Izvor: RTS, 12.Mar.2009, 10:42 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Vremeplov (12. mart)
Ubijen dr Zoran Đinđić, političar i državnik, predsednik Demokratske stranke, predsednik vlade Srbije
1365.
- Osnovan Bečki univerzitet
1821.
- Rođen Medo Pucić, književnik, vaspitač kneza Milana Obrenovića
(Dubrovnik, 12. 03. 1821 - Dubrovnik, 30. 06. 1882)
1856.
- Rođen Stepa Stepanović, vojvoda, komandant srpske vojske u Balkanskim i Prvom svetskom
ratu
>> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << (Kumodraž, 12. 03. 1856 - Čačak, 27. 04. 1929)
1863.
- Rođen Gabrijele Danuncio, italijanski književnik i političar
(Peskara, 12. 03. 1863 - Karnjak, 01. 03. 1938)
1868.
- U Srbiji zvanično uveden Vukov pravopis
1880.
- Rođen Vladislav Petković - Dis, književnik
(Zablaće, 12. 03. 1880 - Jonsko more kod Krfa, 29. 05. 1917)
Lirski pesnik, boem, Dis je jedan od najznačajnijih srpskih pesnika. Njegova poezija je slika
unutrašnjeg intimnog pesnikovog života, poezija snova i maštanja, a njegov pesimizam
odraz ličnog bola i osećanja izgubljenog u životu. U antologijske se ubrajaju njegove pesme:
"Možda spava", "Jutarnja idila", "Utopljene duše", "Plave misli", "Među svojima"... Uređivao
je časopis" Književna nedelja", a sa Simom Pandurovićem jedan je od osnivača srpske
Moderne. Kao ratni izveštač pri srpskoj Vrhovnoj komandi u Balkanskom ratu, prešao je
Albaniju i boravio kao izbeglica u Francuskoj. Na povratku u otadžbinu, nemačka
podmornica torpedovala je brod kojim je Dis putovao i on je našao smiraj u talasima Jonskog
mora.
Fond Biblioteke RB:
- Vladislav Petković - Dis: "Pesme"
- Svetlana Velmar - Janković: "Ukletnici"
Fond Programskog arhiva RB:
- Vladislav Petković - Dis - kao autor: PG - 1201
- O Vladislavu Petkoviću Disu: TG- 6814 / 2, TG - 6751 / 3
1881.
- Rođen Mustafa Kemal Ataturk, turski general i državnik, osnivač moderne Turske i njen
prvi predsednik
(Solun, 12. 03. 1881 - Carigrad, 10. 11. 1938)
1889.
- Rođen Vaclav Fomič Nižinski, ruski baletski igrač i koreograf
(Kijev, 12. 03. 1889 - London, 08. 04. 1950)
1901.
- Umro Jovan Ilić, književnik
(Resnik, 28. 08. 1823 - Beograd, 12. 03. 1901)
1905.
- Velika škola u Beogradu prerasla u Univerzitet
Prvi pokušaji stvaranja škole za više obrazovanje kod Srba datiraju iz perioda Prvog srpskog ustanka. Karađorđeva Velika škola, osnovana 1808, radila je 5 godina. Nju je završilo 7 polaznika, među kojima i Vuk Karadžić. Njen rad obnovljen je 1830. godine. Osam godina kasnije, Velika škola prerasta u Licej sa sedištem u Kragujevcu. Od 1841. godine Licej je ponovo u Beogradu. Knez Mihailo Obrenović, 1863. godine, donosi Zakon o Velikoj školi sa 3 fakulteta: Pravnim, Filozofskim i Tehničkim. Svoje sadašnje ime Univerzitet je dobio donošenjem zakona, 12. marta 1905, koji je potpisao kralj Petar I. U prvom članu ovog zakona, kaže se: "Velika škola se proglašuje za Univerzitet sa Filozofskim, Pravnim, Medicinskim, Tehničkim i Bogoslovskim fakultetom".
Fond Biblioteke RB:
- "Istorija Beograda"
Fond Programskog arhiva RB:
- O Velikoj školi: TG - 5812, TG - 5804
1908.
- Rođen Jovan Đorđević, pravnik, profesor Univerziteta u Beogradu i sudija Ustavnog suda
Jugoslavije, akademik
(Beograd, 12. 03. 1908 - Beograd, 09. 12. 1989)
1912.
- Američki kapetan Albert Beri izveo prvi skok padobranom iz aviona
1913.
- Rođen Sergej Mihalkov, ruski književnik
(Moskva, 12. 03. 1913)
1914.
- Umro Džordž Vestinghaus, američki inženjer i pronalazač
(Njujork, 06. 10. 1846 - Njujork, 12. 03. 1914)
1922.
- Rođen Džon(Džek) Keruak (Žan Luj Keruak), američki književnik
(Lovel, 12. 03. 1922 - Sent Petersburg, Florida, 21. 10. 1969)
1925.
