Izvor: RTS, 30.Okt.2013, 08:08   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Vremeplov (30. oktobar 2013)

Kapitulacijom Turske 30. oktobra 1918. prestala da postoji Otomanska imperija. Majstor fotografije i filmski reditelj Žorž Skrigin umro na današnji dan 1997. Most na Bosforu, koji povezuje Evropu i Aziju, pušten u saobraćaj 1973. godine.

 

Otomanska imperija prestala je da postoji kapitulacijom Turske u Prvom svetskom ratu, na današnji dan 1918. godine. Turska je u rat ušla 1914. godine na strani Centralnih sila. Na osnovu akta o kapitulaciji, Turska je >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << morala da raspusti vojsku, otvori pobednicima prolaz kroz Crno more i pristane na okupaciju Carigrada i Bosforskog moreuza. Saveznici su dotadašnjoj moćnoj Osmanskoj imperiji nametnuli obavezu da se povuče iz Arabije, Mesopotamije, Sirije, Jermenije i dela Kilikije. Kemal Paša Ataturk je, međutim, odbio da se povinuje svim zahtevima pobednika. Rušenjem monarhije i kalifata Ataturk je uspešno ustanovio novu tursku državu.

Majstor umetničke fotografije, filmski reditelj i snimatelj Žorž Skrigin umro je u Beogradu 30. oktobra. 1997. godine. Potomak ruskih emigranata, Georgije Žorž Skrigin živeo je u Zagrebu. Radio je u Hrvatskom narodnom kazalištu i istovremeno se bavio umetničkom fotografijom. Pre Drugog svetskog rata izlagao je fotografije širom sveta. Tokom NOB-a učestvovao je u formiranju Narodnog pozorišta pri Vrhovnom štabu. Svojom kamerom, na preko 500 ratnih fotografija, ovekovečio je niz likova i događaja stvorivši kako dokumentarna tako i umetnička dela. U Beograd je došao 1944. godine i postao direktor i koreograf Baleta Narodnog pozorišta. Bio je snimatelj prvog jugoslovenskog posleratnog filma "Slavica", a zatim direktor fotografije, reditelj i scenarista više od 20 igranih i dokumentarnih filmova: "Njih dvojica", "Krvava košulja", "Gospođa ministarka", "Mačak pod šlemom", "Koraci kroz magle" i drugih. Za svoje fotografije i filmove dobio je mnogobrojne domaće i strane nagrade i priznanja.

1735. - Rođen Džon Adams, američki političar i državnik, predsednik SAD (Kvinsi, 30. 10. 1735 - Kvinsi, 04. 07. 1826)

1751. - Rođen Ričard Brinsli Šeridan, engleski komediograf (Dablin, 30. 10. 1751 - London, 07. 07. 1816)

1762. - Rođen Andre d Šenije, francuski književnik (Carigrad, 30. 10. 1762 - Pariz, 25. 07. 1794)

1823. - Rođen Luka Vukalović, hercegovački vojvoda (Bogojević, 30. 10. 1823 - Odesa, 18. 07. 1873)

1839. - Rođen Alfred Sislej, francuski slikar i grafičar (Pariz, 30. 10. 1839 - Fontenblo, 29. 01. 1899)

1869. - Održana prva predstava u novoj zgradi Narodnog pozorišta u Beogradu

1871. - Rođen Pol Valeri, francuski književnik (Set, 30. 10. 1871 - Pariz, 20. 07. 1945)

1885. - Rođen Ezra Paund, američki književnik (Hejli, 30. 10. 1885 - Venecija, 01. 11. 1972)

1902. - Umro Jovan Paču, kompozitor i pijanista (Aleksandrovo, 17. 03. 1847 - Zagreb, 30. 10. 1902)

1911. - Rođen Dimitrije Vučenov, književnik, književni kritičar i prevodilac (Vukovar, 30. 10. 1911 - Beograd, 13. 11. 1986)

1931. - Rođen Đorđe Marjanović, pevač i kompozitor (Kučevo, 30. 10. 1931)

1932. - Rođen Luj Mal, francuski filmski režiser (Timeri, 30. 10. 1932 - Beverli Hils, 23. 11. 1995)

1932. - Rođen Radomir Stanić, konzervator i istoričar umetnosti (Trnava, 30. 10. 1932 - Beograd, 19. 10. 1996)

1938. - Emitovana senzacionalna radio-drama Orsona Velsa "Rat svetova" o napadu Marsovaca na Zemlju

1943. - Umro Maks Rajnhart (Goldman), pozorišni reditelj (Baden, 09. 11. 1873 - Njujork, 30. 10. 1943)

1943. - Rođen Mirko Klarin, publicista i novinar Borbe, Naše Borbe i FoNet-a (Trogir, 30. 10. 1943)

1945. - Rođen Aleksandar Vujić, dirigent, kompozitor i pijanista (Senta, 30. 10. 1945)

1959. - PGP RTB objavio prvu ploču "Zvižduk u osam" Đorđa Marjanovića

1960. - Rođen Dijego Armando Maradona, argentinski fudbaler, uz Pelea najbolji fudbaler svih vremena (Buenos Aires, 30. 10. 1960)

1967. - Rođen Ilije Lupulesku, stonoteniser (Uzdin, 30. 10. 1967)

1973. - Pušten u saobraćaj most na Bosforu kojim su povezane Evropa i Azija

1989. - Umro Radivoje Kašanin, matematičar, profesor Beogradskog univerziteta, akademik (Beli Manastir, 21. 05. 1892 - Beograd, 30. 10. 1989)

2002. - Umro Rudolf Bruči, kompozitor, osnivač i dekan Akademije umetnosti u Novom Sadu, akademik (Zagreb, 30. 03. 1917 - Novi Sad, 30. 10. 2002)

2004. - Umrla Danica Obrenić, pevačica (Mladenovac, 21. 10. 1920 - 30. 10. 2004)

2008. - Umro Zlatko Krasni, književnik i prevodilac, profesor Šumarskog fakulteta u Beogradu (Sarajevo, 24. 05. 1951 - 30. 10. 2008)

2009. - Umro Klod Levi-Stros, francuski etnolog i antropolog, utemeljivač strukturalizma (Brisel, 28. 11. 1908 - Pariz, 30. 10. 2009)

2010. - Umro Vujadin Vojinović, sportski novinar i urednik Politike Ekspres i Sportskog žurnala (1960 - Beograd, 30. 10. 2010)

2010. - Umrla Dojna Galić-Bar, psihijatar i književnik (Bukurešt, - Ilinois, 30. 10. 2010)

Nastavak na RTS...