Izvor: RTS, 13.Dec.2009, 09:05 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Vremeplov (13. decembar)
Na današnji dan preminuli slavni italijanski vajar Donatelo i ruski slikar Vasilij Kandinski. Počeo Drugi srpsko-turski rat.
Godine 1466. na današnji da preminuo je Donatelo-Donato di Nikolo di Beto Bardi, slavni italijanski slikar. Bio je sin Nikola di Beta Bardija, firentinskog prerađivača vune. Nije poznato kako se mladi Donatelo zainteresovao za vajarstvo, ali po nekim izvorima učio je vajarske tehnike od vajara koji su radili na katedrali u Firenci, oko 1400. godine. >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << Negde između 1404. i 1407. godine, postao je član radionice Lorenca Gibertija koji je 1402. godine pobjedio na konkursu za dekoraciju vrata firentinske krstionice. Donatelovo rano delo, mermerna statua Davida, ukazuje na uticaj Gibertija, koji je bio glavni eksponent internacionalne Gotike, stila gracioznih i blago zakrivljenih linija pod uticajem severnoevropske umetnosti. Statua Davida je bila predviđena za katedralu, ali je premeštena u gradsku dvoranu, palatu Vekio 1416. godine, gde je važila kao patriotski simbol, da bi u već u ranom 16. veku bila zaenjena Mikelanđelovom verzijom Davida, iste namene. U druga značajna Donatelova rana dela spada impresivna mermerna figura sv. Jovana Jevanđeliste u sedećem položaju, predviđena za fasadu firentinkse katedrale, i Raspeće u drvetu za baziliku svetog Krsta.
(Firenca, 1386 - Firenca, 13. 12. 1466)
1944. - Umro Vasilij Kandinski, ruski slikar i grafičar
Vasilij Kandinski je rođen u Moskvi, ali je najveći deo života proveo u Nemačkoj i Francuskoj. Slikarstvom je počeo da se bavi kasno. Već je bio na putu uspešne karijere univerzitetskog nastavnika nakon završenog pravnog i ekonomskog fakulteta, kada je, sa 29 godina, odlučio da studira slikarstvo u Minhenu. Svoju ličnu estetiku definisao je već na samom početku karijere, kroz delovanje grupe "Plavi jahač", čiji je bio vođa. Kandinskom se pripisuje prva potpuno apstraktna slika, zapravo jedan akvarel urađen 1910. godine, koji je slikar nazvao "Improvizacija". On je verovao da je apstrakcija likovni jezik budućnosti, da ona ima moć da saopšti istine o ljudskom duhu koje tradicionalna figurativna umetnost nikada nije mogla. Pored slikanja, Kandinski se bavio i pisanjem pesama, drama, čak i muzike. U Rusiji je organizovao i osnovao preko dvadeset muzeja, a 1921. godine i Akademiju nauka i umetnosti.
(Moskva, 04. 12. 1866 - Neji, 13. 12. 1944)
1577. - Engleski moreplovac admiral Frensis Drejk krenuo na put oko sveta postavši tako prvi Englez koji je oplovio svet
1784. - Umro Semjuel Džonson, engleski književnik i leksikograf
(Ličfild, 18. 09. 1709 - London, 13. 12. 1784)
1797. - Rođen Hajnrih Hajne, nemački književnik
(Diseldorf, 13. 12. 1797 - Pariz, 17. 02. 1856)
1806. - Beograd oslobođen od Turaka u Prvom srpskom ustanku
1816. - Rođen Ernest Verner fon Simens, nemački industrijalac, pionir elektrotehnike(Hanover, 13. 12. 1816 - Berlin, 06. 12. 1892)
1863. - Umro Fridrih Hebel, nemački književnik
(Veselburn, 18. 03. 1813 - Beč, 13. 12. 1863)
1877. - Počeo Drugi srpsko-turski rat (trajao do 22. 01. 1878)
1886. - Rođen Dijego Rivera, meksički slikar
(Leon, 13. 12. 1886 - Meksiko Siti, 24. 11. 1957)
1915. - Rođen Kurt Jirgens, nemački filmski glumac
(Minhen, 13. 12. 1915 - Beč,18. 06. 1982)
1946. - Rođen Jovica Aćin, književnik i prevodilac
(Zrenjanin, 13. 12. 1946)
1949. - Rođen Aleksandar Tijanić, novinar, direktor BKTV, TV Politika, generalni direktor TS-a
(Đakovica, 13. 12. 1949)
1973. - Osnovano Društvo za nauku i umetnost Crne Gore
1992. - Umro Aleksandar Tirnanić, fudbaler i selektor jugoslovenske reprezentacije(Krnjevo, 15. 07. 1910 - Beograd, 13. 12. 1992)
1999.- Umro Stane Dolanc, političar i državnik, član Predsedništva CK SKJ, savezni sekretar za unutrašnje poslove i član Predsedništva SFRJ.
(Hrastnik, 16. 11. 1925 - Ljubljana, 13. 12. 1999)
1999. - Umro Džozef Heler, američki književnik
(Bruklin,01. 05. 1923 - Ist Hempton, 13. 12. 1999)
2001. - Umro dr Lazar Milin, protojerej-stavrofor, profesor Bogoslovskog fakulteta u Beogradu
(Pavlovci, 19. 12. 1914 - Beograd, 13. 12. 2001)
2002. - Umro Jan Zalovski, američki gitarista, član grupe "Laving Spunful"
(Toronto, 19. 12. 1944 - Kingston, 13. 12. 2002)
2007. - Potpisan Lisabonski ugovor zemalja članica Evropske unije
2007. - Umro Ajk Tarner, američki muzičar, pionir roka.
(Klarksdejl, 05. 11. 1931 - San Marko, 13. 12. 2007)
2007. - Umrla Tanja Stanković, novinar lista "Danas"
(Smederevo, 1950 - Beograd, 13. 12. 2007)
