Izvor: Radio Televizija Vojvodine, 11.Okt.2018, 12:35   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Spomen na narodnog tribuna Blaška Rajića

Uz Vasu Stajića i Jašu Tomića, jedna od najznačajnijih ličnosti na Velikoj Narodnoj Skupštini 1918. godine bio je i Blaško Rajić. Bio je predvodnik Bunjevaca koji su nakon Srba bili najbrojniji na ovom istorijskom događaju.

Bunjevci ga vide kao jednog od najznačajnijih i najuticajnijih Bunjevaca dvadesetog veka. Blaško Rajić se nakon završene bogoslovije u Kaloči 1911. vratio u Suboticu i ostatak života posvetio crkvi i borbi za prava Bunjevaca koji su ga gledali >> Pročitaj celu vest na sajtu Radio Televizija Vojvodine << kao narodnog popa.

"U toj svojoj želji on je 1918, nakon proboja solunskog fronta, počeo organizovati Bunjevce u Subotici da se iskoristi prilika i da se ovaj deo Ugarske odvoji i da se pripoji Kraljevini Srbiji. Tu je našao potporu u doktoru Vladislavu Manojloviću i njih dvojica – vrlo ugledni Srbin i vrlo ugledni Bunjevac – su uspeli da objedine sve Srbije i Bunjevce u Subotici i da desetog novembra okupe sve Bunjevce, da održe Skupštinu, gde je formirano bunjevačko-srpsko veće koje je dalje vodilo poslove da bi 25. novembra sedamdeset i nešto Bunjevaca bilo na toj Narodnoj Skupštini, a sa Somborom Bunjevaca je bilo ukupno 84i bili su drugi po brojnosti iza Srba", kaže novinar u penziji Josip Poljaković.

Možda bi ova slika izgledala drugačije da je Blaško Rajić bio oduševljen onim što je čuo u Zagrebu, gde se takođe razgovaralo o tome šta i kako dalje nakon prvog svetskog rata.

"Tamo su se dešavali, na samom kraju oktobra, znameniti događaji, tamo su hrvatski Sabor i druge austrougarske zemlje, prekinule svoje veze sa austrougarskom monarhijom. Blaško Rajić, kao ni Vasa Stajić recimo koji je bio u isto vreme u Zagrebu, ništa tamo nije čuo o položaju Vojvodine, vratio se neobavljena posla i ostavilo je praktično da se dela po nahođenju političara ovde. Tada je stvojena velika, živa aktivnosti, komunikacija s Beogradom, i iz Novog Sada i iz drugih gradova današnje Vojvodine i sve je išlo u pravcu te Velike Narodne skupštine", kaže istoričar Mirko Grlica.

Pop Blaško Rajić bio je župnik Župe Svetog Roka u Subotici. Ova crkva naazi se na Beogradskom putu, a istorijski spisi kažu da je Blaško Rajić 1918. baš na ovom mestu dočekao srpsku vojsku i, netipično za te prilike, svetom vodicom poškropio srpske topove. Nakon toga u crkvi je održana misa, a bogosluženje je nastavljeno u pravoslavnoj crkvi, što je bio prvi veliki jugoslovenski događaj 1918. u Subotici. Mađarske vlasti mu to nisu zaboravile, zbog čega umalo ostao bez glave 1941. Ipak ju je sačuvao i upokojio se deset godina kasnije, 1951.

Njegov život i rad prate i brojne kontroverze, ali to ne umanjuje njegovu ulogu u procesu prisajedinjenja Vojvodine Srbiji.

Nastavak na Radio Televizija Vojvodine...