Izvor: B92, 10.Nov.2013, 09:02   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Da li je klasični brak već prošlost?

U Nemačkoj postoji čitavo bogatstvo raznih drugih zajednica – od nezakonitih brakova, takozvanih "pečvork" porodica, homoseksualnih partnerstva...

Institucija braka, njena vrednost u društvu uopšte kao i klasična slika porodice (majka, otac, djeca) u Nemačkoj se učvrstila sa razvojem građanskog društva u kasnom 18. i 19. veku. Tokom perioda nacionalsocijalizma u Nemačkoj, ova se slika ne samo još više učvrstila već postala i apsolutnim idealom koji nije trpeo ni >> Pročitaj celu vest na sajtu B92 << najmanje izmene. Istopolni brakovi bili su ne samo nedopustivi već i zakonski zabranjeni.

Promena je nastupila tek nakon Drugog svetskog rata, kada se slika idealne porodice htela ne htela morala promeniti. Majke su bile te koje su čisto sticajem okolnosti same morale da odgajaju decu, snose odgovornost, zarađuju i brinu se oko domaćinstva.

Situacija se u Nemačkoj međutim radikalno počela menjati tek tokom 70-tih godina prošlog veka. Promene koje su se tada počele dešavati u nemačkom društvu, nisu zaobišle ni porodicu, a ni bračne zajednice kao takve.

Rezultat koji se već tada mogao primetiti, prisutan je i danas. Osim klasičnih porodica i brakova, u Nemačkoj postoji čitavo bogatstvo raznih drugih zajednica – od nezakonitih brakova, takozvanih "pečvork" porodica, homoseksualnih partnerstava i tako dalje.

Klasični brak više nije jedini

Svi ovi oblici veza su od 2001. godine uvođenjem Zakona o životnim partnerstvima postali ne samo društveno već i zakonski priznati. Njime su pre svega određena prava pred zakonom dobile upravo istopolne zajednice. A kako bi išli u korak s vremenom i promenama koje se događaju, Evangelička crkva Nemačke objavila je u julu ove godine jednu vrstu pomoći pri orijentaciji po pitanju pozicije braka i porodice. Ovaj papir izazvao je čitavu buru reakcija i otvorio ne samo diskusiju već i spor. O čemu se uopšte radi?

160 stranica teksta nosi naslov „Između autonomije i upućenosti jednih na druge – osnažiti porodicu kao zajednicu na koju se možemo osloniti“. Tekst je napisan od strane jedne grupe stručnjaka koji su na njemu radili od 2009. godine a upućen je udruženju sastavljenom od 20 nemačkih pokrajinskih evangeličkih crkvi. Reč o stavu Evangeličke crkve Nemačke prema braku i porodicu. Ali, ono što je izazvalo buru je izjava da ova Crkva priznaje sve oblike porodičnog života, uključujući i istopolne partnerske zajednice kao i takozvane "pečvork" porodice. Prema tome, klasnični brak kao takav više ne može da važi kao jedina forma.

Ovaj tekst su odmah pozdravili pripadnici liberalne crkvene struje s argumentom kako je Evangelička crkva konačno učinila korak prilagođavanja modernom društvu; korak koji je zapravo već odavno trebalo da bude učinjen.

Masovni protesti

Međutim, konzervativne struje kritikuju ovaj tekst navodeći da mu nedostaje upravo ono što obećava već u samom naslovu – orijentacija. Oni navode kako tekstu nedostaje pre svega „potvrda hrišćanske slike o braku i porodici kao o savezu s Bogom".

Neki su otišli čak toliko daleko da su osnovali i jednu posebnu inicijativu sa kojom od Evangeličke crkve Nemačke i njenog predsednika Šnajdera zahtevaju povlačenje teksta. Njihov je argument da autori pomenute „pomoći pri orijentaciji“ zapravo žele da ukinu pojam porodice uopšte, odnosno, prošire (ili omekšaju) ga toliko koliko već to nekome odgovara.

Ovaj stav zastupa i Šnajderov prethodnik, bivši berlinski biskup, Volfgang Huber.

"Brak je božji dar i osnovan je na božjem blagoslovu. Kao takav on mora da uživa etičku prednost pred drugima te ga stoga i nije moguće ukinuti…Svega toga u tekstu uopšte nema”, rekao je Huber.

Ali, osim čisto teoloških, odnosno, etičko moralnih prigovora, postoje i druge vrste kritika i zamerki. Tako recimo, teolog i psihoterapeut Rolf Trauerniht navodi kako bi mu bilo draže da pomenuti tekst negde navodi i savete na koji način neki brak može da uspe.

Brak ipak nije zastareli model?

Krajem septembra ove godine Evangelička crkva Nemačke sazvala je naučni simpozijum o teološkim pitanjima vezanim za ovu temu. Na njemu su četvorica teologa zaista „dijagnostikovala“ manjak teološkog diskursa. Predsedavajući Evangeličke crkve Nemačke Šnajder je pak naglasio kako tekst u svakom slučaju pretpostavlja činjenicu da će porodica dalje ostati osnova ove Crkve te da je namera bila da se izrazi poštovanje prema naporima koje čine samohrani roditelji i članovi takozvanih "pečvork" porodica.

Diskusija kako se čini traje i dalje a njen je ishod još uvek neizvestan.

Foto: freedigitalphotos.net/Surachai

Nastavak na B92...