Izvor: BKTV News, 25.Maj.2017, 07:01 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Pet činjenica za današnji dan, 25. maj
Redakcija BKTVNews za vas je izdvojila najzanimljivije činjenice i događaje koji obeležavaju današnji dan.
"Svakom suđenju ulog je život, baš kao što su i sve presude presude na smrt, a meni su tri puta sudili. Prvi put sam napustio optuženičku lupu da me uhapse, drugi put da me vrate u pritvor, a treći put da me smeste u zatvor na dve godine. Društvo, kakvim smo ga mi ustrojili, neće imati mesta za mene, neće mi ga ponuditi; ali u prirodi, čije blage kiše padaju >> Pročitaj celu vest na sajtu BKTV News << jednako na pravednike i nepravednike, biće pukotina u stenama u koje se mogu sakriti, i tajnih dolina u čijoj tišini mogu neometano ridati.“ Oskar Vajld
Opsežno pismo De profundis je Oskar Vajld (1854 - 1900) napisao u zatvoru Redingu, dok je služio dvogodišnju robiju zbog "užasne nepristojnosti“. De profundis nije samo ispovest i razračunavanje sa lordom Alfredom Daglasom, ono je i iskreno samopreispitivanje, pismo o ljubavi, hrišćanstvu i prirodi umetnosti. Zbog svoje višeslojnosti i oštroumnih uvida, De profundis spada među najčitanija epistolografska dela moderne književnosti.
Na današnji dan 1897. godine, preminuo je Emilijan Josimović, prvi srpski urbanista, akademik. Josimović je završio tehničke i matematičke škole i poznatu Politehniku Univerziteta u Beču. U Beograd se vratio 1845. godine. Bio je profesor Liceja, profesor i rektor Velike škole, predavao na Artiljerijskoj školi i bio recenzent projekta trase prve železničke pruge u Srbiji, koju je sačinio Francuz Kis. Autor je prvog Statuta Beogradskog pevačkog društva i jedan od učesnika uređenja enterijera Narodnog pozorišta u Beogradu. Bio je redovni član Društva srpske slovesnosti, a od 1886. godine počasni član Srpske kraljevske akademije. Osnivač je i prvi predsednik tehničke družine, danas Društvo inženjera i tehničara. Njegovo najpoznatije delo je Objašnjenje predloga za regulisanje onog dela Beograda što leži u Šancu, objavljeno 1867. godine.
Doživotni predsednik SFRJ Josip Broz Tito rođen je, na današnji dan, 1892. godine. Upravljao je Jugoslavijom 35 godina. Tačan datum njegovog rođenja nije poznat, ali je rođendanom smatran 25. maj 1892. godine, što je proslavljano u skladu sa jakim kultom ličnosti koji je sistematski građen tokom njegove vladavine. Kao austrougarski kaplar, učestvovao je u Prvom svetskom ratu - između ostalog i u borbama protiv srpske vojske. Ranjen je i zarobljen u Rusiji 1915, posle čega je pobegao iz zarobljeništva i učestvovao u Oktobarskoj revoluciji. U Kraljevinu Srba, Hrvata i Slovenaca se vratio krajem oktobra 1920, kada je postao član Komunističke partije, a 1937. njen generalni sekretar, voljom Staljina, posle smenjivanja i streljanja Milana Gorkića. Radio je 1936. i 1937. godine u Kominterni u Moskvi, u vreme kad je likvidiran znatan broj jugoslovenskih komunističkih prvaka. Kao vođa KPJ predvodio je u Drugom svetskom ratu Partizanski pokret (Narodnooslobodilačka vojska). Iz rata je izašao kao legendarni vođa. Tito je umro 1980. godine.
Gospođa ministarka je pozorišna predstava nastala prema komediji Branislava Nušića iz 1929. godine. Predstava je prvi put izvedena u Narodnom pozorištu 25. maja 1929. godine, a glavni lik tumačila je Žanka Stokić. Nušić je komediju Gospođa ministarka počeo da piše pred početak Prvog svetskog rata, dok je bio upravnik teatra u Skoplju. Pred izbijanje rata napisao je prvi i drugi čin, a rukopis je, ostavši u Skoplju, izgubljen. Godine 1929, počeo je da je piše ponovo, po sećanju. Neki navodi tvrde da je Nušić, lik glavne junakinje, Živke Popović, pisao imajući u vidu glumicu koja se tih godina nalazila na vrhuncu slave - Žanku Stokić. Radnja komedije smeštena je u Beogradu, krajem 19. i početkom 20. veka. Komad se sastoji od četiri čina i prati društveni uspon i sunovrat žene ministra koja iz svakodnevnice jedne male sredine naglo dospeva u elitne društvene krugove i koja opijena vlašću donosi pregršt loših odluka.
Savet bezbednosti UN usvojio je 1993. rezoluciju 827 o osnivanju Medjunarodnog suda za ratne zločine počinjene na tlu bivše Jugoslavije sa sedištem u Hagu. To je bio prvi takav sud posle sudova u Nirnbergu (1945-46) i Tokiju (1946-48). Godine 1994. osnovan je i Medjunarodni krivični sud za Ruandu sa sedištem u tanzanijskom gradu Aruši.
