Izvor: Blic, 29.Dec.2007, 13:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Uz ćilim i kačkavalj postaje robna marka
PIROT - Ćilim, kačkavalj, grnčarija, voda, jagnjetina i peglane kobasice proizvodi su koje treba zaštititi kao robnu marku pirtoskog kraja. Ovo je na završnoj promociji strateškog akcionog plana opštine Pirot koji je rađen u okviru Programa podrške opštinama istočne Srbije, rekao konsultant tima za domen robnih marki Davor Sekulski.
Za zaštitu pirotskog kačkavalja kao robne marke, javili su Mlekarska škola „Dr Obren Pejić" i Udruženje mlekara „Pimlek", >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << koje okuplja nekoliko proizvođača koji proizvode i kačkavalj.
Direktor Mlekarske škole Milana Veličković kaže da se u školskoj radionici, po nastavnom planu i programu, pored proizvodnje jogurta, pasterizovanog mleka i različitih vrsta sireva, proizvodi i kačkavalj. U ovoj radionici se dnevno prerađuje oko tona i po mleka, od čega se 30 odsto prerađuje u kačkavalj, ovčiji i mešanac. Rade učenici, profesori i desetak mlekarskih radnika, a proizvodi iz ove radionice dostupni su tržištu. Ova obrazovna ustanova se veoma ozbiljno priprema da kačkavalj, po kojem je Pirot bio poznat i van granica naše zemlje, zaštiti kao robnu marku, odnosno njegovo geografsko poreklo.
- Postoji tačno definisana zakonska procedura i uslovi koji treba da se ispune da bi se dobila robna marka, kao što su sopstvena proizvodnja, uslovi proizvodnje i kvalitet proizvoda - kaže Veličkovićeva, dodajući da se pod etiketom pirotski kačkavalj na tržištu, ne samo pirotskom, pojavljuje kačkavalj koji nije ni blizu pirotskom, ni po kvalitetu ni po načinu izrade.
- Ovčiji kačkavalj proizveden u pirotskom kraju bio je prava poslastica na trpezama građana Amerike gde se izvozio. Sada od toga nema ništa. Preradni centri u selima Dojkinci, Rosomač, Gostuša, Velika Lukanja, Topli Do su ugašeni, kaže tehnolog u Mlekarskoj školi Anđelka Denić, dodajući da je kačkavalj izvožen i pre rata preko Grčke za Ameriku.
Čuveni pirotski ćilim je zaštićen pre četiri godine. Predsednica Opštinske komisije za kontrolu izrade i proizvodnje pirotskog ćilima, istoričar umetnosti i muzejski savetnik Radmila Vlatković kaže da su elaboratom o zaštiti geografske oznakle porekla pirotskog ćilima zaštićene i posebne osobine pirotskog ćilima, vrsta sirovine, način izrade, kao i specifikacije elemenata kvaliteta, odnosno određeni standardi koje proizvođači treba da zadovolje prilikom izrade ćilima.
- Ovi standardi sadrže sirovinski sastav, finoću prediva, osnove i potke, postojanost boje i postojanost na pranje. Elaborat sadrži i album sa prilozima, pri čemu je Komisija pronašla i zaštitila 96 šara i naziva pirotskog ćilima i 125 detalja. Detalji se odnose na borduru, spoljašnji i unutrašnji ćenar, kao i polje ćilima. Elaborat sadrži i opis šara sa svim specifičnostima, kao i farben kartu sa bojama koje su u upotrebi - kaže Vlatkovićeva, dodajući da se oznaka porekla „Pirotski ćilim" odnosi na ćilimove koji su izrađeni u ovoj opštini, gradu i prigradskim naseljima.
