Izvor: RTS, 11.Jul.2012, 17:23 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Tri decenije od smrti Meše Selimovića
Navršava se 30 godina od smrti proslavljenog književnika Meše Selimović. Roman "Derviš i smrt" dobio je sve značajnije domaće književne nagrade, kao i roman "Tvrđava", koji su prevedeni na više jezika širom sveta.
Povodom obeležavanja 30 godina od smrti jednog od najvećih srpskih književnika Meše Selimovića, vršilac dužnosti upravnika Narodne biblioteke Srbije Dejan Ristić sa saradnicima položio je danas cveće na grob velikog pisca i odao počast autoru antologijskih >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << dela "Derviš i smrt" i "Tvrđava".
Selimović je rođen 26. aprila 1910. godine u Tuzli, gde je završio osnovnu školu i gimnaziju. Godine 1930. upisao je Filozofski fakultet u Beogradu - studijska grupa za srpskohrvatski jezik i jugoslovensku književnost.
Posle završenog Filozofskog fakulteta u Beogradu, do početka Drugog svetskog rata, radio je u Tuzli kao profesor trgovačke škole i potom gimnazije. Zatvoren je 1942, a iduće godine je prešao na slobodnu teritoriju.
Do kraja Drugog svetskog rata bio je pripadnik Narodnooslobodilačkog pokreta, između ostalog i politički komesar Tuzlanskog odreda. Posle rata je radio kao nastavnik Više pedagoške akademije u Sarajevu i tek osnovanom Sarajevskom univerzitetu, bio je direktor "Bosnafilma", Narodnog pozorišta u Sarajevu i glavni i odgovorni urednik izdavačkog preduzeća "Svjetlost".
Zbog prigušenog sukoba s tadašnjim političkim rukovodstvom BiH, napustio je Sarajevo i sa porodicom se preselio u Beograd.
Uz Selimovićeve porodične prilike je vezan jedan, u to vreme, neobičan događaj, okarakterisan i kao skandal. Selimović je, naime, nekoliko godina bio izvan članstva Komunističke partije koja ga je 1947. godine kaznila na taj način jer je nevenčano živeo sa svojom budućom suprugom Daroslavkom Darkom Božić, koju je njegova prva supruga, u partijskim i pravosudnim organima optuživala između ostalog i da je "bivša buržujka".
Posle prve knjige, zbirke pripovedaka "Prva četa", objavio je roman "Tišine", a zatim i zbirku pripovedaka "Tuđa zemlja" i kratki poetski roman "Magla i mjesečina".
Roman "Derviš i smrt" (1966), pisan u ispovednom tonu, monološki, s izvanrednim umetničkim nadahnućem, čija radnja se dešava u 18. veku u Bosni, kritika je odmah ocenila kao izuzetno delo.
Nakon knjiga "Tvrđava" i "Ostrvo" usledila su dela "Djevojka crvene kose", "Pisci, mišljenja i razgovori", "Za i protiv Vuka", "Krug" i "Sjećanja".
Pismo upućeno SANU
Ova poslednja knjiga je autobiografska i u njoj je Selimović opisao važne događaje i ličnosti koje su na njegov život uticale i ostavile neizbrisiv trag.
Selimović je u pismu upućenom Srpskoj akademiji nauka i umetnosti 1976. godine, napisao: "Potičem iz muslimanske porodice, po nacionalnosti sam Srbin. Pripadam srpskoj literaturi, dok književno stvaralaštvo u Bosni i Hercegovini, kome takođe pripadam, smatram samo zavičajnim književnim centrom, a ne posebnom književnošću srpskohrvatskog književnog jezika".
"Jednako poštujem svoje poreklo i svoje opredeljenje, jer sam vezan za sve što je odredilo moju ličnost i moj rad. Svaki pokušaj da se to razdvaja, u bilo kakve svrhe, smatrao bih zloupotrebom svog osnovnog prava zagarantovanog Ustavom. Pripadam, dakle, naciji i književnosti Vuka, Matavulja, Stevana Sremca, Borisava Stankovića, Petra Kočića, Ive Andrića, a svoje najdublje srodstvo sa njima nemam potrebu da dokazujem", naveo je Selimović u pismu koje je uputio SANU sa izričitim zahtevom da se ono smatra punovažnim biografskim podatkom.
Selimović je od 1971. do smrti živeo i radio u Beogradu.
Preminuo je 11. jula 1982. i sahranjen u Aleji zaslužnih građana na Novom groblju u Beogradu.
