Izvor: Večernje novosti, 24.Maj.2017, 18:51   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Vojvođanske priče: Lečio braću, umro od kolere

Dr Đorđe Bastić, prva žrtva zaraze od koje je branio svoje Bačvane. Neumorno obilazio svakog bolesnika i spasavao živote. Kao student medicine, 1864. nosio kovčeg Vuka Karadžića DOM zdravlja u Srbobranu nosi ime dr Đorđa Bastića (1839-1866), lekara koji je na samom početku svoje karijere nastradao od kolere, požrtvovano lečeći svoje sugrađane od ove opake zarazne bolesti. Mladi humanista bio je i veliki rodoljub i vatreni pobornik ideja Vuka Karadžića. Bio >> Pročitaj celu vest na sajtu Večernje novosti << je jedan od šestorice koji su nosili kovčeg slavnog reformatora srpskog jezika.Đorđe Bastić potiče iz stare i ugledne porodice koja se u Vojvodinu doselila iz istočne Hercegovine u prvoj seobi Srba 1690. godine, pod vođstvom patrijarha Arsenija Trećeg Čarnojevića. Bastići su po dolasku u Bačku stupili u vojno-graničarsku službu. Za revnosno čuvanje zemlje od turskih upada i pljačke, Austrougarska im je priznala vojno plemstvo. To im je donelo i značajne privilegije, pa su postali jedna od najviđenijih porodica u severozapadnoj Bačkoj.- Iako bogata i moćna, ova porodica nije pošla, poput mnogih drugih, putem odrođavanja i udaljavanja od svog naroda. Naprotiv, ostala je privržena širokim narodnim slojevima, i u Riđici, gde je Đorđe rođen, predstavljala je uporište u borbi za očuvanje etničkih osobenosti srpskog naroda u Austrougarskoj - zabeležio je srbobranski hroničar prof. Milivoj Tutorov.Posle ukidanja Vojne granice (1751), Bastići su ostali u Riđici sve do 1841. godine, kad je Đorđev otac Stevan, sveštenik, prešao na službovanje u Bečej.- Iako se crkva u to vreme najžešće opirala jezičkoj revoluciji Vuka Karadžića, u biblioteci paroha Bastića Vukove knjige narodnih pesama i umotvorina zauzimale su počasno mesto. U kući se govorilo isključivo narodnim jezikom, a svi članovi porodice pisali su Vukovim reformisanim pismom. U takvom duhu je vaspitan Đorđe, najmlađi sin popa Stevana - zapisao je prof. Tutorov.* Epitaf srpskih akademaca iz Beča / Foto L. P.Po završetku gimnazije u Sremskim Karlovcima i Segedinu, Đorđe Bastić je od 1857. do 1865. studirao medicinu u Beču, gde se upoznao sa Đurom Daničićem, Vukovim saradnikom, što mu je 1861. otvorilo vrata Vukovog doma. Budući lekar je pomagao Vuku, prepisujući tek prispele i neobjavljene narodne pesme i sređujući ogromnu jezičku i etnografsku građu. Na sahrani Karadžića 1864. u Beču, Đorđe je, umesto sveće, zapalio konzervativne časopise “Ogledalo” i “Srbobran”, koji su pisali o Vuku kao o izdajniku srpskog naroda.Ubrzo pošto je završio studije, Đorđe je početkom 1866. godine postavljen za opštinskog lekara u Srbobranu, tadašnjem Sentomašu, još rovitom od stradanja u revoluciji 1848/1849. godine. Svega nekoliko meseci od stupanja na posao, mladi doktor se suočio sa epidemijom kolere, s kojom se borio danonoćno i neumorno, obilazeći po kućama svakog bolesnika. Spasao je mnoge živote, ali ne i svoj, koji je kolera pokosila u oktobru 1866, u njegovoj 28. godini.* Počast družine iz Budimpešte / Foto L. P.Epitafskim stihovima na spomeniku u Srbobranu počast mladom lekaru i svom aktivnom i uglednom članu odala je omladina “Bačkog dištrikta”, kao i “Zore”, časopisa Udruženja srpske omladine u Beču i “Preodnice”, umetničke družine srpskih đaka u Budimpešti. Na njegovom nadgrobnom spomeniku, u vidu obeliska, isklesane su reči zahvalnosti njegovih Sentomašana, koji su napisali da je podlegao koleri pomažući braći u ljutoj nevolji, kao žrtva neumornog lekarskog delanja.AUSTRIJSKI LEKARI POBEGLIBASTIĆ je u Sentomašu zatekao trojicu starijih lekara iz Austrije, koji su pobegli pred epidemijom kolere. Ostao je samo on da se uhvati ukoštac sa strašnom bolešću. Sve novine u Vojvodini koje su izlazile na srpskom i mađarskom jeziku pisale su o njegovoj smrti kao o tragičnom, bolnom i nenadoknadivom gubitku.* Posveta omladine “Bačkog dištrikta” / Foto Laslo ParaškiFOTOGRAFIJAUPRKOS nastojanjima, s različitih strana, da pronađemo fotografiju cenjenog srbobranskog lekara i humaniste, u tome nismo uspeli. Poživeo je, nažalost, samo 27 godina. Uprkos tome, ostali su tragovi o njegovom radu, članstvu u različitim udruženjima, ali ne i njegov lik. Nepoznata je sudbina i porodičnih albuma, a fotografiju dr Bastić nema ni na nadgrobnom spomeniku.

Nastavak na Večernje novosti...