Izvor: Blic, 27.Maj.2004, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Stevan - plaćenik privatne firme
Stevan - plaćenik privatne firme
Privatne firme koje zapošljavaju plaćenike spremne da se za velike pare bore širom sveta, počele su polako da istiskuju sa ratnih područja običnu vojsku. Amerikanac srpskog porekla Stevan Stefanović, koji je osumnjičen za zlostavljanje iračkih zatvorenika u bagdadskom zatvoru, radio je u Iraku kao predstavnik kompanije CACI koja zapošljava plaćenike.
Ove plaćeničke organizacije doživele su procvat tokom ratova na Balkanu. >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << Privatne kompanije prvi put na Balkan dolaze 1995. godine kada je tadašnji hrvatski ministar odbrane Gojko Sušak uputio pismo Pentagonu u kome stoji da je 'cilj Hrvatske da napravi vojsku po uzoru na SAD'. Njegov poziv prosleđen je firmi MPRI.
Ovu kompaniju osnovao je penzionisani američki general Veron Levis 1987. godine. Kompanija ima potpisan ugovor sa Stejt departmentom u iznosu od šest miliona dolara i po njemu će firma u SAD obavljati bezbednosne i vojne akcije širom sveta. Kažu da imaju 160 zaposlenih i 2.000 penzionisanih generala koji su na raspolaganju.
Ugovor sa Zagrebom svečano je potpisan u hrvatskoj ambasadi septembra 1994. godine. U Zagreb je odmah prebačeno 15 vrhunskih američkih vojnih stručnjaka koje je predvodio general Ričard Grifits. U prvom krugu obuku su prošla 44 hrvatska oficira, od kojih nijedan nije bio prebeg iz JNA, jer takvima Amerikanci nisu verovali. Nakon završetka ove obuke potpisan je novi ugovor sa Zagrebom i njime je bilo predviđeno spremanje hrvatske vojske za akcije 'Bljesak' i 'Oluja'.
Nakon 'uspeha' u Hrvatskoj, MPRI se seli u Bosnu gde sa vladom u Sarajevu potpisuje ugovor o realizaciji programa 'Opremi i obuči' u vrednosti od 400 miliona dolara. Mesec dana pre nego što je otpočelo bombardovanje Jugoslavije, pripadnici MPRI došli su na Kosovo. I ovu operaciju je finansirao Stejt department.
Poslednji put oni su pomenuti tokom sukoba u Makedoniji kada je javljeno da makedonska vojska obaveštajne podatke dostavlja generalu Ričardu Grifitsu, šefu američke konsultantske firme MPRI koji je odličan prijatelj Agima Čekua, vojnog vođe OVK. Njihovo prijateljstvo datira iz 1995. godine kada je MPRI bio angažovan u pripremanju operacije 'Oluja' u Krajini.
Na Kosovu je MPRI finansijski kolač morao da deli sa 'Dajnkorpom', još jednom američkom firmom koja se bavi istom vrstom posla.
O kompaniji je prvi put nešto više objavljeno u 'Blicu' novembra 1998. godine kada se saznalo da će pripadnici ove firme činiti gro članova verifikacione misije OEBS-a za Kosovo koju je predvodio Vilijam Voker. Prema tvrdnjama Stejt departmenta, radilo se mahom o mehaničarima, vozačima i drugom pomoćnom osoblju, mada se moglo čuti da su mnogi bili u direktnoj vezi sa CIA.
Plaćenici su za jednogodišnji ugovor na Kosovu dobijali oko 85.000 dolara uz plaćene medicinske troškove. Odelo i drugu opremu obezbeđuje kompanija, kao i povratnu avionsku kartu i troškove prevoza. Na svakih 30 radnih dana radnici dobijaju šest dana odmora uz 18 dana godišnjeg odmora.
'Ovo je zaista vreme privatizacije. Imamo privatne firme, privatne zatvore, privatne puteve, a sada imamo i privatne firme za vođenje rata', pisao je magazin 'Tajms' januara 1996. M. Ivanović
