Izvor: Politika, 15.Avg.2006, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Uzbudljivo putovanje do mora
Pruga dugačka 476 kilometara ima 254 tunela i 435 mostova prolazi kroz tri države Srbiju, Crnu Goru i BiH
Pre trideset godina 30. maja krenuo je prvi voz na pruzi Beograd – Bar. Ova pruga je povezala posavsku ravnicu sa orlovskim visinama kanjona Morače i sunčanim obalama Jadranskog mora. Putnici koji putuju ovog leta na Crnogorsko primorje vozom, posebno danju otkriće krajeve, gradove, predele i kutke netaknute prirode. Silinu utisaka umnogostručuje i sama pruga. >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika <<
Od Beograda do Valjeva železnica ide ravničarskim krajem. Tek kada se stigne u Valjevo, vide se divni predeli Divčibara. Od Valjeva pruga napušta ravnicu i kroz tunele i mostove dolazi do planina Povlen i Maljen. Tu se nalazi tunel "Drenovački kik". On predstavlja "kapiju" kroz koju se nastavlja putovanje. Posle tunela sledi dolina reke Skrapež i ulazi se u planinsku varošicu Kosjerić. Voz se potom spušta u Požešku župu koja je okružena voćnjacima i žitnim njivama.
Putnici zatim dolaze u Užice, jedan od najlepših gradova u Srbiji, koji je sedište Zlatiborskog okruga. Kada se prođe Užice, železnica ulazi u kanjon reke Đetinje. Ovde pruga prelazi mnoge tunele i mostove. Tu se nalazi tunel "Zlatibor" koji je drugi po veličini na ovoj pruzi. Pogled na Zlatiborsku visoravan je pravi doživljaj. U proleće i leto prekrivaju ga cvetne livade, dok se zimi sve pretvara u belinu. Posle Zlatibora pruga se spušta dolinama reka Crni Rzav i Jablanice do Priboja i Prijepolje. Do Bijelog Polja pruga vijuga dolinom reke Lim.
Na ovom delu srpsko-crnogorske granice železnica savladava ambise, urvine i druge prepreke. Ovuda se jedino može proći vozom. Pruga prolazi kroz tunel "Mili" koji je kapija ka prelazu na teritoriju Crne Gore. Posle Bijelog Polja, voz se odvaja od Lima koji skreće udesno. Prolazi se most "Ljuboviđa", a zatim i tunel "Mojkovac" da bi se stiglo u istoimeni gradić. Odatle putnici mogu da vide vrhove planina Bjelasice i Sinjajevine. Od Mojkovca voz prolazi dolinu Tare i stiže u Kolašin, najvišu tačku nadmorske visine na pruzi.
Posle Kolašina voz i ne ide po zemlji. Do Bratonožića ima 54 tunela u dužini od 24 kilometra. Potom voz prolazi kroz kanjom Morače, koji je prebivalište za ptice. Na ovoj deonici je tunel "Trebišnjica" treći po dužini na pruzi. Kada se izađe iz ovog tunela putnike dočekuje vedrina i sunce. Ovde je pogled kao iz aviona. Preko Kučkih brda i vrleti voz dolazi do najvišeg železničkog mosta u Evropi. To je most na Maloj rijeci, koji je udaljen 20 kilometara od Podgorice, velelepno delo graditelja koji su ga postavili na nepristupačnom terenu, gde vetrovi duvaju preko 100 kilometara na sat. U konstrukciju mosta ugrađeno je 36.000 kubika betona i oko 100.000 tona čelika. Od mosta na Maloj rijeci voz se spušta u pitomi deo Morače i stiže u Podgoricu, glavni grad Crne Gore. Iz Podgorice pruga preko Zetske ravnice izlazi na Skadarsko jezero. Zatim voz ulazi u najduži tunel na pruzi "Sozina". Posle tunela putnici mogu videti morsku pučinu u Sutomoru, a kroz maslinjake se stiže u lučki grad Bar.
Ukupna dužina pruge Beograd – Bar je 476 kilometara. Kroz Srbiju prolazi od Beograda do Gostuna u dužini od 301, Crnom Gorom 175, a jednim delom preko teritorije BiH 9,8 kilometra. Prema građevinskim i saobraćajnim elementima spada među najteže građene pruge u Evropi. Železnica je najvećim delom brdsko-planinska, sa maksimalnim usponom između Beograda i Užica od 16, od Užica do Priboja 18, a od Bijelog Polja do Podgorice 25 promila. Najvišu tačku nadmorske visine pruga ima kod Kolašina 1032, a najnižu u Baru tri metra iznad mora.
Karakteristika ove železnice je da se oko 25 odsto njene dužine nalazi u tunelima i mostovima. Tunela je 254, čija dužina iznosi 114,4 kilometra. Najduži tuneli su: "Sozina" 6.170, "Zlatibor" 6.169, "Trebješnica" 5.170 i "Goleš" 4.949 metara. Mostova je 435 u dužini od 14,6 kilometara. Svojom monumentalnošću se ističe most na Maloj rijeci čija dužina iznosi 498,8, a visina 200 metara, zatim "Ljuboviđa" dug 450 i "Uvac" 308 metara.
Drenko Šćekić
[objavljeno: 15.08.2006.]
