Izvor: Politika, 08.Apr.2008, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Strumica: grad pod Carevom kulom
Nepregledne površine pod najlonskim kućicama, popularni plastenici, mogu vas na tren navesti da se, putujući na jugoistok Makedonije, zapitate kako li tek izgleda krajnje odredište, grad Strumica.
I baš ti plastenici, dobri klimatski uslovi, plodna strumička zemlja koja iz svakog semena da dobar rod, uz oslanjanje na sopstvene resurse za razvoj industrije, doprineli su prepoznatljivosti i ubrzanom razvoju ovog kraja, a samim tim i porastu standarda. Sve to prate moderni prodajni >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << i ugostiteljski objekti, široka šetališta, prostrani trg sa statuom Goce Delčeva, očuvani brojni spomenici u negovanim parkovima, sportski objekti, hoteli... I svaki kutak priča je za sebe.
Centralni deo krasi šoping centar „Global”, najveći trgovinski centar u Makedoniji i jedan od najvećih na Balkanu. Izuzetno niske cene izdvojile su grad kao omiljenu šoping destinaciju stanovnika većih gradova Makedonije, ali i komšija iz Bugarske i Grčke, do čijih granica je samo 22, odnosno 30 kilometara.
Strumičani su izuzetno ponosni na brojne prirodne retkosti, bogato istorijsko nasleđe, raznolika kulturna dešavanja, sadržajan noćni život i u svakom trenutku spremni da budu dobri domaćini i vodiči.
Zaštitni znak Strumice su ostaci zidina Careve kule, sačuvani iznad samog gradskog jezgra – mesto koje je u prošlosti odigralo važnu ulogu za dalji sudbinu naselja, za koje danas s razlogom kažu da je grad pod Carevom kulom.
U starom delu grada je Orta džamija iz 1613/14. godine, a specifično je da je sagrađena na lokaciji gde je nekada bila crkva, a otkrivene zidine i ispitane grobnice svedoče o srednjovekovnom životu tadašnjeg mesta Tiveriopol, odnosno današnje Strumice. Nedaleko je dvooltarna saborna crkva Sveti Kiril i Metodij, čija izgradnja je počela 1750. godine, da bi današnji izgled dobila tek 1905. godine.
Lokalitet Sv. petnaest tiveriopolskih mučenika krasi istočni deo, a na mestu današnje sasvim nove crkve prvi crkveni objekat podignut je još u petom veku, ali je kroz istoriju više puta rušen i iznova građen.
Zapadno od grada u blizini sela Banica je Strumin grob, a nekoliko kilometara dalje u selu Vodoča i manastirski kompleks Sv. Leontij sa spojenim crkvama koje datiraju iz perioda od petog do početka 12. veka. Nedaleko je i selo Veljusa u kome se nalazi pravi biser srednjovekovne arhitekture u Makedoniji, crkva Sv. Bogorodica Eleusa iz 1080. godine. Sela Vodoča i Veljusa su u neku ruku začetnici manastirskog turizma u Makedoniji, i do današnjeg dana privlače pažnju putnika namernika koji posećuju Strumicu.
Novi podsticaj turizmu strumički kraj je dobio 1978. godine kada je prilikom iskopavanja temelja za hotel „Car Samuil” u Banskom (12 km) u podnožju planinskog masiva Belasice, otkriveno termomineralno lečilište iz antičkog vremena. Zidine prostorija Rimske terme pokazuju da je banja imala sve uslove, od prostorija za presvlačenje, saune, bazena sa toplom, mlakom i hladnom lekovitom vodom, korišćenom sa izvora Parilo, udaljenog pedesetak metara južno od banje.
Danas se na ovoj lokaciji nalazi čitav kompleks dobrih hotela, odakle znatiželjni turisti pohode zidine lokaliteta, kao i ostatke temelja Crkve sv. četrdeset mučenika u neposrednoj blizini.
Okolina sela Bansko i Gabrovo predstavlja jedinstveno mesto, možda i na Balkanu, gde na površini od oko 500 kvadratnih metara raste posebna vrsta paprati osmunda regalis, koja se koristi u tekstilnoj industriji. Planina Belasica je prepuna prirodnih retkosti, počev od nezaboravnog uživanja na drvenom vidikovcu kraj Smolarskog vodopada visokog 38 metara, ili pokraj šesnaest metara visokog Kolešinskog vodopada sa kristalno čistom vodom čiju lepotu upotpunjuju kameni grebeni i javorova šuma. Nešto niže, a opet u okrilju Belasice, nalaze se Mokrinske izvori, gde ispod korenja stoletnih javora izvire neverovatno bistra voda.
Naravno, sve ovo nije moguće videti u jednom danu, mnoge vrednosti i atrakcije nisu ni spomenute, pa neka prethodni redovi budu povod za razmišljanje da se krene put Strumice.
S. Lučić
[objavljeno: 09/04/2008]
