Izvor: RTS, 03.Sep.2012, 08:46 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Vremeplov (3. septembar 2012)
Na današnji dan 1658. godine umro engleski državnik i vojskovođa Oliver Kromvel. Čuveni ruski pisac Ivan Turgenjev umro je 3. septembra 1883. Boj na Deligradu, u Prvom srpskom ustanku, odigrao se 1806. godine.
Engleski državnik i vojskovođa Oliver Kromvel, vođa parlamentarnih snaga u engleskom građanskom ratu umro je na današnji dan 1658. godine. Posle pobede nad rojalistima ukinuo monarhiju i 1653. postao lord-protektor Engleske, Škotske i Irske. Dve godine posle >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << njegove smrti monarhija obnovljena. Kada je 1642 izbio između kralja i Parlamenta otvoren sukob i građanski rat došle su do izražaja njegove sposobnosti organizatora i vojskovođe. Njegovi konjanici odigrali su odlučnu ulogu u velikoj pobedi vojske Parlamenta nad rojalistima kod Marston Mura 1644. godine. Postao je zamenik vrhovnog zapovednika vojske Parlamenta. Kralj Čarls prvi osuđen je na smrt i smaknut 1649, ukinuta je monarhija, a Engleska je postala republika pod nazivom Komonvelt ili slobodna država. Kromvel je pokorio Irsku i Škotsku, postigao uspehe ratujući sa Holandijom i Španijom i proglašen je doživotnim lordom-protektorom.
Ruski pisac Ivan Sergejevič Turgenjev, jedan od najznačajnijih predstavnika ruskog realizma, umro je 3. septembra 1883. godine. Prvi je ruski pisac čija su dela prodrla na Zapad gde je bio veoma popularan i imao veći ugled u francuskim nego u ruskim književnim krugovima. Bio jedan od ključnih pisaca koji je u velikoj meri doprineo da ruska književnost dobije svetski status. Turgenjev je bio impresioniran modernim društvom u Zapadnoj Evropi, pa se u domovinu vratio kao "zapadnjak", što je bila sušta suprotnost tadašnjem "slavenizmu", i verovao je da Rusija može postati bolja zemlja imitirajući Zapad i ukidajući zastarele institucije kao što je kmetstvo. Najpoznatija dela "Očevi i deca", "Lovčevi zapisi", "Uoči novih dana".
1783. - Velika Britanija i SAD potpisale mirovni ugovor u Parizu, kojim je završen Američki rat za nezavisnost
1806. - Boj na Deligradu u Prvom srpskom ustanku
1821. - Umro Marašli - Ali paša, rumelijski valija i beogradski vezir
(Maraš (datum rođenja nepoznat) - Beograd, 03. 09. 1821)
1875. - Rođen Ferdinand Porše, nemački konstruktor automobila
(Mefersdorf, 03. 09. 1875 - Štutgart, 30. 01. 1951)
1883. - Umro Ivan Sergejevič Turgenjev, ruski književnik
(Oriol, 09. 11. 1818 - Bužival, 03. 09. 1883)
1889. - Rođen Isak Samokovlija, književnik
(Goražde, 03. 09. 1889 - Sarajevo, 15. 01. 1955)
1903. - Rođen Risto Ratković, književnik
(Bijelo Polje, 03. 09. 1903 - Beograd, 18. 06. 1954)
1915. - Rođen Mirko Stojaković, matematičar, profesor i dekan Prirodno-matematičkog fakulteta u Novom Sadu, akademik, direktor Matematičkog instituta SANU
(Krepoljin, 03. 09. 1915 - Beograd, 05. 07. 1985)
1921. - Rođen Živorad - Žika Mitrović, filmski reditelj i scenarista
(Beograd, 03. 09. 1921 - Beograd, 29. 01. 2005)
1931. - Kralj Aleksandar II Karađorđević oktroisao Ustav kojim je ozakonjena "šestojanuarska diktatura"
1934. - Počelo emitovanje emisije "Nacionalni čas" na Radio Beogradu, Radio Zagrebu i Radio Ljubljani
1939. - U Beogradu održane do tada najveće međunarodne automobilske trke u Jugoslaviji, Kalemegdan
1939. - Rođen Slobodan Mašić, arhitekta, grafički dizajner i izdavač
(Beograd, 03. 09. 1939)
1948. - Umro Eduard Beneš, češki političar i državnik, predsednik Čehoslovačke
(Kozlanij, 28. 05. 1884 - Sezimovo - Ustiju, 03. 09. 1948)
1969. - Umro Ho Ši Min, vijetnamski revolucionar i državnik, prvi predsednik DR Vijetnama
(Kim Lijen, 19. 05. 1890 - Hanoj, 03. 09. 1969)
1981. - Umrla Zorica Šumadinac, pozorišna, filmska i TV glumica
(Beograd, 02. 11. 1946 - Beograd, 03. 09. 1981)
2002. - Umrla Irena Kolesar, pozorišna, filmska i TV glumica
(Slavonski brod, 22. 12. 1925 - Zagreb, 03. 09. 2002)
2007. - Umro Đorđe Sudarski Red, književnik
(Čerević, 1946 - Novi Sad, 03. 09. 2007)
