Izvor: IstocnoSarajevo.net, 08.Nov.2010, 20:53   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Uspješno izveden minijaturni veliki prasak

Uprkos strahu i upozorenjima nekih naučnih krugova da bi mogao da izazove niz lančanih reakcija koje bi mogle biti pogubne po planetu Zemlju, eksperiment minijaturnog velikog praska uspješno je sproveden u velikom postrojenju na francusko-švajcarskoj granici, saopštili su za javnost naučnici. Veliki hadronski sudarač (Large Hadron Collider - LHC) uspeo je da sudaranjem atoma stvori mini verzije "velikog praska".
Eksperiment je obavljen, kada je izvršen kontrolisani sudar jona olova, >> Pročitaj celu vest na sajtu IstocnoSarajevo.net << umjesto protona. Tom prilikom postignuta je temperatura milion puta veća od one koja vlada u središtu Sunca, prenosi Bi-Bi-Si.

LHC je najveća eksperimentalna mašina u istoriji, smještena u kružnom tunelu dužine 27 kilometara nedaleko od Ženeve.

Projektom rukovodi Evropska organizacija za nuklearna istraživanja (CERN). Njeni naučnici obavljaju sudare protona u namjeri da otkriju misterije nastanka svemira.

Prilikom sudara protona nastaju Higs-Bosonove čestice, koje predstavljaju naznaku novih fizičkih zakona, poput takozvane supersimetrije.

U naredne četiri sedmice, naučnici će analizirati podatke dobijene poslije sudara jona olova. Oni se nadaju da će steći nova saznanja o plazmi od koje je svemir bio sačinjen u milionitim dijelu sekunde poslije velikog praska prije 13,7 milijardi godina.

Naučnik Dejvide Evans sa Univerziteta u Birmingemu, jedan od učesnika eksperimenta, kaže da su jučerašim sudarima postignute najviša temperaturea i gustina ikada ostvarene u nekom eksperimentu.

-Oduševljeni smo ovim dostignućem. Proces se odigrao u bezbjednom i kontrolisanom okruženju, a rezultovao je stvaranjem nevjerovatno vrelih i gustih subatomskih vatrenih lopti, sa temperaturom od preko deset triliona stepeni, što je milion puta toplije od središta Sunca, rekao je Evans.

On je dodao da se na ovim temperaturama protoni i neutroni, koji čine jezgro atoma, tope i stvaraju gustu masu poznatu pod imenom kvark-guon plazma.

Kvarkovi u gluoni su subatomske čestice koje čine osnovne gradivne jednice materije. Vjeruje se da je ovakva plazma postojala neposredno poslije velikog praska.

Naučnici se nadaju da će njenim proučavanjem saznati više o sili koja povezuje atomska jezgra, koja čine 98 odsto mase atoma.
Izvor: SRNA

Nastavak na IstocnoSarajevo.net...