Izvor: B92, 03.Jun.2013, 21:30   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Otkrivena najlakša egzoplaneta do sada

Evropski astronomi saopštili su danas da su otkrili dosad najlakšu planetu van sunčevog sistema i to direktnim posmatranjem.

Od 1995. pronađeno je na stotine egzoplaneta, ali gotovo su sve otkrivene indirektno, praćenjem oscilacija u rotaciji udaljenih zvezda, odnosno kroz promenu sjaja zvezde.

Novootkrivena planeta, nazvana HD 95086b, je gasni div, čija je masa oko pet puta veća od Jupitera, najveće planete Sunčevog sistema, saopštila je Evropska južna opservatorija >> Pročitaj celu vest na sajtu B92 << (ESO). Orbitira oko mlade zvezde, HD 95086, na razdaljini koja je 56 puta veća od razdaljine između Zemlje i Sunca.

"Direktno posmatranje planeta predstavlja veliki tehnički izazov koji zahteva najsavremeniju opremu, bilo da je reč o instrumentima koji se nalaze na Zemlji ili u svemiru", kazao je vođa istraživanja Žilijen Ramo iz Instituta za astrofizička i planetološka istraživanja u Grenoblu (IPAG).

"Dosad je svega mali broj ekstrasolarnih planeta direktno posmatran, a svako novo otkriće je značajan pomak na putu razumevanja džinovskih planeta i njihovog formiranje", kazao je francuski astronom.

Astronomi su otkrili ukupno 720 egzoplaneta od kada je prva uočena 1995. Još 2.595 otkrića orbitalnog teleskopa Kepler čeka potvrdu.

Jedna od glavnih karakteristika HD 95086b je da ima najmanju gustinu od svih dosad direktno posmatranih egzoplaneta.

"Što planeta ima manju gustinu, to ju je teže posmatrati", objasnila je An-Mari Lagranž, jedna od članica tima astronoma.

Sistem se nalazi na oko 300 svetlosnih godina od Zemlje.

Astronomi su koristili prilagodljivi optički instrument postavljen na jedan od četiri teleskopa Veoma velikog teleskopa (VLT) Evropske južne opservatorije koji se nalazi u pustinji Atakama u Čileu. Taj instrument omogućava da se prilikom posmatranja neutrališe zamagljenje izazvano Zemljinom atmosferom i dobiju snimci visoke rezulucije. Posmatranja su obavljena pomoću infracrvene svetlosti i tehnikom diferencijalnog snimanja.

Na snimcima VLT-a, gasovita egzoplaneta je prikazana kao tačka u pokretu, ne previše svetla, ali jasna, u blizini zvezde HD95086.

Studija je objavljena u časopisu "Astrophysical Journal Letters".

Nastavak na B92...

Blic: Otkrivena dosad najlakša egzoplaneta