Izvor: Blic, 19.Feb.2008, 12:37 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Traže da sami brinu o svom novcu
Stanišić je prvo mesto u Vojvodini koje je formalno pokrenulo inicijativu da dobije status opštine, pošto je Sombor, kome Stanišić sada pripada, dobio status grada. Meštani većih mesta u okolini Sombora, Zrenjanina, Pančeva, Subotice i Sremske Mitrovice nadaju se da bi, dodeljivanjem statusa grada njihovim sadašnjim opštinama, i njihova naselja mogla postati centar lokalne samouprave. Kao glavni motiv za dobijanje statusa opštine, uglavnom navode veću ekonomsku samostalnost. >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic <<
- Samo ako pođemo od činjenice da je budžet opštine Sombor milijardu i 360 miliona dinara, a da 15 naseljenih mesta dobijaju ukupno 107 miliona dinara, znači manje od 10 odsto budžeta, dovoljan je razlog da se formira opština. Tim pre što u selima živi 49 odsto stanovnika somborske opštine - kaže Ljubinko Vračarić, predsednik Saveta MZ Stanišić. On navodi i da je ovo mesto ranije bilo opština koja je obuhvatala i Rastinu, Gakovo i Riđicu.
U Kljajićevu, koje je takođe imalo status opštine, smatraju da bi neka pitanja lakše rešavali kada bi imali status lokalne samouprave.
- Upravo pokušavamo da rešimo problem izgradnje kanalizacije i nismo mogli direktno da konkurišemo za sredstva iz Nacionalnog investicionog plana, već smo to morali da uradimo preko opštine. Uspeli smo tek kad je i opština u tome videla neki svoj interes. Da smo mogli samostalno nastupiti prema fondovima, taj problem bismo možda i ranije rešili - kaže Dušan Milojević, sekretar MZ Kljajićevo. On dodaje i da je ovo mesto zainteresovano da bude opština, te da je prirodno da tu opštinu čine i susedna sela Telečka i Čonoplja.
U Bezdanu o mogućnostima da im se vrati status opštine još nisu razgovarali, ali kažu da su spremni za sve inicijative koje za cilj imaju prosperitet mesta i građana.
Veljko Stojnović, predsednik Skupštine opštine Sombor smatra da će se formiranjem novih gradskih opština baviti novi skupštinski saziv posle lokalnih izbora 11. maja.
- Vraćanjem statusa grada Somboru, kao i mogućnošću formiranja novih opština, vrata decentralizacije su tek otvorena. Trenutno od toga ni grad, niti naselja nemaju nikakve koristi - smatra Stojnović.
Bajmok, Čantavir i Palić su subotičke mesne zajednice za koje se pretpostavlja da će istaći kandidaturu za sedište opštine. Ipak, stanovnici ovih naselja svesni su da se od šezdesetih godina, kada su imali svoje opštine, mnogo toga promenilo. Pre svega, smanjen je broj stanovnika, što zbog migracija ka većim centrima, ali i „bele kuge". Primera radi, Tavankut je šezdesetih godina prošlog veka imao gotovo osam hiljada stanovnika, a sada jedva četiri. Veliki problem predstavlja i nedostatak infrastrukture, gde bi se mogli smestiti budući opštinski administrativni organi.
Sa druge strane, meštani četiri subotička prigradska naselja gotovo su jednoglasni u oceni da bi dobijanje statusa opštine u okviru grada Subotice, u velikoj meri ubrzalo privredni razvoj prilično zaostalih sredina, ali bi i administrativna procedura bila manje komplikovana i ne bi „za svaki papir morali ići u Suboticu, što iziskuje dodatne troškove".
Status grada je prednost koju će Zrenjaninci osetiti u budućnosti, smatraju u ovom gradu. Osim više novca, otvaraju se mogućnosti za osnivanje univerziteta, komunalne policije i više opštinskih sedišta u sklopu gradske skupštine koja će imati više odbornika nego do sada.
