Izvor: Politika, 15.Jan.2008, 13:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Tragikomični realizam
"Heroj nacije", Ivan M. Lalić/Egon Savin, Narodno pozorište "Toša Jovanović", Zrenjanin
"Heroj nacije" Ivana M. Lalića je gorko živopisan, tragikomični tekst koji se oštro bavi problemom uticaja masovnih medija na svakodnevni život. Postavljajući u centar analize porodicu koja postaje predmet skrivene kamere, pisac crnohumorno predstavlja i srpski mentalitet, primitivizam i licemerje u porodičnim i prijateljskim odnosima, kao i prilično obeshrabrujuće društveno-materijalne >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << okolnosti.
Reditelj Egon Savin predstavu nije postavio parodično što bi, možda, bila očiglednija opcija igre, već se odlučio za usporavanje tempa i brižljivo građenje mračnog apsurda i grotesknosti situacije. Na taj način je došlo do redukcije komičkog potencijala teksta, ali se, istovremeno, formirao metaforički sloj igre a značenje teksta je produbljeno i nadgrađeno. Glavni likovi – Budimir (Jovan Torački) i njegova supruga Desanka (Sanja Mikitišin), u osnovi su koncipirani vrlo ozbiljno, skoro realistički. Glumci ih oblikuju sa nijansama grotesknog izraza ali kako oni, bazično, nisu karikature, to ih čini tragičnijima. Torački sugestivno igra Budimira: od iskrene poniznosti do tvrdoglavog prkosa koji ga odvodi u samoubistvo. Lik Desanke je ostvaren nešto manje uverljivo jer ga, u velikoj meri, guta glumičina prečesta i preglasna kuknjava zbog izmišljenog gubitka supruga. U pojedinim scenama, kada ova galama utihne, lik postaje opipljiviji, naročito u trenutku Desankinog mentalnog pucanja pred kamerom, kada glumica uzbudljivo izražava potisnutu frustraciju u braku junakinje.
Jugoslav Krajnov karikaturalno igra njihovog sina Ljupčeta, što je opravdano jer je on intrigant i folirant, odnosno nije žrtva u meri u kojoj to jesu njegovi roditelji. Nataša Luković nastupa u ulozi televizijske novinarke Lenke, takođe teatralno, odsečno i kruto, jasno naglašavajući odvratnu blaziranost i aroganciju medijskih zvezda. Mirko Pantelić komički prigušenije stvara lik veoma poslovnog i pragmatičnog pogrebnika. Ta vrsta suzbijenijeg, apsurdnog humora koji se rafinirano izliva iz njegove maske ozbiljnosti, zbog svoje slojevitosti je efektnija od pojednostavljene, transparentne karikaturalnosti koju nose likovi Ljupčeta i Lenke.
Predstava je, u izvesnom smislu, dramaturški maglovita, jer u jednom trenutku razvoja događaja postaje teško pratiti šta je realnost, a šta nameštena igra. No, ova konfuzija je, u suštini, idejno opravdana, jer govori o ukinutoj granici između istinitog i lažnog u svetu medijski generisanih iluzija.
Izgled scene je vrlo funkcionalan (scenografija Miodrag Tabački). Sa jedne strane je detaljno predstavljen enterijer doma ove porodice, naivno realistički, do apsurda, dok je, sa druge strane, stilizovano naznačena medijska eksploatacija situacije. Pojedini detalji u kostimu, npr. vidno veštački umetnuti delovi tela (salo, mišići), zaista lucidno i diskretno ističu imanentnu grotesknost likova (kostimografija Jasna Badnjarević).
"Heroj nacije" reditelja Egona Savina je, u celini posmatrano, izuzetno zanimljiva predstava, stilski vrlo autentična, zbog tog tenzičnog, mračno apsurdnog, tragikomičnog realizma. Ova složena višeznačna igra intenzivno podstiče kritičko promišljanje uticaja masovnih medija, opsesije televizijskim "rijaliti šou" emisijama i trivijalne ekstaze pred kičem, što sve sumorno definiše globalnu društvenu stvarnost.
Ana Tasić
[objavljeno: 15.01.2008.]
