Izvor: BKTV News, 14.Jan.2017, 08:11   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Pet činjenica za današnji dan, 14. januar

Redakcija BKTVNews za vas je izdvojila najzanimljivije događaje i činjenice koji su obeležili današnji dan.

1. Osnovana Matica srpska

Na današnji dan 1826. godine u Pešti osnovana Matica srpska na inicijativu Jovana Hadžića i uz pomoć bogatih srpskih trgovaca iz Pešte i Budima. To književno i kulturno društvo odigralo ogromnu ulogu u procvatu nauke i kulture Srba u Vojvodini. Ubrzo po osinivanju počelo da izdaje "Letopis Matice srpske", najstariji >> Pročitaj celu vest na sajtu BKTV News << srpski književni časopis. 1864. preseljena u Novi Sad.

2. Rođen srpski istoričar Vasa Čubrilović

Godine 1897. rođen je srpski istoričar Vasa Čubrilović, akademik, profesor Beogradskog univerziteta. Kao đak pristupio  je nacionalno-revolucionarnoj organizaciji "Mlada Bosna", a zbog učešća u Sarajevskom atentatu osuđen je na 16 godina robije  i do sloma Austro-Ugarske u Prvom svetskom ratu bio je u zatvoru.  Tokom Drugog svetskog rata izvesno vreme proveo je u logoru na  Banjici. Studirao je filozofiju na Beogradskom univerzitetu, gde  je doktorirao 1927. Između dva svetska rata pripadao je levom  krilu Zemljoradničke stranke, a posle 1945. bio je direktor instituta, izvesno vreme i ministar. Dela: "Bosanski ustanak  1875-1878", "Poreklo muslimanskog plemstva u Bosni i Hercegovini",  "Prvi srpski ustanak i bosanski Srbi", "Politička prošlost  Hrvata", "Istorija političke misli u Srbiji XIX veka", "Odabrani istorijski radovi".

3. Lansiran "Sojuz 4"

Na današnji dan 1969. godine lansiran sovjetski vasionski brod "Sojuz 4" s kosmonautom Vladimirom Šatalovim, dan kasnije "Sojuz 5" u kom su bili Boris Voljanov, Aleksej Jelisejev u Jevgenij Krunov. Dva broda se potom spojila, kosmonauti Jelisejev i Krunov prešli u "Sojuz 4". To je bilo prvo spajanje vasionskih brodova s ljudskom posadom u zemljinoj orbiti.

4. Preminuo srpski general Pavle Jurišić Šturm

Godine 1922. preminuo je srpski general Pavle Jurišić Šturm, jedan od najistaknutijih srpskih oficira u balkanskim ratovima i u Prvom svetskom ratu. Bio je pruski oficir ali je prešao u Srpsku vojsku gde je ostvario sjajnu karijeru. Veoma je zaslužan za blistave pobede srpske vojske nad austrougarskom armijom u Cerskoj i Kolubarskoj bici. U Srpsku vojsku primljen je 1876. kao dobrovoljac u činu poručnika i već u Srpsko-turskom ratu 1876-1877. istakao se kao komandant Šabačkog i Posavsko-tamnavskog bataljona. U Srpsko-turskom ratu 1877-1878. veoma uspešno je komandovao Prvim dobrovoljačkim pukom, potom Krajinskim kombinovanim pukom u borbama kod Bele Palanke i Pirota. U Srpsko-bugarskom ratu 1885. komandovao je Šestim pukom Drinske divizije, u Prvom balkanskom ratu 1912-1913. Drinskom, a u Drugom balkanskom ratu 1913. Dunavskom divizijom. U Prvom svetskom ratu 1914. je kao komandant Treće armije primio prvi udar znatno nadmoćnije austrougarske Pete armije i usporio njeno napredovanje, što je omogućilo srpskim snagama da se pregrupišu za Cersku bitku. Trećom armijom komandovao je i u Kolubarskoj bici i na Solunskom frontu do avgusta 1916.

5. Prva izložba karikatura Ošišani jež

Prva izložba karikatura lista Ošišani jež predstavljena je na današnji dan 1936. godine. U paviljonu "Cvijeta Zuzorić", na Kalemegdanu, priređena je 1936. godine prva izložba karikatura poznatog humorističkog lista Ošišani jež - preteče Ježa. Bio je to zapaženi kulturni i društveni događaj u jugoslovenskoj prestonici, jer je ovaj nedeljnik uživao veliku popularnost kod čitalačke publike zbog svog britkog humora kojim je pratio aktuelna zbivanja u društvu. Izložbu je otvorio naš najveći komediograf Branislav Nušić, a među prisutnima su bili i osnivači Ošišanog ježa, poznati karikaturista Pjer Križanić i urednik predratne Politike Dobrica Kuzmić. List je počeo da izlazi 5. januara 1935. godine, a osnivači su bili članovi Beogradske sekcije Jugoslovenskog novinarskog udruženja. Prema sećanju Pjera Križanića, grupa istaknutih srpskih novinara okupila se krajem 1934. godine, u poznatoj beogradskoj kafani "Ginić", koja se nalazila na mestu današnjeg Doma omladine i dogovorila se da pokrene ovaj nedeljnik, koji će ubrzo postati jedan od najčitanijih i najtraženijih beogradskih listova.

Nastavak na BKTV News...