Izvor: RTS, 19.Jan.2010, 09:10 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Vremeplov (19. januar)
Današnji dan kroz istoriju obeležila smrt Zaharija Stefanovića Orfelina, kao i rođenje Milovana Glišića, Džejmsa Vata, Ogista Konta, Edgara Alana Poa. Danas je Bogojavljenje.
Na današnji dan 1785. godine umro Zaharije Stefanović Orfelin, književnik, istoričar, prevodilac, leksikograf i graver. Zaharije Stefanović Orfelin je jedan od najprosvećenijih Srba 18. veka i najistaknutiji srpski književnik, prethodnik Dositeja Obradovića i Vuka Karadžića. Školovao se u >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << Budimu, Beču i Veneciji. Bio je pesnik i istoričar, izdavač, kartograf i kaligraf, naučnik i bogoslov, radio je bakroreze i slikao ikonostase. Pripremio je za štampu prvi književni časopis Južnih Slovena, pisao je pouke iz prirodnih nauka, bio prevodilac, leksikograf i botaničar. Izrađivao je geografske karte i grbovnike. Godine 1768, Orfelin je pokrenuo časopis "Slaveno-serbski magazin", sastavio "Večni kalendar" i napisao dela "Plač Serbije" i "Život Petra Velikog". Objavio je 1778. godine stručne radove iz krasnopisa -"Kaligrafija", što ga je preporučilo za člana Umetničke akademije u Beču.
Srpski pisac Milovan Glišić, jedan od začetnika realizma u srpskoj književnosti rođen je na današnji dan 1847. godine. Studirao je u Beogradu tehniku i filozofiju. Radio je kao novinar i urednik, bavio se i pozorišnom dramaturgijom. Napisao je tridesetak pripovedaka ali i dve komedije. Prevodio je s francuskog i ruskog, njegovi prevodi Tolstoja ("Rat i mir") i danas su neprevaziđeni. Opisivao je život srpskog sela, nevolje sa seoskim zelenašima, nezadovoljstvo opštim društvenim prilikama. Dela: pripovetke "Glava šećera, "Roga", "Redak zver", "Šilo za ognjilo", "Prva brazda", pozorišni komad "Dva cvancika", komedija "Podvala".
1736. - Rođen Džejms Vat, škotski inženjer i fizičar, pronalazač parne mašine
(Grinok, 19. 01. 1736 - Hitfild, 19. 08. 1819)
1798. - Rođen Ogist Kont, francuski filozof i matematičar
(Monpelje, 19. 01. 1798 - Pariz, 05. 09. 1857)
1809. - Rođen Edgar Alan Po, američki književnik
(Boston, 19. 01. 1809 - Baltimor, 07. 10. 1849)
1811. - Počela Skupština ustaničkih starešina Srbije (trajala do 25. 01. 1811. godine), na kojoj je doneta odluka o podeli Praviteljstvujuščeg sovjeta na 6 popečiteljstava (ministarstava)
1839. - Rođen Pol Sezan, francuski slikar
(Eks-an-Provans, 19. 01. 1839 - Eks-an-Provans, 22. 10. 1906)
1865. - Umro Pjer Žozef Prudon, francuski novinar i političar
(Bezanson, 15. 01. 1809 - Pasi, 19. 01. 1865)
1876. - Rođen Milan Begović, književnik i dramaturg
(Vrlika, 19. 01. 1876 - Zagreb, 13. 05. 1948)
1902. - Rođen Georgije Ostrogorski, vizantolog, profesor Univerziteta u Beogradu, akademik
(Petrograd, 19. 01. 1902 - Beograd, 24. 10. 1976)
1916. - Prve jedinice srpske vojske posle povlačenja preko Albanije u Prvom svetskom ratu stigle na Krf
1919. - U Kraljevini Srba, Hrvata i Slovenaca Julijanski kalendar zamenjen Gregorijanskim, dok je Srpska pravoslavna crkva zadržala Julijanski kalendar
1920. - Rođen Havijer Peres de Kueljar, peruanski diplomata, generalni sekretar Organizacije ujedinjenih nacija
(Lima, 19. 01. 1920)
1928. - Rođen Tomislav Karađorđević, princ
(Beograd, 19. 01. 1928 - Topola, 12. 07. 2000)
1938. - Umro Branislav Nušić (Alkibijad Nuša), književnik, komediograf, dramaturg i diplomata, akademik
(Beograd, 08. 10. 1864 - Beograd, 19. 01. 1938)
1952. - Rođen Irfan Mensur, pozorišni, filmski i TV glumac
(Sarajevo, 19. 01. 1952)
1960. - Rođen Žarko Laušević, pozorišni, filmski i TV glumac
(Cetinje, 19. 01. 1960)
1966. - Rođen Stefan Edberg, švedski teniser
(Vastorvik, 19. 01. 1966)
1974. - Umro Milivoje Pavlović, filolog
(Niš, 08. 12. 1891 - Beograd, 19. 01. 1974)
1979. - Rođena Svetlana Korkina, ruska gimnastičarka, evropska i svetska šampionka (Belgorod, 19. 01. 1979)
1980. - Rođen Dženson Baton, britanski automobilista, šampion Formule 1
(From, 19. 01. 1980)
1983. - Umro Aleksandar Kostić, lekar, profesor Medicinskog fakulteta u Beogradu i književnik
(Beograd, 1892 - Beograd, 19. 01. 1983)
2000. - Umrla Hedi Lamar (Hedviga Eva Marija Kisler), američka filmska glumica
(Beč, 09. 11. 1913 - Altamont Springs, 19. 01. 2000)
2002. - Umro Dušan Ristić, političar i diplomata
(Kraljevo, 14. 10. 1907 - Beograd, 19. 01. 2002)
2004. - Umro Miroslav Pavlović-Pavika, fudbaler Crvene zvezde, reprezentativac (Bakionica, 15. 10. 1942 - Beograd, 19. 01. 2004)
2004. - Umro Lazar-Zile Bojanović, književnik i novinar Radio Novog Sada i lista "Dnevnik"
(Novi Sad,1946 - Sremska Kamenica, 19. 01. 2004)
2006. - Umro Vilson Piket, američki soul- muzičar
(Alabama, 18. 03. 1941 - Los Anđeles, 19. 01. 2006)
2007. - Umro Deni Doerti, kanadski pevač i kompozitor, član grupe "Mamas and Papas" (Halifaks, 29. 11. 1940 - Misisauga, 19. 01. 2007)
2008. - Umro Tomislav Bekić, germanista, profesor Filozofskog fakulteta u Novom Sadu, prevodilac, član Upravnog odbora Matice Srpske
(Novi Sad, 1934 - Novi Sad, 19. 01. 2008)
2009. - Umro Endrju Vajet, američki slikar
(Čeds Ford, 12. 07. 1917- Filadelfija, 19. 01. 2009)
