Izvor: Blic, 29.Sep.2006, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Varoš kneza Lazara
Varoš kneza Lazara
KRUŠEVAC - Kruševac nema samo značajno mesto u srpskoj istoriji, on je deo nacionalnog mita. Zato su Kruševljani silno ponosni na činjenicu da žive u gradu gde su ostaci starog grada u kojem je stolovao knez Lazar, gde su crkva Lazarica i spomenik Kosovskim junacima. Taj ponos ponekad prelazi i u aroganciju, a sve priče o Kruševcu, bez obzira na to o kojoj oblasti se radi, počinju sa 1371. godinom kada je grad zvanično osnovan.
Kažu >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << da je Lazar Hrebeljanović dugo birao mesto gde će izgraditi prestoni grad i na kraju se odlučio za mesto između dve reke - Zapadne Morave i Rasine, nedaleko od podnožja Jastrepca. Istoričari se spore kako je Kruševac dobio ime - da li po oblastom kamenu krušcu ili, možda, kruškama. Tek i sočno voće je danas prihvaćeno kao neka vrsta lokalnog simbola.
Nakon Kosovske bitke 1389. godine Kruševac je i dalje ostao središte političkog i duhovnog života Srbije, iako je despot Stefan Lazarević svoju prestonicu preselio na sever. Tokom turske vladavine Kruševac je bio poznat pod imenom Aladža Hisar ili Šareni grad po šarenom kamenu od kojeg je bio sagrađen, a nagli ekonomski i kulturni procvat doživeo je posle 1833. godine i oslobođenja od Turaka. Otprilike iz tog vremena potiče i za Kruševljane karakteristični nadimak Čarapani. Priča se da su srpski vojnici uspevali da iznenade turske straže i priđu im blizu jer su izuvali opanke i šunjali se nečujno, samo u čarapama.
Preteča moderne industrije bila je Radionica za izradu sapuna Gliše Jankovića osnovana 1839. godine, iz koje je kasnije nastala 'Merima'. Temelji barutane 'Obilićevo' (današnji 'Trajal') postavljeni su 1889. godine, povodom proslave 500 godina od Kosovske bitke. Znatno kasnije, 1923. godine, osnovana je Fabrika vagona (IMK '14. oktobar'), a Fabrika plavog kamena (HI 'Župa') 1934. godine.
Sedamdesetih godina prošlog veka Kruševac je bio jedan od jačih industrijskih gradova u Srbiji, a po broju automobila u odnosu na broj stanovnika drugi u SFRJ, odmah iza Maribora.
Čarapani se diče izvanrednim Kruševačkim pozorištem, 'najboljim u Srbiji izvan Beograda', i sjajnim glumcima koji su rođeni u ovom gradu, a bez kojih bi srpsko glumište bilo mnogo siromašnije. Iako je neka vrsta himne grada poznata pesma 'Odakle si sele...', Čarapani preferiraju i klasičnu muziku. Mogu da se pohvale sa tri odlična kamerna hora 'Binički', 'Sveti knez Lazar' i 'Srpkinje'.
SUTRA: PANČEVO
Slaviša Milenković
