Izvor: Radio Televizija Vojvodine, 14.Feb.2009, 01:37   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Sveti Trifun i sveti Valentin

BEOGRAD - Praznici svetog Trifuna, koga slave pravoslavni hrišćani, i svetog Valentina, koji je deo zapadne tradicije, obeležavaju se istovremeno kao zaštitnici iskrene ljubavi.

Srpska pravoslavna crkva svetog Trifuna slavi kao velikomučenika koji je postradao za hrišćansku veru, ne isključujući njegov značaj kao zaštitnika bračne ljubavi i vernosti koje su deo hrišćanske propovedi.

Prema hrišćanskom učenju, bračna ljubav je u ravni ljubavi prema Bogu, >> Pročitaj celu vest na sajtu Radio Televizija Vojvodine << o čemu svojim delima najbolje svedoče Hristovi velikomučenici, među kojima je i sveti Trifun.

U SPC kažu da proslava svetog Valentina pripada više zapadnom marketingu nego istinskoj veri i da taj način slavlja nije baš blizak našoj i tradiciji pravoslavnih naroda, već nekom drugom duhovnom prostoru.

Iscelio kćer cara Gordija

Žitija i hrišćansko stradanje oba svetitelja našli su mesto u "Ohridskom prologu" vladike Nikolaja Velimirovića, prema kome je velikomučenik Trifun poginuo 250. godine u Nikeji od mača hristobornog rimskog cara Dakija.

Vladika Nikolaj govori o skromnosti i isceliteljskoj moći svetitelja Trifuna koji je "u detinjstvu čuvao guske i jedini mogao pomoći ludoj kćeri cara Gordija".

Sahranjen je skromno, na sopstveni zahtev, u selu Kampsadi u Frigiji, gde je rođen.

Sveti Trifun je zaštitnik vinogradara, a njemu se vernici mole da zaštiti polja od poplava, grada i raznih štetočina, dok ga ponegde i gostioničari slave kao svog patrona, objavila je Verska informativna agencija.

Valentin stradao 273. godine

Valentin je sa svojim sledbenicima bio posečen mačem 273. godine, zapisano je u "Prologu". Kult svetog Valentina ternijskog, episkopa i mučenika, brzo se proširio, prvo po Rimu, pa dalje po svetu. Prenet je u svoj grad, Terni, 1605. godine.

Sveštenomučenik Valentin, kako piše vladika Nikolaj bio je episkop u italijanskom gradu Interamni gde se proslavio kao iscelitelj brata rimskog tribuna Frontana i Herimona, sina poznatog filosofa Kratona čime je mnoge preobratio u hrišćansku veru.

Tradicija datira iz 14. veka

Prikazuje se kao sveštenik ili episkop, negde i kako isceljuje epileptičara, jer je zaštitnik od te bolesti, kao i od kolere.

Na Zapadu ga počinju smatrati i pokroviteljem zaljubljenih, počev od 14. veka, prvo u Engleskoj i Francuskoj.

SPC dan svetog Valentina obeležava 30. jula, odnosno 13. avgusta, ali ne kao zaštitnika zaljubljenih.

Praznik zaljubljenih - običaj iz antičke Grčke

Iz kalendara Katoličke crkve 14. februar je izbrisan kao dan posvećen svetom Valentinu zbog, kako kažu, želje za smanjenje broja svetih dana kod onih svetaca o kojima nije bilo jasnih istorijskih činjenica.

Običaj da se polovinom februara slavi praznik zaljubljenih potiče iz vremena antičke Grčke i Rima kada su slavljena božanstva plodnosti i zaštitnici svetosti braka.

Po svemu sudeći, praznovanje svetog Valentina zamenilo je rimski kult boginje Junone, koja je slavljena istog dana. Ona je bila zaštitnica porodice i braka i na njen dan se ženama poklanjalo cveće.



Pravoslavni vernici proslavljaju danas svetog Trifuna, svetitelja kojeg neke srpske porodice slave kao krsnu slavu.

Sećanje na stardanje svetog Trifuna

Na Dan zaljubljenih ili Valentinovo običaji su različiti i sve više se vezuju za potrošačko društvo dok se u pravoslavnim hramovima i u pravoslavnim domovima na Trifundan poštuje pretežno vekovna tradicija crkve.

Svetog Trifuna sutra slave mnogobrojni esnafi, vinogradari, meandžije, a na liturgijama se pominju stradanje svetitelja Trifuna.

Srpski narod u okolini Zaječara posvećuje mu čak tri dana slavlja, nadajući se njegovoj zaštiti u zimsko vreme kada vukovi nanose ogromne štete u tim krajevima, gde je ovčarstvo važna privredna delatnost.

Nastavak na Radio Televizija Vojvodine...