Izvor: RTS, 11.Nov.2010, 09:07   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Vremeplov (11.11.2010)

Na današnji dan rođen je Fjodor Mihajlovič Dostojevski. Na ovaj dan potpisano je i primirje u Prvom svetskom ratu.

 

1821. -  Na današnji dan 1821. godine rođen je ruski pisac Fjodor Mihajlovič Dostojevski. Jedan od najbitnijih stvaralaca u istoriji književnosti. Hapšen je kao učesnik utopijsko-socijalističkog kružooka Mihaila Petraševskog-Butaševiča zbog revolucionarnih planova i osuđen na smrt 1849. ali je kazna zamenjena progonstvom u Sibir, gde je >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << proveo 10 godina (4 zatočen). Njegova rana dela ("Bedni ljudi", "Poniženi i uvređeni") inspirisana su socijalnim tragedijama malih ljudi. Osnovne odlike njegove literature - psihološke analize, traganje za korenima ljudske tragike, fenomen religioznosti - glavna su preokupacija njegovih dela. Veoma je uticao na svetsku literaturu. Ostala dela: "Zločin i kazna", "Braća Karamazovi", "Zli dusi", "Mladić", "Kockar", "Idiot", "Dvojnik", "Bele noći", "Netočka Nezvanova", "Zapisi iz mrtvog doma", "Selo Stepančikovo i njegovi žitelji", "Ujkin san", publicistika "Piščev dnevnik", "Politički zapisi".

1918- Prvi svetski rat počeo je 28. juna 1914. godine objavom rata Austrougarske Srbiji posle sarajevnog atentata u kome su Mladobosanci ubili prestolonaslednika nadvojvodu Franca Ferninada i njegovu ženu Sofiju. Srbija je u Prvom svetskom ratu izgubila 1,3 miliona stanovnika što je činilo 33 odsto ukupne populacije, odnosno 60 odsto od ukupnog muškog stanovništva. Tokom četvorogodišnjih borbi razorena su značajna materijalna i kulturna dobra. Rat je okončan 11. novembra 1918. godine potpisivanjem primirja u Kompjenjskoj šumi kod Pariza. Primirje je bilo na snazi sve do zaključivanja konačnog mirovnog sporazuma u Versaju, 28. juna 1919. godine

1405. - Umrla kneginja Milica, žena kneza Lazara Hrebeljanovića

( 1335 - Ljubostinja, 11. 11. 1405)

1855.   - Umro Seren Kjerkegor, danski filozof i književnik

(Kopenhagen, 05. 05. 1813 - Kopenhagen, 11. 11. 1855)

1855.   - Rođen Stevan Sremac, književnik

(Senta, 11. 11. 1855 - Sokobanja, 13. 08. 1906)

1855.   - Katastrofalni zemljotres pogodio Tokio - poginulo 106 hiljada ljudi

1878.   - Umro Stjepan Mitrov Ljubiša, književnik i političar

(Budva, 29. 02. 1824 - Beč, 11. 11. 1878)

1885.   - Rođen  Džordž Smit Paton, američki general

(San Gabrijel,11. 11. 1885 - Hajdelberg, 21. 12. 1945)

1888.  - Rođen Andrej Nikolajevič Tupoljev, sovjetski konstruktor aviona

(Pustamazovo, 11. 11. 1888 - Moskva, 23. 12. 1972)

1898. - Rođen Rene Kler (Rene Lusijen Šomet), francuski scenarista, reditelj i  teoretičar  (Pariz, 11. 11. 1898 - Pariz, 15. 03. 1981)

1918.   - Potpisano primirje u Prvom svetskom ratu

1921.   - Rođen Jovan Šćekić, novinar i urednik  TV Beograd

(Sarajevo, 11. 11. 1921 - Beograd, 31. 10. 2002)

1922.   - Rođen Kurt Vonegat, američki književnik

(Indijanopolis, 11. 11. 1922 - Njujork 11. 04. 2007)

1930.   - U Beogradu otkriven Spomenik zahvalnosti Francuskoj

1933.   - Osvećeno grčko vojničko groblje  u Pirotu

1940.   - Rođena Božidarka Frajt, filmska i TV glumica (Velika Žuljevica, 11. 11. 1940) 

1941.   - U Ufi, SSSR, počela sa radom radio-stanica "Slobodna Jugoslavija"

1946.   - Rođen Dimitrije Boarov, novinar "Ekonomske politike", TV Novi Sad i lista "Vreme"  (Bečej, 13. 11. 1946)

1948.   - Rođen Dušan Prelević Prele, muzičar, književnik i scenarista

(Beograd,11. 11. 1948 - Beograd, 28. 07. 2007)

1952.    - Pronalazači video-rekordera Džon Mulin i Vejn Džonson prvi  put javno demonstrirali rad ovog uređaja u Los Anđelesu

1958.   - Izašao prvi broj "Ilustrovane politike"

1962.   - Rođena Demi Mur, američka filmska glumica (Ruzvel, 11. 11. 1962)

1972.   - Rođen Darijan Mihajlović, pozorišni reditelj, sekretar za kulturu grada Beograda (Beograd, 11. 11. 1972)

1974.   - Rođen Leonardo Dikaprio, američki filmski glumac (Los Anđeles, 11. 11. 1974)

1975.   - Proglašena nezavisnost Angole posle 5 vekova portugalske kolonijalne  vlasti, a za prvog  predsednika izabran Agostinjo  Neto

1993.   - Umro  Dragomir Bojanić-Gidra, pozorišni, filmski  i TV glumac

(Kragujevac, 13. 06. 1933 - Beograd, 11. 11. 1993)

Glumačku karijeru Gidra je počeo u Narodnom pozorištu u Beogradu u koje ga je uveo Raša Plaović zapazivši mladog studenta prve godine Pozorišne akademije. Na sceni nacionalnog teatra, a zatim i Jugoslovenskog dramskog pozorišta igrao je Šekspira, Nušića, Gogolja, Dikensa, Brehta... Bio je najmlađi Mitke u istoriji jugoslovenskog pozorišta, ali svog Hamleta, što mu je bila najveća želja, nije dočekao. Snimio je više od 50 igranih filmova i veliki broj televizijskih serija. Pomenimo: "Kroz granje nebo", "Marš na Drinu", "Valter brani Sarajevo", "Biće skoro propast sveta", "Lude godine", "Žikina dinastija", "Majstori"... Dobitnik je niza glumačkih nagrada, među kojima se izdvajaju  "Velika povelja"" na festivalu u Nišu , 1968.  za glavnu ulogu u filmu  "U raskoraku" i "Zlatna arena"" u Puli, 1974. godine za film "Svadba".

 2004.  - Umro Nikola A. Kosić, major vojske Kraljevine Jugoslavije, novinar Srpskog radio     programa u Milvokiju (Kraljevo,    1907 - Čačak, 11. 11. 2004)

2008.   - Umrla Nikica Marinović, prva mis SFRJ

(Rijeka Dubrovačka, 1947 - Beograd, 11. 11. 2008)

2009. - Umro Novica Urošević, kompozitor, aranžer i producent

(Drmno, 05. 07. 1945 - Beograd, 11. 11. 2009)

Nastavak na RTS...