Izvor: BKTV News, 23.Jan.2017, 08:11 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Pet činjenica za današnji dan, 23. januar
Redakcija BKTVNews za vas je izdvojila najzanimljivije činjenice i događaje koji su obeležili današnji dan.
1. Preminuo kralj Aragonije
Na današnji dan 1516. godine preminuo je Fernando II, kralj Aragonije od 1479, koji je sa ženom Izabelom I, kraljicom Kastilje od 1474, ujedinio te dve glavne pirinejske države od kojih je kasnije nastala Španija. Tokom njihove vladavine osvojena Granada, 1492, poslednje mavarsko uporište, iste godine proterani Jevreji, >> Pročitaj celu vest na sajtu BKTV News << a 1480. uspostavljen inkvizicijski sud. Opremili ekspediciju Kristofera Kolumba, koja je otkrila Ameriku, a 1503. preuzeli od Francuske Napuljsku kraljevinu.
2. Rođen ruski filmski reditelj Sergej Mihajlovič Ejzenštajn
Po profesiji arhitekta, Ejzenštajn je studirao pozorišnu režiju kod čuvenog Mejerholda. Crtao je plakete, radio kao pozorišni scenograf i reditelj, a filmom je počeo da se bavi 1923. godine kao montažer. Svoj prvi film "Štrajk" Ejzenštajn je snimio 1924. godine. Godinu dana kasnije, nastaje "Oklopnjača Potemkin", sa kojom Ejzenštajn stiče svetsku slavu, a film postaje sinonim za sedmu umetnost. Slede dela: "Oktobar", "Generalna linija", "Sentimentalna romansa", "Aleksandar Nevski", "Ivan Grozni", "Da živi Meksiko". Poslednji film nije završio, ali su drugi autori, posle njegove smrti, pravili kompilacije. Sa samo nekoliko snimljenih filmova i svojim teorijskim radom u domenu filmske estetike i filozofije, dramaturgije i montaže, Ejzenštajn je doprineo oblikovanju filmskog izražajnog jezika i uticao na tokove svetskog filma i istoriju kinematografije. Osvetlio je problematiku filmske dinamike u vremensko - prostornim korelacijama. Montažu je smatrao bazom filmskog dela: vertikalana i horizontalna montaža, ritmička montaža, montaža atrakcije, asocijacije... U "Oklopnjači Potemkin" je najpotpunije izrazio svoj montažerski postupak. Svoje ideje i iskustva Ejzenštajn je pretopio u više knjiga, a veliki značaj imao je i njegov pedagoški rad na Filmskoj akademiji u Moskvi.
3. Počelo sahranjivanje srpskih vojnika u "Plavu grobnicu"
Godine 1916. u Krfskom kanalu, u Prvom svetskom ratu, počelo je sahranjivanje srpskih vojnika u "Plavu grobnicu". Posle natčovečanskih napora u gudurama današnje Albanije i dodatne golgote od 160 kilometara pešačenja močvarnim primorjem od Skadra do Valone, zbog toga što se nisu pojavili obećani saveznički brodovi, srpski vojnici su masovno umirali od tifusa, gladi i iscrpljenosti. Kako nije bilo dovoljno mesta na Krfu i ostrvcu Vido, na koje su prebačeni tifusari, a i zbog opasnosti širenja epidemije, odlučeno je da ih sahranjuju u moru. Prema zvaničnim ali nepotpunim podacima, jer svi umrli nisu evidentirani, do 23. marta 1916. u Krfskom kanalu sahranjeno je 4.847 srpskih vojnika i oficira. Postojao je običaj da svi naši brodovi koji prolaze Krfskim kanalom zastanu kako bi odali počast stradalim srpskim ratnicima.
4. Rođen muzičar Laza Ristovski
Godine 1956. rođen je Laza Ristovski, muzičar i kompozitor. Svirao je u grupama "Smak" i "Bijelo dugme" i predstavnik je generacije koja je obeležila rok scenu negdašnje Jugoslavije. Svojim zvukom obogatio je albume "Smak" (1975), "R.M. Točak" (1976), singl "Ulazak u Harem" (1975). Godine 1976. s grupom "Bijelo dugme" snimio je "Eto Baš hoću", a 1978. sa Ipetom Ivandićem "Stižemo". Posle raspada "Smaka" 1981. radi kao studijski muzičar i ubrzo postaje najtraženiji klavijaturista u zemlji. Sarađivao je s Džez orkestrom Radio televizije Beograd. Solistički je snimio "Tražiš oproštaj" (1982), "Roses for General" (1984), "Gondola" (2003). Izdao je i CD klasične muzike s Dubravkom Zubović. Sa sastavom "Bijelo Dugme" snimio je i "Pljuni i zapjevaj moja Jugoslavijo" i "Chiribiribela". Komponovao je muziku za više filmova: "Lazar" (1984), "Sveto mesto" (1990), "Velika frka" (1990), "Mrav pešadinac" (1993), "Paket aranžman" (1995), "Lepa sela lepo gore" i "Nečista krv" (1996).
5. Preminuo Salvador Dali
Na današnji dan 1989. godine preminuo je španski slikar Salvador Dali, ekscentrik visokog stila, jedan od najvećih slikara 20. veka, koji je uzdrmao temelje slikarstva. Prošao je kroz faze futurizma, kubizma i apstraktnog racionalizma, da bi se priklonio nadrealizmu, uvek s crtežom izvedenim do perfekcije. Slikao je iracionalan i fantastičan svet snova i halucinacija. Tridesetih godina naslikao je dela koja su izazvala šok ("Veliki masturbator", "Goruća žirafa", "Predosećaj građanskog rata"). Radio je i kao kostimograf i scenograf u filmovima zemljaka Luisa Bunjuela "Andalužanski pas" i "Zlatno doba". Napisao je autobiografsko delo "Tajni život Salvadora Dalija".