- Umro Sun Jat Sen, kineski revolucionar i državnik, osnivač moderne Kine i njen prvi
predsednik
(Hsijang-šan, 12. 11. 1866 - Peking, 12. 03. 1925)
1928.
- Rođen Edvard Olbi, američki dramski pisac
(Vašington, 12. 03. 1928)
1935.
- Borac za nezavisnost Indije Mahatma Gandi pozvao na kampanju građanske neposlušnosti
prema britanskoj kolonijalnoj upravi
1935.
- Umro Mihajlo Pupin, fizičar i elektrotehničar
(Idvor, 09. 10. 1858 - Njujork, 12. 03. 1935)
Matematiku i teorijsku fiziku Pupin je studirao u Kembridžu, a nakon odbranjene doktorske disertacije o osmotskom pritisku postao je profesor matematičke fizike na Kolumbija univerzitetu. Profesurom se bavio punih 40 godina, radeći istovremeno i kao upravnik Elektrotehničkog instituta, na kome je došao do svojih najvažnijih naučnih otkrića: Pupinovi kalemovi za prenos telefonskih razgovora na velike daljine, elektromagnetni detektori, sekundarna radijacija rendgenskih zraka... Svoj životni put Pupin je opisao u delu koje je kod nas objavljeno pod naslovom "Sa pašnjaka do naučenjaka" i 1924. godine nagrađeno "Pulicerovom nagradom". Njegovo ime nose fizičke laboratorije Kolumbija univerziteta.
Fond Biblioteke RB:
- Mihajlo Pupin: "Sa pašnjaka do naučenjaka"
Fond Programskog arhiva RB:
- O Mihajlu Pupinu: TG - 5810 / 2
1938.
- Anšlus - nasilno priključenje Austije Nemačkoj
1946.
- Rođena Lajza Mineli, američka filmska glumica i pevačica, dobitnica "Oskar"-a
(Los Anđeles, 12. 03. 1946)
1950.
- Umro Hajrnih Man, nemački književnik, akademik
(Libek, 27. 03. 1871 - Santa Monika, 12. 03. 1950)
1964.
- Umro Jovan Bijelić, slikar, akademik
(Kolunić, 19. 06. 1886 - Beograd, 12. 03. 1964)
1971.
- Rođen Dragutin Topić, atletičar, reprezentativac, evropski i svetski rekorder u skoku u vis
(Beograd, 12. 03. 1971)
1974.
- Umro Milan Bartoš, pravnik, ekspert za međunarodno pravo, profesor Pravnog fakulteta u
Beogradu, akademik
(Beograd, 10. 11. 1901 - Beograd, 12. 03. 1974)
1995.
- Umro Milosav - Mija Aleksić, pozorišni, filmski i TV glumac
(Gornja Crnuća, 26. 09. 1923 - Beograd, 12. 03. 1995)
1996.
- Umro Dragan Marković, novinar i urednik "NIN"- a
(Valjevo, 03. 11. 1927 - Beograd, 12. 03. 1996)
1999.
- Umro Jehudi Menjuhin, amerčki violinista i dirigent
(Njujork, 22. 04. 1916 - Berlin, 12. 03. 1999)
2000.
- Umro Aleksandar Nikolić, košarkaški stručnjak, profesor Fakulteta za fizičku kulturu u
Beogradu
(Sarajevo, 28. 10. 1924 - Beograd, 12. 03. 2000)
2000.
- Umrla Vera Jocić, slikar, lutkarski animator i reditelj
(Šabac, 02. 01. 1912 - Šabac, 12. 03. 2000)
2001.
- Umro Robert Ladlam, američki književnik
(Njujork, 25. 05. 1927 - Nejpl, 12. 03. 2001)
2003.
- Ubijen dr Zoran Đinđić, političar i državnik, predsednik Demokratske stranke, predsednik vlade Srbije
(Bosanski Šamac, 01. 08. 1952 - Beograd, 12. 03. 2003)
2003.
- Umro Branko Pribićević, profesor Fakulteta političkih nauka u Beogradu
(Dvor na Uni, 12. 11. 1928 - Beograd, 12. 03. 2003)
2005.
- Umro dr Milorad Vasović, profesor Geografskog fakulteta u Beogradu, predsednik
Srpskog geografskog društva
(Gajtan, 28. 11. 1926 - 12. 03. 2005)
2005.
- Umro Kosta Čuperlović, dr veterinarske medicine, predsednik Društva imunologa Srbije
(Krupanj, 07. 05. 1931 - Beograd, 12. 03. 2005)
2008.
- Umro Lazar Pontičeli, legionar, poslednji veteran francuske armije iz Prvog svetskog rata
(Betola, 07. 12. 1897 - Pariz, 12. 03. 2008)
