Izvor: RTS, 18.Jul.2011, 09:00   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Vremeplov (18. jul 2011)

Smrt italijanskog književnika Frančeska Petrarke i engleske književnice Džejn Ostin obeležili današnji dan kroz istoriju. Godine 1918. rođen južnoafrički državnik Nelson Rolihlahija Mandela.

Na današnji dan 1374. umro je Frančesko Petrarka, italijanski književnik. Petrarka je još kao dečak čitao rimske klasike i pesme italijanskih i provansalskih trubadura. Na njegov književni rad uticao je i Dante. Pisao je na italijanskom i latinskom jeziku. Zbirka >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << Kanconijer ili Rasute rime - 366 pesama od kojih su najbrojniji i najpoznatiji ljubavni soneti, inspirisana je Petrarkinom neostvarenom ljubavlju prema lepotici Lauri. Pored pesama, Petrarka je pisao istorijske, filozofske i polemičke spise, pisma i poslanice. Za ep Afrika dobio je najveće književno priznanje toga doba - 1341. godine krunisan je pesničkim lovorovim vencem na rimskom Kapitolu. U istoriji književnosti ostavio je trag kao veliki lirski pesnik, majstor forme i preteča renesanse. Uticao je na evropske i dubrovačke pesnike 15. i 16. veka. Preveden je na mnoge svetske jezike.

Godine 1817. umrla je engleska književnica Džejn Ostin, koja je u romanima realistički slikala svakodnevni život provincijske Engleske. Zapleti njenih romana protkani su humorom i blagom ironijom. Dijalog je neobično vešto vođen. Dela: romani Razum i osećajnost, Gordost i predrasuda, Mensfild park, Ema, Nortagentska opatija, Nagovaranje.

Na današnji dan 1918. godine rođen je južnoafrički pravnik i državnik Nelson Rolihlahija Mandela, predsednik Južne Afrike i vođa Afričkog nacionalnog kongresa i borbe protiv aparthejda. Rasistički režim Južne Afrike ga je 1962. osudio na pet godina zatvora, a 1964. na doživotnu robiju. Iz zatvora je, posle ogromnog pritiska svetskog javnog mnjenja kao i javnosti Južne Afrike, pušten 1990, a šef države postao je 1994. godine.

1610 -  Umro Mikelanđelo Merizi da Karavađo, italijanski slikar

(Bergamo, 1573 - Porto d Erkole, 18.7.1610)

1635 - Rođen Robert Huk, engleski fizičar, usavršio mikroskop

(Frešvoter, 18.7.1635 - London, 3.3.1703)

1721 - Umro Žan Antoan Vato, francuski slikar

(Valensijen, 10.10.1684 - Nožan, 18.7.1721)

1811 - Rođen Vilijem Tekeri, engleski književnik

(Kalkuta, 18.7.1811 - London, 24.12.1863)

1859 - Položen kamen-temeljac Terazijske česme u Beogradu

1873 - Umro Luka Vukalović, hercegovački vojvoda

(Bogojević, 30.10.1823 - Saltakča, 18.7.1873)

1876 - Umro Janko Šafarik, istoričar i filolog

(Kiškereš, 14.11.1814 - Beograd, 18.7.1876)

1892 - Otkriven spomenik Hajduk-Veljku Petroviću u Negotinu. Spomenik je podignut prema projektu arhitekte Jovana Ilkića, na mestu pogibije velikog junaka, 1813. godine. Izrađen je od crvenog lepeničkog mermera, a Hajduk-Veljkov bronzani portret, u formi medaljona, delo je vajara Đorđa Jovanovića. Izliven je u poznatoj Moncovoj radionici u Parizu.

1892 - Prvi put izvedena Mokranjčeva Šesta rukovet. Na velikoj svetkovini upriličenoj povodom otkrivanja spomenika Hajduk-Veljku Petroviću hor Prvog beogradskog pevačkog društva, pod dirigentskom palicom samog autora, izveo je Šestu rukovet, kompoziciju koja je postala zaštitni znak Negotina i "Mokranjčevih dana".

1894 - Umro Šarl Mari Lekont de Lil, francuski književnik

(Sent Pol, 22 10.1818 - Luvesien, 18.7.1894)

1895 - U Sremskim Karlovcima objavljen prvi broj nedeljnog lista za zabavu, nauku i književnost Brankovo kolo. Pokretač i urednik Brankovog kola bio je profesor Karlovačke gimnazije, književnik Paja Marković Adamov. Posle njegove smrti, 1904. godine, uređivački posao je obavljalo više karlovačkih  profesora. List Brankovo kolo je nastavio bogatu tradiciju vojvođanske periodike i stekao veliki ugled objavljivanjem prevoda poezije i proze francuskih, nemačkih i ruskih književnika. Poslednje dve godine pojavljivao se kao dvonedeljnik. Prestao je da izlazi 12. jula 1914. godine.

1898 - Francuski fizičari Marija i Pjer Kiri otkrili polonijum

1917 - Rođen Anri Salvador, francuski šansonjer

(Kajen, 18.7.1917 - Pariz, 13.2.2008)

1921 - Rođen Džon Glen, američki kosmonaut

(Kembridž, 18.7.1921)

1922 - Rođen Iso Voljevica, slikar, karikaturista i humorista

(Mostar, 18.7.1922 - Mostar, 26.1.1981)

1933 - Rođen Jevgenij Aleksandrovič Jevtušenko, ruski književnik

(Zima, 18.7.1933)

1941 - Rođena Natalija Besmertnova, ruska balerina

(Moskva, 19.7.1941 - Moskva, 19.2.2008)

1960 - Rođen Antonio Banderas, španski filmski glumac

(Malaga, 18.7.1960)

1989 - Umro Mihailo Živanović, klarinetista, kompozitor, dirigent RTS-a

( 18.7.1989)

1994 - Umro Predrag Golubović, filmski reditelj i scenarista

(Sarajevo, 25.6.1935 - Beograd, 18.7.1994)

1996 - Umrla Olga Milošević, lekar, generalni sekretar Crvenog krsta Jugoslavije

(Temišvar, 1907 - Beograd, 18.7.1996)

1998.- U Rimu osnovan prvi stalni Međunarodni krivični sud za ratne zločine

2005 - Umro Zoran Petrović, spiker Radio Beograda

(Beograd, 8.12.1934 - Beograd, 18.7.2005)

2009 - Umro Henri Alingam, najstariji muškarac na svetu - 114 godina, jedan od poslednjih učesnika Prvog svetskog rata

(London, 6.6.1896 - Ovingdin, 18.7.2009)

Nastavak na RTS...