Izvor: Večernje novosti, 11.Sep.2017, 12:38   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Vazduh u Srbiji tihi ubica

Najnoviji podaci stručnjaka Instituta "Batut" i Svetske zdravstvene organizacije. Zagađenje je uzrok više od 3.500 preuranjenih smrti. Najviše zagađuju kućna ložišta VAZDUH koji udišemo opasan je po zdravlje i moglo bi se praktično reći da je tihi ubica. Ovo su alarmantni podaci stručnjaka iz Instituta za javno zdravlje "Batut" i Svetske zdravstvene organizacije, koji upozoravaju da je, na osnovu njihovih analiza, potvrđena procena da povećana emisija zagađujućih >> Pročitaj celu vest na sajtu Večernje novosti << materija u vazduhu direktno utiče na povećanu smrtnost. Kako se ukazuje, za više od 3.500 preuranjenih smrtnih slučajeva u našoj zemlji, krivica se može pripisati zagađenom vazduhu. Stručni saradnik Instituta za javno zdravlje "Dr Milan Jovanović Batut" Uroš Rakić i Pjerpaolo Mudu iz Svetske zdravstvene organizacije su analizu uticaja kvaliteta vazduha na zdravlje građana radili 12 meseci, a obuhvatila je period od 2010. do 2015. godine. Prema Rakićevim rečima, u devet gradova Srbije koji su analizirani - u Beogradskom okrugu, Novom Sadu, Beočinu, Smederevu, Valjevu, Kragujevcu, Užicu, Kosjeriću i Nišu, procenjuje se da 289 slučajeva raka pluća može da se pripiše zagađenju vazduha. - Za grad Beograd, 206 slučajeva karcinoma pluća može se pripisati zagađenju vazduha - kaže Rakić. - Međutim, visoke brojke su povezane i sa smrtnošću od ishemijske bolesti srca i moždanog udara odraslih. Tako se zagađenju vazduha u ovih devet gradova može pripisati 1.621 smrtni slučaj od ishemijske bolesti srca i 2.014 od moždanih udara. MERNE STANICE PROBLEM PROCENA uticaja kvaliteta vazduha na zdravlje rađena je za 24 grada, od čega za suspendovane čestice PM za 11 gradova, za azot-dioksid u 23 grada i za ozon u 10 gradova. Analiza je zasnovana na nacionalnom monitoringu automatskih stanica, kojima rukovodi Agencija za zaštitu životne sredine SEPA. - Veliki problem u praćenju kvaliteta vazduha je što svih 45 automatskih mernih stanica ne radi kontinuirano - kaže Rakić. - Razlog je nedostatak novčanih sredstava za održavanje svih ovih automatskih stanica, dobijenih iz donacija EU. Potrebno je godišnje oko pola miliona evra za njihovo održavanje, a i dalje ne postoji budžetska linija za finansiranje. Poražavajuće prognoze ne čude, jer je, prema ovim analizama, koncentracija suspendovanih čestica u vazduhu konstantno iznad dozvoljenih vrednosti. Ove opasne sitne čestice (PM), kojima su žitelji Srbije okruženi, naročito u urbanim sredinama, razlikuju se u zavisnosti od porekla. Mogu nastati od zemlje, prašine, vulkanske reakcije, vegetacije, čestica soli, iz hemijskim reakcija raznih gasova iz vazduha, kao i iz procesa sagorevanja, kao što je čađ od dizel-goriva. Prema Rakićevim rečima, najveći zagađivači su kućna ložišta, ali i saobraćaj. - U Smederevu je tako tokom 2010. bilo 160 dana u kojima su koncentracije PM10 prelazile dozvoljenih 50 mikrograma po kubnom metru - objašnjava Rakić. - U Beogradu je takvih dana tokom 2011. godine bilo 140, a 101 u 2015. godini. U Valjevu su 2012. godine registrovana 153 dana s prekomernim koncentracijama, u Užicu tokom 2014. i 2015. godine ovih materija je bilo iznad dozvoljene granice 146 dana. Koncentracije PM10 bile su značajno veće u toku grejne sezone u odnosu na letnje mesece. Ukoliko bi se koncentracije ovih opasnih čestica smanjile za samo 10 mikrograma po metru kubnom, mogao bi se očekivati upola manji broj smrti koje se dovode u vezu sa zagađenjem vazduha. ZA DECENIJU IZGUBLjENO 98.570 GODINA * IZGUBLjENE godine života zbog zagađenja vazduha u beogradskom okrugu za više od deset godina su 98.570 godina. * POTENCIJALNE izgubljene godine dobijaju se na osnovu razlike godina potencijalno očekivanog životnog veka stanovništva pod studijom i godina kada je nastupila preuranjena smrt. * SLIČAN rezultat beogradskom je i u Londonu. Razlika je "jedino" što je glavni grad Engleske sa 8,7 miliona stanovnika gotovo šest puta veći od naše prestonice.

Nastavak na Večernje novosti...