Izvor: Radio Televizija Vojvodine, 22.Mar.2009, 01:37   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Vremeplov: Poginuo prvi vojni pilot u istoriji

Na današnji dan 1913. poginuo je srpski pilot Mihajlo Petrovih, u borbama nad Skadrom, prvi pilot koji je stradao u istoriji vojnog vazduhoplovstva. Rođen je u Vlakči kod Kragujevca 1884. Bio je artiljerijski podoficir. Kada je Ministarstvo vojno objavilo konkurs za avijaciju 1912. Petrović je primljen u prvu grupu od šest kandidata za školu avijacije. Školovao se u Francuskoj i bio je prvi srpski pilot koji je dobio pilotsku diplomu. Na svom avionu tipa "farman" u sastavu Primorskog >> Pročitaj celu vest na sajtu Radio Televizija Vojvodine << aeroplanskog odreda 1913. učestvovao je u operacijama oko Skadra, gde je i poginuo, ispavši iz aviona nakon što je ovaj bio nezgodno zahvaćen vazdušnim strujama. Ovaj slučaj poslužio je kao povod da sistem vezivanja pilota ubuduće bude bitno ozbiljniji.

Danas je nedelja, 22. mart, 81. dan 2009. Do kraja godine ima 284 dana.



1312 - Vatikan je raspustio monaški viteški red Templara, osnovan u Palestini 1118. radi zaštite poklonika Hristovog groba.

1794 - Kongres SAD usvojio je zakon kojim je američkim brodovima zabranjen prevoz crnih robova iz Afrike u Ameriku.

1797 - Rođen je pruski kralj i nemački car Vilhelm Prvi Fridrih Ludvig, koji je pomagao kancelaru Otu fon Bizmarku da "krvlju i gvožđem" ujedini Nemačku. Na pruskom prestolu bio je od 1861, a 1871. postao je prvi car Nemačkog carstva. Tokom njegove vladavine Nemci su Danskoj oteli pokrajine Šlezvig i Holštajn u ratu 1864. porazili Austriju 1866. a u Francusko-pruskom ratu 1871. otrgli Alzas i Lorenu od Francuske. Izdao je 1879. "Ledž specialis", kojim je socijalistički pokret u Nemačkoj stavljen van zakona.

1832 - Umro je nemački pisac Johan Volfgang Gete, jedno od najvećih imena svetske književnosti. Nekoliko godina posle završenih studija prava u Stazburu preselio se u Vajmar, gde je 28 godina bio upravnik pozorišta. Pored literature, u kojoj se nametnuo kao obnovitelj lirike, drame, epa i romana, intenzivno se bavio filozofijom, prirodnim naukama, slikarstvom i državničkim poslovima u Vajmaru. Srbe je zadužio pisanjem o srpskoj narodnoj poeziji, kojom se oduševljavao, i prevodom više srpskih narodnih pesama, uključujući "Hasanaginicu". Ostavio je jednu od najvećih i najzanimljivijih zbirki pisama u istoriji književnosti. Dela: romani "Faust", "Vilhelm Majster", "Verter", "Izbor po srodnosti", drame "Gec od Birlinhema", "Egmont", "Ifigenija na Tavridi", "Torkvato Taso", tragedije "Klaviho", "Vanbračna kći", ep "Herman i Doroteja", putopis "Putovanje po Italiji", autobiografsko delo "Iz mog života", poezija "Marijenbadska elegija", "Rimske elegije", "Zapadno-istočni divan", epigrami "Ksenije", optičko delo "Teorija boja".

1848 - Pobunjena Venecija proglasila je nezavisnost od Austrije.

1895 - Pioniri filma braća Ogist i Luj Limijer u Parizu su prvi put demonstrirali pokretne slike, upotrebivši celuloidnu traku.

1913 - Rođen je američki glumac srpskog porekla Mladen Sekulović, poznat kao Karl Malden, koji se proslavio u filmovima Elije Kazana, s kojim je sarađivao i u pozorištu. Njegovo karakteristično lice omogućilo mu je da igra veoma različite uloge, od sveštenika do gangsterskog šefa, od rogonje do generala. Filmovi: "Bumerang", "Tramvaj zvani želja" (Oskar), "Poljubac smrti", "Jednooki Džek", "Paton", "Sinsinati Kid", "Nevada Smit", "Suton".

1917 - SAD su, posle pobede Februarske revolucije u Rusiji, prve priznale privremenu vladu Aleksandra Kerenskog.

1919 - Prva međunarodna avionska linija uspostavljena je između Pariza i Brisela.

1933 - Rođen je iranski državnik Abolhasan Bani Sadr, koji je 1980. izabran za prvog predsednika Irana, posle zbacivanja šaha Reze Pahlavija u islamskoj revoluciji. Zbog neslaganja s politikom iranskih verskih vođa, 17 meseci pošto je postao šef države prinuđen je da ode u izbeglištvo u Francusku.

1945 - Egipat, Irak, Jordan, Liban i Sirija su u Kairu osnovali Arapsku ligu.

1993 - U Bratuncu je, uz crkveno opelo i vojne počasti, sahranjeno 39 Srba iz sela Kravica, koje su muslimani pobili 1993. na pravoslavni Božić. Pored predstavnika Vlade i Skupštine Republike Srpske, oproštaju je prisustvovao komandant mirovnih snaga u BiH francuski general Filip Morijon.

2000 - Nemačka je potvrdila zakon o obeštećenju za prisilni rad tokom nacističke ere, ignorišući žalbe preživelih da je ponuđena nadoknada preniska.

2006 - Baskijska separatističko-teroristička organizacija ETA proglasila je trajni prekid terorističkih dejstava u nastojanju da političkim sredstvima postigne nezavisnost španske Baskije. Od 1968. godine, u Španiji, pripadnici ETA-e ubili su 850 ljudi.

- Danas je dan Svetih 40 velikomučenika u Sevastiji, poznat kao Mladenci. Taj dan Srpska pravoslavna crkva praznuje u spomen na 40 rimskih vojnika - mladenaca koji su položili život za Isusa Hrista. Početkom 4. veka pod vladom cara Valerija Likinija, u maloazijskom gradu Sevastiji lokalni komandant Agrikola pokušao je da odvrati od hrišćanstva 40 vojnika, pošto nije uspeo obavestio je pretpostavljene. Izaslanik Lisija naredio je da budu bačeni u jezero koje se ledilo od hladnoće, a pošto ih to nije odvratilo, stradali su na lomači. Taj praznik, kod Srba, postao je neka vrsta slave mladih bračnih parova.

Nastavak na Radio Televizija Vojvodine...