Izvor: RTS, 22.Jan.2011, 08:47 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Vremeplov (22.1.2011)
Današnji dan kroz istoriju obeležila rođenja švedskog književnika Johana Augusta Strindberga i srpskog slikara Save Šumanovića. Rođen engleski književnik Lord Džordž Gordon Bajron.
Na današnji dan 1849. godine rođen je švedski književnik Johan August Strindberg. Strindberg je pisao romane, priče, pesme i kritike, ali najveću vrednost njegovog stvaralaštva predstavljaju drame. Postao je poznat delom "Majstor Olaf" otvorivši novo razdoblje u švedskoj dramaturgiji. >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << Bezobzirnom i satiričnom analizom malograđanskog života u zbirci pripovedaka "Brakovi" i romanu "Crvena soba", izazvao je skandal. Posvetio se temi sukoba polova u delima "Otac" i "Gospođica Julija". U teškoj ličnoj krizi, piše "Inferno", "Legende" i "Prema Damasku". Lirska fantazija "Igra sna" je autorova najdraža drama. Dramske sage inspirisane su folklorom. Strindberg je bio jedan od osnivača Intima teatra, za koji je pisao i kamerne drame. Poslednja njegova drama "Veliki put" je autobiografskog karaktera. Strindberg se smatra pretečom ekspresionizma u književnosti i drami. Usavršio je evropsku dramu i otvorio nove puteve scenskog stvaralaštva. Nikad nije nominovan za zvaničnu, ali je dobio "Narodnu Nobelovu nagradu". U Švedskoj je povodom 150. godišnjice rođenja književnika, 1999. godina bila proglašena Godinom Strindberga. U Muzeju pozorišne umetnosti Srbije tada je održana izložba "Strindberg na pozorišnim scenama Srbije". Veliki Šveđanin bavio se i likovnim stvaralaštvom-apstraktnim ekspresionizmom. Avgusta 2001. godine priređena je izložba njegovih dela u Kopenhagenu.(Stokholm, 22. 01. 1849 - Stokholm, 14. 05. 1912)
Srpski slikar Sava Šumanović rođen je na današnji dan 1896. godine. Šumanović je bio majstor pejzaža, aktova i mrtve prirode, osobenih tonova, posebno intenzivnih na slikama iz rodnog Srema. Na njegovim slikama dominiraju svetli tonovi, uz izražen osećaj za osvetljenje. Dugo je živeo u Parizu, a poslednje godine života boravio je u rodnom Šidu, gde su ga 1942. ubile hrvatske ustaše. Šumanovićeve velike kompozicije "Doručak na travi" i "Pijana lađa" među najznačajnijim su delima srpskog modernog slikarstva. Najbolja njegova dela nalaze se u Narodnom muzeju u Beogradu, u zbirci Pavla Beljanskog i u galeriji "Sava Šumanović" u Šidu.(Vinkovci, 22. 01. 1896 - Sremska Mitrovica, 30. 08. 1942)
1561. - Rođen Frensis Bejkon, engleski političar i filozof (London, 22. 01. 1561 - Hajgejt, 09. 04. 1626)
1729. - Rođen Gothold Efraim Lesing, nemački književnik, teoretičar umetnosti i kritičar (Kamjenc, 22. 01. 1729 - Braunšvajg, 15. 02. 1781)
1775. - Rođen Andre Mari Amper, francuski matematičar i fizičar, osnivač elektrodinamike i teorije magnetizma (Lion, 22. 01. 1775 - Marsej, 10. 06. 1836)
1788. - Rođen Lord Džordž Gordon Bajron, engleski književnik
(London, 22. 01. 1788 - Misolongi, 19. 04. 1824)
1848. - Umro Gligorije - Gliša Vozarević, prvi srpski izdavač
(Ležimir, 12. 08. 1790 - Beograd, 22. 01. 1848)
1875. - Rođen Dejvid Grifit, američki filmski režiser
(Kentaki, 22. 01. 1875 - Holivud, 23. 07. 1948)
