Izvor: Blic, 08.Jul.2010, 01:15 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Svi koriste stare nazive
Beograd je odavno metropola koja svakodnevno menja izgled, ali i dalje ima lica koja su svakom Beograđaninu poznata. I ne samo poznata, već i prisna do te mere da ih oslovljava isključivo nadimkom. Mada su im zvanični nazivi „Skadarlija“ i „Zvezdara“, Beograđani i dalje pazare na „Bajloniju“ i „Cvetku“. Beogradske pijace imena su većinom dobile po delu grada gde su smeštene, ali one znamenite građani su mahom preimenovali.
Dobri poznavaoci gradskog, pa time >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << i pijačnog života, kažu da slava beogradskih pijaca počiva i na njihovim pamtljivim nazivima.
- Imena pijacama mnogo znače. Da se kafana ne zove „Tri šešira", niko ne bi znao za nju i to vredi i za pijace. Pijaca na Vidikovcu zove se pijaca na Vidikovcu, pa i nije čudno što je nepoznata - smatra televizijski novinar i scenarista Miloš Teodorović, koji je nedavno uz podršku Grada na Bajlonijevoj pijaci održao manifestaciju „Dan za ’hvala’ prodavcima" i podelio povelje-zahvalnice pijačarima sa najdužim stažom.
Bajlonijeva pijaca dobila je ime za sva vremena po preduzimljivom Čehu Ignjatu Bajloniju koji se u Beogradu 19. veka bavio raznovrsnim poslovnim poduhvatima, a večnu zahvalnost Beograđana zaslužio modernizujući proizvodnju piva.
Bajlonijeva pivara više ne prekriva Dorćol mirisom alkoholnog vrenja, ali Bajlonijeva pijaca je i dalje tu, neuvređena time što je Beograđani mahom zovu „Bajlonovom".
- Na mestu današnje pijace nekada je bila prava močvara. Ignjat Bajloni je doprineo da se taj prostor sredi i negde između dva rata dobili smo „kvantaš", gde se roba prodavala na veliko. Posle Drugog svetskog rata na Bajloniju se počelo prodavati i na malo i tada je pijaca dobila ime „Skadarlija", koje ni posle 60 godina niko ne koristi - priča jedan od najdugovečnijih Dorćolaca Dimitrije Marković koji je, kako kaže, „video svaki pijačni dan na Bajloniju".
Najveća beogradska pijaca dobila je ime po predratnom zadužbinaru Vlajku Kaleniću. Izgrađena je 1926. godine na Kalenića guvnu, nakon što je beogradski bogataš čitavo svoje imanje ostavio u dobrotvorne svrhe. Ova se pijaca nalazi na najmanjoj beogradskoj opštini, ali je proslavila ime čoveka koji je za nju zaslužan daleko preko granica Vračara.
- Ako su pijace duša Beograda, a jesu, Kalenić je centar duše i centar naših gastronomskih potreba - kaže Miloš Teodorović.
Zvezdarska pijaca ime po kojem je daleko poznatija duguje Cvetkovoj mehani. Tridesetih godina prošlog veka, kada je pijaca otvorena, čitav deo grada oko ove mehane Beograđani su zvali „oko Cvetka", a propao je čak i pokušaj da se tadašnja istočna periferija Beograda nazove po kralju Petru drugom. Danas Zvezdara nije periferija, njeni su žitelji ponosni Zvezdarci, ali pijaca će verovatno zauvek nositi ime slavnog mehandžije Cvetka Jovanovića.
Beograd ima i kutak u kome i građanin bez ikakvih zasluga može da kaže da je bar privremeno „ovenčan". Zeleni venac je verovatno jedna od najstarijih pijaca na Balkanu, jer se njegovo ime pominje još od 1847. godine. Na mestu sadašnje pijace nekada se nalazilo omiljeno izletište Beograđana. Prikladno, jer je odlazak na pijacu Zeleni venac i danas prepodnevni vikend „izlet" za mnoge naše sugrađane.
- Zeleni venac je raskrsnica sega i svačega u Beogradu, pa nije čudno što se na njemu prodaje sve i svašta - primećuje Teodorović.
„Smederevski Đeram" u govoru Beograđana izgubio je pridev, ali Smederevci se ne ljute i još snabdevaju pijacu koja je imenovana po trošarini koja se nekada nalazila gde i pijaca, u Bulevaru kralja Aleksandra - nekada Smederevskom putu.
Od Palilulske do Zemunske
Skoro sve beogradske pijace nose imena delova grada u kojima se nalaze, ali za razliku od onih najslavnijih nemaju nadimke, pa je njihov spisak Beograd u malom - od Palilulske preko Zemunske do Malomokroluške pijace. Nekolicina njih nosi samoobjašnjavajuća imena, poput Pijace za prodaju starih stvari i robe sa greškom u Rakovici.
- Uglavnom su dobile jednostavne nazive, po lokaciji gde su smeštene, a trebalo bi da imaju poetičnija imena. Možda bi se mogao organizovati konkurs, pa da građani biraju kako će im se pijace zvati. Verujem da bi izbor bio zanimljiv - kaže Miloš Teodorović.
