Izvor: B92, 04.Dec.2008, 14:37 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Laos: život sa bombama
U Laosu, u kome je punih devet godina svakih osam minuta bacano toliko kasetnih bombi koliko ih stane u bombarder B52, i danas je, tri i po decenije pošto je rat gotov, mnogo žrtava i osakaćenih.
Laos je najviše bombardovana zemlja po glavi stanovnika na svetu.
Između 1964. i 1973. godine američka vojska je na Laos bacila više od dva miliona tona bombi, uključujući, prema procenama, i 260 miliona kasetnih, poznatih i kao "bombice`".
To je više bombi >> Pročitaj celu vest na sajtu B92 << nego što je ukupno palo na Evropu tokom Drugog svetskog rata.
Cilj američkih bombardovanja u najvećoj meri je bilo uništenje kanala za snabdevanje koji su tokom Vijetnamskog rata prolazili kroz Laos.
Iako se rat završio pre 35 godina, on i dalje među civilima uzima svoj danak. Prema podacima kojima raspolaže humanitarna organizacija "Hendikep internešenal", od tada je poginulo ili osakaćeno 12.000 civila, a taj broj se svake godine uvećava za stotine novih žrtava.
U sredu 3. decembra, više od 100 zemalja sveta potpisalo je u Oslu međunarodnu Konvenciju o zabrani kasetne municije, kako se više nikad ne bi ponovile tragedije, kao ona koja se desila jednom stanovniku zabačenog sela u južnom Laosu, ocu sedmoro dece - Tau.
Jednog jutra pre četiri godine, on je ugledao nešto što mu je zaličilo na "bombicu". Znao je da se radi o opasnoj napravi, ali je takođe bio upućen u to da eksploziv kojim je bomba punjena može da se iskoristi za hvatanje ribe. Dodirnuo je "bombicu" štapom.
Taj jedan mali pokret koštao ga je obe ruke i oka. Četiri godine, kaže, "morao je da jede kao pas", sve dok mu nevladina organizacija COPE nije obezbedila veštačke ruke. Sada može da obavlja sitnije kućne poslove.
Taov slučaj je daleko od usamljenog. Ji Li (31) okopavao je svoju baštu kada je iznenada motikom udario u "bombicu". Izgubio je obe noge i dva prsta na ruci. Li ima petoro male dece, a žena mu je u šestom mesecu trudnoće. U bolnici čeka na proteze.
Na nesreću, većina onih koji prežive bliski susret sa kasetnim bombama nisu više u stanju da nastave sa fizičkim radom, čak ni kada, kao Li, dobiju proteze i besplatno lečenje od humanitarnih organizacija.
Veštačka noga koja može da potraje dve godine košta svega 50 dolara, ali u jednoj od najsiromašnijih zemalja u regionu - Laosu, to je velika suma jer skoro 30 odsto stanovništva živi sa manje od jednog dolara dnevno. Kad porodica izgubi hranitelja, to za nju znači tonjenje u još dublje siromaštvo.
Veruje se da je u Laosu ostalo još oko 80 miliona neeksplodiranih kasetnih bombi. Do sada je pronađeno i deaktivirano manje od 400.000. UN su saopštile da je polovina od ukupnih svetskih žrtava kasetnih bombi upravo iz Laosa.
Sieng Huang u severnom Laosu spada u područja u kojima ima najviše kasetnih bombi. Na taj prelepi planinski predeo izručeno je više od 500.000 tona bombi, tako da je on sav izdubljen kraterima svih veličina, koji liče na površinu Meseca.
Dejvid Hajter, direktor humanitarne organizacije MAG za Laos, koja se bavi čišćenjem terena od mina, kaže da je tužna istina da ta zemlja nikada neće 100 odsto biti očišćena od kasetnih bombi.
Takođe je tužna istina da Laos nije jedina zemlja sa tim tragičnim iskustvom. Prema podacima "Hendikep internešenela", od kasetnih bombi u svetu je od 1965. godine poginulo ili ranjeno oko 100.000 ljudi, od kojih su 98 odsto civili, a više od četvrtine žrtava su deca.
Kasetne bombe izbacuju avioni ili se ispaljuju iz minobacača. Otvaraju se u vazduhu, oslobađajući veliku količinu manjih bombi koje se razaspu u širokom prečniku. Te "bombice" su uglavnom veličine teniske loptice.
Najveći proizvođači kasetne municije, poput SAD, Rusije i Kine, nisu bile prisutne u Oslu na potpisivanju Konvencije kojom se zabranjuje upotreba, proizvodnja i skladištenje kasetne municije.
Konvenciju je na skupu u Dablinu, u maju ove godine, prihvatilo 107 zemalja, među kojima je i Srbija.
