Izvor: RTS, 21.Sep.2012, 10:27 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Vremeplov (21. septembar 2012)
Na današnji dan 1846. godine rođen osnivač socijalističkog pokreta u Srbiji Svetozar Marković. Engleski književnik Herbert Džordž Vels rođen je 21. septembra 1866. Kralj Petar Prvi Karađorđević krunisan 1904. godine.
Na današnji dan 1846. godine rođen je srpski političar, politički mislilac i pisac Svetozar Marković, osnivač socijalističkog pokreta u Srbiji i prvi teoretičar realizma u srpskoj literaturi. Po povratku sa studija u Švajcarskoj i Rusiji, >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << gde je upoznao Karla Marksa, Nikolaja Černiševskog, Dmitrija Pisareva, pokrenuo je 1871. prvi socijalistički list na Balkanu "Radenik". Bio je pod uticajem ruskog "narodnjaštva". Ubrzo je proteran iz Srbije i godinu dana je živeo u Novom Sadu. Po povratku je 1873. i 1874. pokrenuo listove "Javnost" i "Glas Javnosti", a 1875. "Oslobođenje". Zbog navodne štamparske krivice odležao je devet meseci u požarevačkom zatvoru, odakle je izašao teško bolestan. Člancima "Realni pravac u nauci i životu", "Pevanje i mišljenje" i "Realnost" snažno je uticao na srpsku književnost krajem 19. veka. Političke ideje razradio je u delu "Srbija na istoku", najznačajnijem i najoriginalnijem spisu.
Engleski književnik Herbert Džordž Vels rođen je 21. septembra 1866. godine. Najpoznatiji je po svojim naučnofantastičnim delima: "Vremenska mašina", "Rat svetova" i "Nevidljivi čovek". Školovao se do 1879. godine. Pošto roditelji više nisu da finansiraju njegovo školovanje, postao je tapetarski pomoćnik. Kasnije je radio kao pomoćni učitelj u osnovnoj školi, pa je sa osamnaest godina dobio stipendiju, i počeo da studira biologiju. Na univerzitetu se ističe znanjem ali i interesovanjem za reformu društva kroz ideje socijalizm i platonizma. Relativno kasno je počeo da piše. Bio je politički aktivan u socijalističkim krugovima. Zanimljivo je da se smatra začetnikom stonih ratnih društvenih igara.
1726. - Rođen Jovan Rajić, književnik i istoričar (Sremski Karlovci, 21. 09. 1726 - manastir Kovilj, 22. 12. 1801)
1793. - Rođen Georgije Magarašević, književnik i političar (Adaševci, 21. 09. 1793 - Novi Sad, 18. 01. 1830)
1832. - Umro Valter Skot, škotski književnik (Edinburg, 15. 08. 1771 - Abotsford, 21. 09. 1832)
1842. - Umro Sava Tekelija (Popović), književnik i dobrotvor, predsednik Matice srpske (Arad, 17. 08. 1761 - Arad, 21. 09. 1842)
1860. - Umro Artur Šopenhauer, nemački filozof (Dancig, 22. 02. 1788 - Frankfurt, 21. 09. 1860)
1904. - Krunisan kralj Petar I Karađorđević
1904. - Rođen Hans Hartung, nemački slikar (Lajpcig, 21. 09. 1904 - Antib, 10. 12. 1989)
1928. - Engleski mikrobiolog Aleksandar Fleming otkrio pencilin
1931. - Rođen Vojislav - Voki Kostić, kompozitor, generalni sekretar Saveza kompozitora Jugoslavije, pisac i gastronom (Beograd, 21. 09. 1931- Beograd, 29. 09. 2010)
1931. - Rođen Jon Janku, rumunski dirigent, gost-dirigent Opere Srpskog narodnog pozorišta u Novom Sadu (Veliki Tomloš, 21. 09. 1931 - Temišvar, 01. 09. 2008)
1932. - Rođen Dragomir Drašković, profesor Prirodno-matematičkog fakulteta u Beogradu, - predsednik partije Jugoslovenski komunisti (Donji Svračak, 21. 09. 1932 - 18. 09. 2009)
1933. - Počeo Lajpciški proces komunistima u nacističkoj Nemačkoj, optuženim za navodno paljenje Rajhstaga
1934. - Rođen Leonard Koen, kanadski književnik i muzičar
(Montreal, 21. 09. 1934)
1936. - Rođen Jurij Luškov, ruski političar, gradonačelnik Moskve
(Moskva, 21. 09. 1936)
1947. - Rođen Stiven King, američki književnik (Portland, 21. 09. 1947)
1957. - Osnovan Zavod za udžbenike i nastavna sredstva Srbije
1957. - Rođen Itan Koen, američki filmski reditelj
(Sent Luis Park, 21. 09. 1957)
1958. - Rođen Milan Mladenović, kompozitor, gitarista i pevač grupe "Ekaterina Velika" (Zagreb, 21. 09. 1958 - Beograd, 05. 11. 1994)
1991. - Pokolj srpskih rezervista na Koranskom mostu
1998. - Umro Dragutin Gostuški, kompozitor i muzikolog (Beograd, 03. 01. 1923 - Beograd, 21. 09. 1998)
2000. - Umro Ognjen Petrović, fudbalski golman (Kruševac, 02. 01. 1948 - Beograd, 21. 09. 2000)
2007. - Umro Petar Stambolić, političar i državnik, predsednik Predsedništva SFRJ, predsednik Skupštine i premijer SFRJ, narodni heroj (Brezova, 12. 05. 1912 - Beograd, 21. 09. 2007)
