Izvor: RTS, 23.Maj.2011, 08:52 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Vremeplov (23. maj 2011)
Na današnji dan 1618. godine u Pragu izbio Tridesetogodišnji rat. Godine 1886. preminuo nemački istoričar i akademik Leopold fon Ranke.
Godine 1618. pobunom Čeha protiv Habzburške monarhije, u Pragu, izbio je Tridesetogodišnji rat. Razljućeni građani su, poput slične situacije tokom pobune Husita u Pragu protiv rimokatolika 1419. - izbacili kroz prozor Gradske većnice namesnike cara Ferdinanda II Austrijskog, zbog rušenja dve protestantske crkve nedaleko od Praga.
>> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << />
U ratu koji je izbio protiv Habzburga, protestantskim Česima u pomoć su priskočile Danska, docnije Švedska, Engleska, pa i Francuska (iz političkih razloga, iako većinski katolička).
Rat je obeležen masovnim pustošenjima i krajnjim svirepostima. Gubici su bili ogromni - stanovništvo Nemačke svedeno je na manje od polovine, a same Češke na petinu predratnog broja. Rat je okončan Vestfalskim mirom 1648, kojim je Francuska dobila od Nemačke Alzas i delove Lorene, Švedska Istočnu Pomeraniju i posede na ušćima velikih nemačkih reka, Holandiji i Švajcarskoj je priznata nezavisnost, nemačke zemlje su postale gotovo potpuno suv erene, a rimsko-nemački carevi iz dinasije Habzburg izgubili su svaku stvarnu vlast, osim na starim Habzburškim posedima.
Godine 1886. preminuo je nemački istoričar Leopold fon Ranke, profesor Berlinskog univerziteta, član Pruske akademije nauka. Studirao je teologiju i filologiju i doktorirao filozofiju. Za počasnog člana Društva srpske slovesnosti izabran je 1849. Kao rezultat saradnje s Vukom Karadžićem, 1829. objavio je delo "Srpska revolucija", jednu od najboljih knjiga o srpskim ustancima 1804. i 1815. - kojom je skrenuo pažnju evropske javnosti na borbu srpskog naroda za oslobođenje. Ostala dela: "Istorija Francuske", "Istorija Engleske", "Rimske pape", "Nemačka istorija za vreme Reformacije".
1707. - Rođen Karl fon Line, švedski botaničar i lekar, akademik (Rašult, 23. 05. 1707 - Upsala, 10. 01. 1778)
1729. - Rođen Đuzepe Parini, italijanski književnik (Bosisi, 23. 05. 1729 - Milano, 15. 08. 1799)
1790. - Rođen Sebastijan Dimon Dirvil, francuski moreplovac (Konde-sir-Nuaro, 23. 05. 1790 - Versaj, 08. 05. 1842)
1823. - Rođen Ante Starčević, političar i književnik (Žitnik, 23. 05. 1823 - Zagreb, 28. 02. 1896)
1848. - Rođen Oto Lilijental, nemački inženjer i pronalazač, pionir avijacije (Anklam, 23. 05. 1848 - Berlin, 10. 08. 1896)
1871. - Umro Jaroslav Dombrovski, poljski revolucionar, general (Žitomirc, 13. 11. 1836 - Pariz, 23. 05. 1871)
1891. - Rođen Pjer Fabijan Lagerkvist, švedski književnik, nobelovac (Vekaj, 23. 05. 1891 - Stokholm, 11. 07. 1974)
1901. - Prva izložba srpskih foto - amatera
1906. - Umro Henrik Ibzen, norveški književnik (Skien, 20. 03. 1828 - Oslo, 23. 05. 1906)
1911. - Rođen Stanoje Stefanović, lekar, akademik (Sremski Karlovci, 23. 05. 1911 - Beograd, 25. 02. 1991)
1914. - Rođen Niko Martinović, književnik, akademik (Cetinje, 23. 05. 1914 - 1975)
1926. - Rođen Zoran Gluščević, književnik i književni kritičar, urednik književnih časopisa (Užička Požega, 23. 05. 1926 - Beograd, 11. 05. 2006)
1930. - Rođen Aleksandar Matanović, šahovski velemajstor (Beograd, 23. 05. 1930)
1933. - Rođena Džoan Kolins, engleska pozorišna i filmska glumica (London, 23. 05. 1933)
1934. - U Gibslendu u Luizijani ubijen gangsterki par Boni Parker i Klajd Berou
1937. - Umro Džon Dejvidson Rokfeler, američki industrijalac i filantrop (Ričford, 08. 07. 1839 - Ormond Bič, 23. 05. 1937)
1939. - Adolf Hitler doneo odluku o početku Drugog svetskog rata
1951. - Rođen Anatolij Jevgenjevič Karpov, ruski šahovski velemajstor, svetski šampion (Zlatoust, 23. 05. 1951)
1969. - Premijera "Kose" u režiji Mire Trailović i Zorana Ratkovića na sceni Ateljea 212
1972. - Rođen Rubens Barikelo, brazilski automobilista, vozač "Formule 1" (Sao Paolo, 23. 05. 1972)
1986. - Umro Aleksandar - Aca Trandafilović, pevač, solista Radio Beograd (Kalna, 1936 - Beograd, 23. 05. 1986)
2002. - Umro Emir Dragulj, akademski slikar, grafičar, profesor Fakulteta likovnih umetnosti u Beogradu (Mravinjac, 02. 02. 1939 - Beograd, 23. 05. 2002)
2003. - Otvorena nova zgrada Jugoslovenskog dramskog pozorišta u Beogradu
2006. - Umro Žarko Milanović, pravnik, violinista, muzički pedagog, šef Narodnog orkestra RTB-a (Valjevska Mionica, 15. 10. 1920 - Beograd, 23. 05. 2006).
