Izvor: RTS, 05.Sep.2014, 17:59 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Trideset godina iskopavanja na Gradini
Obeleženo je trideset godina od početka arheoloških iskopavanja na planini Jelici, na Gradini. Ovaj lokalitet je među najznačajnijim u Srbiji, po nalazima iz ranovizantijskog perioda.
Zbog otkrića starohriščanskih freski i ostataka pet crkava, Gradina je značajna i u svetskim naučnim okvirima. Tim povodom u Narodnom muzeju u Čačku je otvorena izložba, koja će trajati do janura sledeće godine.
Predmeti iz svakodnevnog života stanovnika Gradine, delovi zidova >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << crkava kao i freske koje predstavljaju jedinstveni nalaz na ovim prostorima, mogu se videti an izložbi u čačanskom muzeju. Gradina je drugi ranohrišćanski lokalitet u Srbiji, ne manje važan posle Niša.
Šezdesetih godina 19. veka Janko Šafarik, pionir srpske arheologije i Feliks Kanic, istraživač rimskih starina i putopisa, zatekli su sačuvane ostatke zidina unutar gradskog bedema. Kanic je sačinio prvu i jedinu skicu Gradine.
Tokom iskopavanja u novije vreme, otkriveno je pet crkava, ostaci utvrđenja, kula i ulica što ukazuje da je Gradina bila jak religijski centar, a možda i sedište tadašnje episkopije. Od 1984. godine istraživanjima na Gradini rukovodi profesor Mihailo Milinković sa Filozofskog fakulteta u Beogradu i veliki deo nalaza deo je stalne postavke Narodnog muzeja u Čačku.
"Gradina nagrađuje onoga ko se interesuje za njene ostatke. Na Gradini nikad nije bio problem rizikovati pogrešno postavljanje iskopa u smislu da se on pokaže negativan. Problem je bio sasvim druge vrste, izabrati bolje od boljega, " kaže profesor Milinković.
Direktorka Narodnog muzeja u Čačku Delfina Rajić navodi, da se nastajanje i nestajanje naselja na Gradini, može pratiti od 2 500. godine pre nove ere do početka Srednjeg veka, tačnije do početka 9 veka.
Rajićeva kaže da najočuvaniji nalazi iz vremena rane Vizantije i doba Justinijana Prvog koji je vladao od 527. godine do 565. godine.
Arheološka iskopavanja na Gradini traju tokom čitave godine. Planirano je da se ovaj lokalitet pretvori u arheološki park i za to već postoji projekat.
Za sada bezimeni grad, prostire na oko 22 hektara i na nadmorskoj visini od 846 metara. Omiljena je i nezaobilazna ruta za planinare koji Gradinu rado posećuju. Sa ovog lokaliteta se može videti ceo Čačak i okolina. Ne čudi stoga što se upravo na tom mestu, neprekidno živelo više vekova.
rts.cacak@rts.rs
+381 32 227 551
