Izvor: Blic, 07.Avg.2007, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
I Florijan pod zaštitom države
Stara zgrada Pošte i kip Svetog Florijana u Pančevu, kuća u Dositejevoj 10 u Novom Sadu i zgrada Higijenskog zavoda u Somboru, kao i 11 objekata u Beogradu, dobili su status spomenika kulture od izuzetne važnosti, odlučeno je na poslednjoj sednici Vlade Srbije. Odluka koju je potpisao potpredsednik Vlade Božidar Đelić iznenadila je stručnjake u Vojvodini, uz ocenu da je to dobar potez, ali da ima još građevina koji zaslužuju da se nađu na listi.
Statua Florijana jedan je od >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << najstarijih spomenika u Pančevu. On je zaštitnik svih vatrogasaca i grada, a podignut je još 1813. godine, posle velikog požara koji je tada uništio veliki deo Pančeva. Tadašnja gradska vlast ga je postavila protiv uroka, na početku ulice u kojoj je izbio taj požar. Zgrada Stare pošte je sagrađena 1938. godine i tada je važila za jednu od najmodernijih i najlepših zgrada u Pančevu. Početkom Drugog svetskog rata u njoj je bila smeštena nemačka komanda, a nakon oslobođenja vraćena je u vlasništvo PTT-a, gde je do sredine osamdesetih u njoj je uspešno radila stara telefonska centrala. Na odluku republike da zaštiti ova dva objekta još nema zvaničnih reakcija, ali stručnjaci navode da je u gradu sa velikim brojem starih građevina i spomenika kulture veliki broj njih u jako lošem stanju, podsećajući na požar u staroj Vajfertovoj pivari koja još nije obnovljena, kao i ruinirane kule svetilje na ušću Tamiša u Dunav, Štapske zgrade u strogom centru grada čija rekonstrukcija se odlaže već godinama...
Odluka Vlade da zaštiti baš kuću u Dositejevoj 10 kao spomenik kulture iznenadila je novosadske stručnjake. Parterna porodična kuća, sagrađena je u prvoj deceniji 20. veka, u stilu secesije. Stručnjaci kažu da njena zaštita nije bila prioritet, s obzirom na to da ima idrugih mnogo značajnih objekata u gradu koji još nisu zaštićeni. Ona se, prema rečima istoričara umetnosti Vladimira Mitrovića, arhitektnonski ne ističe u odnosu na ostale kuće iz tog perioda. U Novom Sadu ih ima još, a po Vojvodini na stotine.
- Nije jasno kojim kriterijumima se vodila Vlada Srbije donoseći odluku o zaštiti pomenute kuće - kaže Mitrović.
Sa zgradom u kojoj je danas smešten Zavod za zaštitu zdravlja u Somboru, poznatijoj kao Higijenski zavod, dileme nema. Zgradu je 1871. godine podiglo Poljoprivredno udruženje Bačko-bodroške županije, a 1906. godine dobila je svoj konačni izgled u eklektičkom stilu. Iste godine, Udruženje kupuje zgradu i tu useljava Upravu koja je tu radila do 1914. godine, kada je Udruženje rasformirano. Posle Drugog svetskog rata ovde je bio Internat Poljoprivredno-prehrambene škole, a 9. februara 1956. godine, useljen je Higijenski zavod koji se i danas tu nalazi.
