najvećih dekorativnih umetnika 18. veka. Njegovi glavni radovi, freske velikih dimenzija, rađene u maniru rokokoa, nalaze se u  nadbiskupskoj palati u Udinama, u palati Labija u Veneciji, u  biskupskoj rezidenciji u Vircburgu i u kraljevskoj palati u Madridu.

4. Preminuo sovjetski lider Staljin

Na današnji dan 1953. preminuo je sovjetski lider Staljin, pravo ime bilo mu je Josif Visarionovič Džugašvili. Upravljao je Sovjetskim Savezom 29 godina. Kao učenik bogoslovije pristupio je socijaldemokratama, potom boljševicima. Pre Oktobarske revolucije 1917. ušao je u Politbiro i Vojno-revolucionarni komitet u oktobru te godine. Od aprila 1922. do smrti u martu 1953. bio je generalni sekretar partije. Vremenom je ustrojio razrađen sistem sveopšte kontrole  i represije. Masovne čistke je započeo 1934. i uklonio je brojne  stare boljševike, partijske, državne i armijske rukovodioce, prvake Kominterne. U ratu protiv Nemačke i njenih saveznika od 1941. do  1945. bio je vrhovni komandant oružanih snaga i pod njegovim  vođstvom Sovjetski Savez potpuno je potukao nacističku Nemačku.  Stvorio je 1947. Informacioni biro komunističkih partija, pomoću kojeg je nastojao da obezbedi uticaj u komunističkom svetu. Godine 1948. pokušao je da se obračuna s rukovodstvom KPJ. Ipak period njegove vlade bio je obeležen ogromnim industrijskim napretkom. Sovjetska država razvila je nuklearni potencijal (i u vojne i u mirnodopske svrhe), kao i uspešan svemirski program.

5. Preminuo ruski kompozitor Sergej Sergejevič Prokofjev

Na današnji dan 1953. godine preminuo je ruski kompozitor i pijanista Sergej Sergejevič Prokofjev, jedan od najoriginalnijih muzičkih stvaralaca XX veka, koji je u svom delu uspešno asimilirao rusko muzičko nasleđe i moderan muzički izraz. U njegovom opusu od 138 dela izdvajaju se Peta simfonija i balet "Romeo i Julija". Komponovao i muziku za filmove Sergeja Ejzenštajna "Aleksandar Nevski" i "Ivan Grozni".

Nastavak na BKTV News...