1878. - Rođen Toma Rosandić (Tomazo Vinćenco), vajar, profesor i prvi rektor Akademije likovnih umetnosti u Beogradu, akademik (Split, 22. 01. 1878 - Split, 01. 03. 1958)
1882. - Rođen Milan Vukasović, književnik(Beograd, 22. 01. 1882 - Pariz, 20. 09. 1970)
1901. - Umrla Viktorija i Aleksandrina, britanska kraljica
(London, 24. 05. 1819 - Ozborn, 22. 01. 1901)
1908. - Rođen Lev Davidovič Landau, ruski fizičar, nobelovac
(Baku, 22. 01. 1908 - Moskva, 01. 04. 1968)
1917. - Umro Jovan Ilkić, arhitekta (Zemun, 25. 03. 1857 - Nežider, 22. 01. 1917)
1921. - Počelo sa radom Pozorište "Sterija" u Vršcu
1922. - Ksenija Atanasijević, filozof, postala prva žena - doktor nauka na Beogradskom univerzitetu
1924. - Rođena Mira Trailović, spiker i urednik Dramskog programa Radio Beograda, pozorišni reditelj, osnivač Ateljea 212 i BITEF-a(Kraljevo, 22. 01. 1924 - Beograd, 07. 08. 1989)
1933. - Rođen Siniša Pavić, književnik i filmski scenarista (Sinj, 22. 01. 1933)
1934. - Rođen Jovan Deretić, književnik, profesor Filološkog fakulteta u Beogradu (Orahovica, 22. 01. 1934 - Beograd, 16. 03. 2002)
1941. - Rođen Ljubomir Ramač-Kime, novinar, glavni urednik lista "Ruske slovo"
(Đurđevo, 22. 01. 1941 - Novi Sad, 28. 04. 2005)
1949. - Rođen Dragan Malešević-Tapi, slikar
(Beograd, 22. 01. 1949 - Beograd, 29. 10. 2002)
1950. - Rođen Zijah Sokolović, pozorišni, filmski i TV glumac, reditelj i književnik (Sarajevo, 22. 01. 1950)
1953. - Rođen Džim Džarmuš, američki filmski reditelj (Ejkron, 22. 01. 1953)
1955. - Rođen Rajko Žižić, košarkaš i sportski radnik
(Nikšić, 22. 01. 1955 - Beograd, 07. 08. 2003)
1963. - Potpisan "Jelisejski sporazum" o međusobnim odnosima Francuske i Nemačke
1973. - Umro Lindon Džonson, američki političar i državnik, predsednik SAD
(Stounvil, 27. 08. 1908 - San Antonio, 22. 01. 1973)
1989. - Umro Miodrag Andrić-Ljuba Moljac,pozorišni, filmski i TV glumac
(Beograd, 28. 01. 1943 - Zagreb, 22. 01. 1989)
1994. - Umro Žan Luj Baro, francuski filmski glumac i reditelj
(L'Vezine, 08. 09. 1910 - Pariz, 22. 01. 1994)
2004. - Umro Anton Marti, pozorišni i TV reditelj
(Labin, 10. 04. 1925 - Zagreb, 22. 01. 2004)
2004. - Umro Rudi Šeligo, slovenački književnik
(Sušak, 14. 05. 1935 - Ljubljana, 22. 01. 2004)
2004. - Umro Janez Menart, slovenački književnik i prevodilac, urednik RTV Ljubljana (Maribor, 29. 09. 1929 - Ljubljana, 22. 01. 2004)
2005. - Umrla Konsuelo Velaskez, španska filmska glumica i kompozitor
(Guzman, 29. 08. 1924 - Meksiko Siti, 22. 01. 2005)
2008. - Umro Hit Ledžer (Hitklif Endrju Ledžer), australijski filmski glumac
(Pert, 04. 04. 1979 - Njujork, 22. 01. 2008)
2008. - Umro Milenko Zablaćanski, pozorišni, filmski i TV glumac i reditelj
(Bogatić, 08. 12. 1955 - Beograd, 22. 01. 2008)
2009. - Umro Zvonimir Skerl, dirigent, pijanista, trombonista, kompozitor i aranžer, dirigent Big Benda RTS-a (Zagreb, 21. 05. 1934 - Beograd, 22. 01. 2009)
2010. - Umro Vlastimir Golubičić-Vatika, golman BSK, član UO FK Partizan, predsednik trenerske organizacije Jugoslavije (Beograd, 24. 11. 1919 - Beograd, 22. 01. 2010)
2010. - Umrla Džin Simons, britanska pozorišna, filmska i TV glumica
(London, 31. 01.1919 - Santa Monika, 22. 01. 2010)
2010. - Vladika niški Irinej izabran za patrijarha Srpske pravoslavne crkve
