Izvor: B92, 08.Nov.2018, 13:20 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Šta utiče na kvalitet vazduha koji udišemo?
Beograd -- Tradicionalno u zimskom periodu Užice, Kosjerić, Valjevo, kao i mnoga druga mesta, imaju problem zbog grejanja i geografsko-meteoroloških uslova.
Najugroženiji su gradovi u kojima je gustina stanovništva najveća, kao što su Beograd i Novi Sad.
Podaci Agencije za zaštitu životne sredine pokazuju da je vazduh u Srbiji približnog kvaliteta kao i u zemljama centralne i istočne Evrope.
To znači da u određenim zimskim mesecima postoje prekoračenja >> Pročitaj celu vest na sajtu B92 << koncentracija zagađujućih materija.
U najvećem broju slučajeva, uzrok je ljudsko dejstvo na životnu sredinu.
Svakako proizvodnja energije odnosi jedan veliki deo u celokupnom zagađenju, kao i saobraćaj, ali i zastareli i neefikasni načini zagrevanja domova vrlo često imaju presudan uticaj na kvalitet vazduha u zimskom periodu.
Na zagađenost vazduha utiče gustina naseljenosti, dok u nekim gradovima zagađenost umnogome zavisi od geografskog položaja i klime, kao što su mesta koja se nalaze u kotlinama. Kosjerić je upravo opština koja je smeštena u kotlini, sa velikim brojem hladnih dana, i gde je u zimskom periodu godine povećana zagađenost vazduha upravo zbog velikog broja individualnih ložišta.
Da li merenja koja vrši Agencija pokazuju sezonske trendove, odnosno da li postoje periodi sa izraženim lošim parametrima kvaliteta vazduha i periodima u kojima je kvalitet vazduha dobar?
"Upravo tako, evidentne su razlike u koncentracijama zagađujućih materija, posebno suspendovanih čestica, koje i beleže najčešća i najveća prekoračenja u Kosjeriću na godišnjem i sezonskom nivou. U periodu januar-april bilo je 53 dana sa prekoračenjem dnevne granične vrednosti suspendovanih čestica PM10. U letnjoj polovini godine, sa prestankom grejne sezone i promenom meteoroloških uslova koji onemogućavaju zadržavanje i nagomilavanje zagađujućih materija u nižim slojevima atmosfere, granična vrednost PM10 nije prekoračena odnosno registrovane su koncentracije koje su u okviru prve kategorije kvaliteta vazduha", kaže Filip Radović, direktor Agencije za zaštitu životne sredine.
Koji su najveći uzroci zagađenja vazduha u Kosjeriću?
"Koncentracija polutanata u bilo kom naseljenom mestu, naravno u zimskom periodu, su posledica njihovih emisija iz industrije, saobraćaja, kao i individualnih ložišta. Kada se uz to zna da su zimi česti periodi stabilne stratifikacije atmosfere, praćene temperaturnim inverzijama, niskim temperaturama, vremenom bez vetra i nemogućnošću transporta vazduha u vertikalnom smeru, nameće se nedvosmislen zaključak da tada dolazi do višednevnog povećanja koncentracija polutanata, posebno PM čestica u prizemnom sloju vazduha. Geografski položaj Kosjerića u dolini, sa višestruko smanjenim prirodnim provetravanjem, povećava negativan uticaj pomenutih uobičajenih meteroloških pojava."
"Analizom koncentracija PM čestica u januaru i februaru 2018. godine (7.1-28.2.2018.) u vreme redovnog godišnjeg remonta cementare uočeno je da su maksimalne zabeležene koncentracije bile registrovane nezavisno od emisija iz pomenutog operatera, odnosno da su individualna ložišta i geografsko-meterološki uslovi dominantan uzrok prekoračenja dnevnih graničnih vrednosti ovog polutanta."
Radović navodi da to što koncentracije variraju od perioda do perioda je stručno razumljivo, kao što se i velika prekoračenja koja mogu ugroziti zdravlje građana dešavaju u epizodnim periodima.
Da bi se poboljšao kvalitet vazduha u našoj zemlji, Ministarstvo za zaštitu životne sredine formiralo je Radnu grupu za smanjenje aerozagađenja.
Samim tim nameće se zaključak da su neophodna stalna merenja na još većem broju mernih mesta, kako bi se utvrdila tačna slika kvaliteta vazduha i stvarnih izvora zagađenja, jer vidimo da čak i u malim mestima (Kosjerić) i uz prisustvo industrije, neefikasni i zastareli sistemi grejanja mogu imati veći uticaj na kvalitet vazduha i posledično na zdravstvenu sliku stanovništva od industrijskih postrojenja, naravno ako se ta postrojenja pridržavaju strogih ekoloških normi, kao što je slučaj sa TITAN Cementarom Kosjerić.
