Izvor: Radio Televizija Vojvodine, 09.Nov.2018, 20:23   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Oslobađanje Novog Sada proteklo mirno, bez žrtava

Na današnji dan, pre jednog veka, srpska vojska ušla je u Novi Sad. Grad je osvojen bez žrtava, a istoričari navode da ni u periodu posle ulaska vojske nije bilo revanšizma.

Nakon raspada Austrougarske, jedina vojna sila u Novom Sadu ostaje nemačka vojska. Kada je bilo izvesno da će se i oni povući, a srpska vojska ući u Novi Sad, ispregovarano je da i povlačenje i ulazak vojske prođu mirno, bez pljački i uništavanja i, što je najvažnije, bez žrtava.

„Major >> Pročitaj celu vest na sajtu Radio Televizija Vojvodine << Vojislav Bugarski nakon reorganizacije svojih trupa u 10 sati u Petrovaradinu je naredio pokret ka Novom Sadu. Svečano je dočekan na mostu koji se upravo nalazio na ovoj lokaciji koji je povezivao sremsku i bačku stranu. Aleksandar Moč je ispred Srpskog narodnog odbora dočekao oslobodioce, nakon čega je povorka krenula dalje prema Dunavskoj ulici i dalje kroz glavnu gospodsku ulicu, danas Zmaj Jovinu, prema zdanju Matice srpske koja se nalazila na Trgu Slobode", kaže Petar Đurđev, direktor Istorijskog arhiva Grada Novog Sada.

Narod i politički lideri Srba u Novom Sadu vojsku su dočekali na centralnom gradskom trgu, gde su održani govori i svojevrsna proslava.

Ono što je zanimljivo jeste da su na ulazak vojske blagonaklono gledali i drugi narodi koji su živeli u Novom Sadu, prvenstveno jer su verovali da će to zaustaviti bezvlašće, pljačke i ubistva koja su se događala prethodnih dana u Novom Sadu.

„Ono što je posebno bilo naglašavano da ne sme doći do revanšizma, pa čak i tadašnji Gradonačelnik Novog Sada Bela Profuma zadržava svoj činovnički položaj u gradskoj administraciji i imaće veoma važnu političku ulogu u kasnijem životu kraljevine, čime se opet pokazuje da je stanovništvo Novog Sada bilo mnogo zrelije i spremno na tom velikom istorijskom iskušenju da pokaže ideju tolerancije i međusobnog saživota i velikog poverenja", dodaje Đurđev.

U godinama nakon rata u Novom Sadu je podignuto nekoliko obeležja poginulima u Prvom svetskom ratu i oslobodiocima Novog Sada.

„Ključna, što se tiče pravoslavnog dela stanovništva, jesu zavetni krst u Almaškoj crkvi i ovaj krst koji se nalazi kraj Uspenske crkve. On se prvobitno nalazio kod kasarne na uglu Kisačke i i kraljevića Marka, 50-ih godina je izmešten i, s obzirom na to da se našao u centru grada, nekako je postao i centar okupljanja stanovništva koje je želelo da obeleži stradanje u Velikom ratu", ističe Đurđev.

Ulazak srpske vojske u Novi Sad bila je svojevrsna kruna oslobađanja Novog Sada u Prvom svetskom ratu, pošto su srpske snage u gradu preuzimanje objekata koje je držala nemačka vojska počele tri dana ranije, dok je politička vlast preuzeta u noći između 8. i 9. novembra.

Nastavak na Radio Televizija Vojvodine...