Izvor: Politika, 01.Mar.2013, 13:31 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Stranci „darovali” matične ćelije našim pacijentima
Kod dvoje obolelih na VMA urađena transplantacija koštane srži. – Prvi put davaoci ćelija nađeni u svetskom registru
U Vojnomedicinskoj akademiji (VMA) nedavno je urađena, drugi put u Srbiji,transplantacija matičnih ćelija koštane srži od nesrodnog davaoca, ali je ovo prvi put da su donori ćelija bili stranci, prijavljeni u Svetskom registru davalaca koštane srži. Lečenje matičnim ćelijama primenjeno je kod četrdesettrogodišnjeg muškarca koji se razboleo 2012. >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << od takozvane akutne limfoblasne leukemije i kod četrdesetogodišnje žene koja je imala akutnu mijeloidnu leukemiju.
Ovi pacijenti nisu imali donore u svojoj porodici, ali ni u srpskom registru davalaca, ali je u svetskom, tačnije u nemačkom, nađeno dvoje davalaca od kojih su uzete matične ćelije iz periferne krvi.
Profesorka dr Dragana Stamatović, načelnica Odeljenja za transplantaciju koštane srži i intenzivnu hematološku negu na VMA, objašnjava da je kod oba bolesnika najbolji oblik lečenja u njihovoj situaciji presađivanje koštane srži. Oba bolesnika su dobro podnela pripremnu terapiju, dobili su adekvatan uzorak ćelija, a postoperativni tok protiče bez bitnih komplikacija.
– Pacijent je operisan pre pet nedelja, a pacijentkinja pre tri nedelje. Ovaj oblik lečenja umanjuje mogućnost vraćanja bolesti, a tek će nam vreme pokazati njegovu definitivnu efikasnost. Sam proces pripreme za alogenu transplantaciju od nesrodnog podudarnog donora različit je u odnosu na klasičnu transplantaciju i podrazumeva primanje intenzivnije takozvane imunosupresivne terapije koja će omogućiti adekvatno prihvatanje „kalema” i smanjiti rizik od potencijalnog odbacivanja organa – naglasila je dr Stamatović.
Prema rečima profesorke dr Ljiljane Tukić, načelnice Klinike za hematologiju VMA, transplantacija matičnih ćelija kostne srži već je ustaljen način lečenja bolesnika sa hematološkim bolestima, odnosno kod raznih vrsta leukemija, bolesti koštane srži koje nisu zloćudne, poput aplastične anemije ili nekih urođenih oboljenja metabolizma, kao što su teške talasemije.
– U porodici je teško naći davaoce, jer se tu može utvrditi podudarnost kod svakog trećeg ili četvrtog pacijenta. Verovatnoća da se nađe davalac u porodici je od 25 do 30 odsto. Imamo dva pacijenta koji čekaju na intervenciju, a procenjujemo da oko 10 bolesnika u Srbiji zahteva ovu vrstu lečenja od nesrodnog davaoca. Nažalost, bili smo svedoci brojnih akcija da se pomogne bolesniku da ide u inostranstvo na intervenciju, a odlazilo se i preko RZFO u Rim. Obavljanje transplantacija ovde, sa nesrodnim davaocima, značajne su jer mnogo manje koštaju. Pretraživanje internacionalnog registra i dopremanje ćelija kada nađemo davaoca košta od 25.000 do 35.000 evra, a transplantacija sa najvećim komplikacijama ne košta više od 40.000 evra, što znači da kompletno presađivanje košta oko 70.000 evra, što je tri do četiri puta jeftinije nego da odlaze u inostranstvo – naglasila je dr Tukić.
Kako naglašava primarijus dr Snežana Jovanović-Srzentić, direktorka Instituta za transfuziju krvi, moderan način davanja krvi podrazumeva i formiranje Registra davalaca koštane srži, koje je počelo 2005. godine u njihovom institutu uz veliki entuzijazam dr Zorane Andrić, koja je na tome intezivno radila, što je krunisano prošle godine ulaskom nacionalnog u svetski registar.
– U našem registru trenutno ima oko 3.400 ljudi, a svetski ima više od 20 miliona osoba. Nama je pristup svetskom registru omogućio lakše nalaženje odgovarajućeg nesrodnog davaoca za naše pacijente – dodala je dr Jovanović-Srzentić
Transplantaciona medicina ne trpi individualizam među lekarima, specijalnostima i ustanovama, smatra profesor dr Marjan Novaković, načelnik VMA. On je za naš list istakao da se u VMA maksimalno kvalitetno radi transplantacija bubrega i jetre, ali da će razvijati i druge vrste presađivanja organa, poput transplantacija pankreasa i eventualno pluća, ali, u budućnosti, i srca.
Prva transplantacija od nesrodnog davaoca, gde su matične ćelije uzete od nesrodnog davaoca iz domaćeg registra, obavljena je u novembru 2009. godine u Institutu za zdravstvenu zaštitu majke i deteta „Dr Vukan Čupić”.
Danijela Davidov-Kesar
objavljeno: 01.03.2013.