U javnosti se spekuliše se da su za dobijanje statusa gradske opštine zainteresovani Melenci i Čenta ali i neka gradska naselja. Nezvanično se spominje da je donja granica za osnovanje opštine 10.000 stanovnika tako da bi Melenčani sa blizu sedam hiljada stanovnika morali da udruže sa Tarašanima i Elemircima da bi postali opštinsko sedište. Čenćani takođe ne bi mogli sami pa bi se udružili sa Perležanima, a možda i Orlovaćanima da bi postali opština. Kao opštinsko sedište pominje se gradsko naselje Bagljaš sa 20.000 stanovnika na čijoj su teritoriji dve mesne zajednice „Sonja Marinković" i „Veljko Vlahović". Gradonačelnik Zrenjanina Goran Knežević kaže da gradske opštine moraju biti samoodržive.
- Pošto se zalažem za decentralizaciju podržavam ideju da grad Zrenjanin dobije i neke opštine za šta će se otvoriti mogućnost nakon lokalnih izbora 11. maja kada nova Gradska skupština bude donela i Statut grada. Neke računice pokazuju da bismo mogli da imamo dve opštine, ne više, zato što je jako važno da nove opštine budu samoodržive, da mogu same da se finansiraju, inače nema smisla osnivati ih - kaže Knežević. On je ocenio da Grad ima veće nadležnosti pa će mu pripasti i veća sredstva.
- Veće ingerencije biće regulisane zakonima, a grad će dobiti dve veoma važne mogućnosti kao što su osnivanje univerziteta i komunalne policije - kaže Knežević.
Načelnik odeljenja za poslove uprave Trajan Pankarićan kaže da je opština Zrenjanin postala područje grada, ali da se do lokalnih izbora ništa neće promeniti.
- Tek pošto bude izabrana nova gradska skupština ona će izabrati novog gradonačelnika. Nova Skupština će doneti i statut grada - kaže Pankarićan. On navodi da grad ima pravo da formira gradske opštine, ako se proceni da postoji takav interes.
- Tako se može dogoditi da pojedina sela zbog svoje veličine organizovanosti ili specifičnog položaja postanu opštinska sedišta u sastavu grada, ali to treba da reguliše statut - kaže Pankarićan.
Mada je dobijanje statusa grada dočekano sa odobravanjem, jer po mišljenju Mitrovčana njihova opština kao centar Srema, sa oko 80.000 stanovnika, to i zaslužuje, još uvek je nepoznanica koja će od 29 mesnih zajednica dobiti status opštine. Kako saznajemo od opštinskih čelnika, odluku o eventualnom imenovanju dve Mesne zajednice u opštinu doneće nova Skupština opštine, formirana nakon lokalnih izbora 11.maja. Do tada sve je na nivou spekulacija, a kao kandidati najčešće se pominju Laćarak i Mačvanska Mitrovica.
Vojvođanske opštine prevelike
Prema rečima Zvonimira Štrpca, načelnika Odeljenja za opštu upravu opštine Sombor, Zakon o lokalnoj samoupravi ne obavezuje gradove da u svom sastavu moraju imati najmanje dve opštine, kao što je to bilo ranije.
- Da bi neko mesto postalo opština, mora da zadovolji osnovne kriterijume o ekonomskoj samostalnosti ili broju stanovnika. Sa druge strane, upoređujući sa zemljama Evropske unije, opštine u Vojvodini su jako velike. Zbog toga se može očekivati da će neka mesta, koja su i ranije, do početka šezdesetih godina, imala status opštine, tražiti da ponovo budu opštine, a neka od njih su već pokrenula takve inicijative - kaže Štrbac.
Previše činovnika
Predsednik Skupštine opštine Subotica Saša Vučinić kaže da „treba izbeći gomilanje administracije na račun dobijanja statusa grada", kako budžet ne bi trpeo dodatna opterećenja.
- Treba ozbiljno razmotriti opravdanost formiranja gradskih i prigradskih opština, pre nego što eventualno krenemo u takav poduhvat. Takođe, vrlo je bitno izbeći i stvaranje opština po etničkim principima, jer to može izazvati vrlo negativan efekat, kako po lokalno stanovništvo, tako i po kompletnu gradsku upravu - zaključio je Saša Vučinić.
