Izvor: Radio Televizija Vojvodine, 16.Jun.2009, 20:37   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Srpsko društvo "Privrednik" vraća se svojim tradicijama

ZAGREB - U Zagrebu je danas održana sednica skupštine obnovljenog Srpskog privrednog društva "Privrednik", na kojoj je izabran patronat Fonda "Vladimir Matijević" iz koga će se od nove školske godine finansirati školovanje učenici i studenti.

"Danas je obnovljeno Srpsko privredno društvo 'Privrednik' iz Zagreba počelo vraćanje svojim tradicijama", izjavio je predsednik "Privrednika" Nikola Lunić.

Iškolovao više >> Pročitaj celu vest na sajtu Radio Televizija Vojvodine << od 40.000 srpske dece

U radu skupštine učestvovali su episkop jegarski Porfirije, vicepremijer Slobodan Uzelac i saborski poslanik i predsednik Srpskog narodnog vijeća Milorad Pupovac.

Paolina i Vladimir Matijević/Foto: Srpska banka

U uvodnom izlaganju Lunić je podsetio na istorijat društva koje je 1897. osnovao Vladimir Matijević i koje je s prekidom u Prvom svetskom ratu do 1941. omogućilo školovanje za više od 40.000 srpske dece i omladine iz raznih područja Hrvatske, a od 1924. i Jugoslavije.

On je za dosadašnju podršku i saradnju izrazio zahvalnost Srpskoj pravoslavnoj crkvi, Srpskom narodnom vijeću, vlastima Novog Sada i Vojvodine, kao i Humanitarnom fondu "Privrednik" iz Novog Sada koji od 1993. omogućava školovanje izbegle srpske dece i omladine u Novom Sadu, Vojvodini i Srbiji.

"Stvaramo snagu i volju da se i danas stipendiraju nadareni učenici i studenti slabijeg materijalnog stanja i nastavljamo tamo gde je 'Privrednik' nakon Drugog svetskog rata bio zaustavljen", izjavio je Lunić.

Vladika Porfirije: Matijević među najvećim Srbima

"Vladimir Matijević spada među najveće Srbe zbog onoga što je učinio za generacije srpske omladine", izjavio je vladika Porfirije koji je i potpredsednik patronata novosadskog "Privrednika", dodavši da je Matijević shvatio da je pored gradnje objekata još važnije izgradnja školovanih ljudi koji će biti na korist društvu.

Fotografija oduzete zgrade u Zagrebu

Za ono što je uradio Matijeviću je mesto uz najveće velikane srpskog naroda - Nikolu Teslu ili Milutina Milankovića, koji su shvatali značenje obrazovanih ljudi, rekao je vladika Porfirije. SNV shvata "Privrednik" i novoosnovani Fond kao značajne srpske institucije, rekao je Pupovac, ističući važnost "Privrednika" za ukrupnjavanja i oživljavanje zadrugarstva, a fonda za školovanja dece i omladine iz Hrvatske, a naročito iz povratničkih krajeva.

Ističući da je i SNV pomogao u formiranju inicijalnih sredstava fonda, on je izrazio nadu da će sredstava za stipendiranje učenika i studenata u narednoj godini biti mnogo više i obećao kadrovsku i organizacionu pomoć "Privredniku", ali i fondu.

Pomoć Hrvatske oko vraćanja imovine

Rekavši da rad na formiranju Srpske banke, koja bi trebalo da bude nosilac finansijskih aktivnosti srpske zajednice, ulazi u prelomnu fazu, on je izrazio očekivanje da će i banka uskoro početi s radom.

Fotografija oduzete zgrade u Novom Sadu

Vicepremijer Uzelac ocenio je da je Matijević pre više od 100 godina radio na onom što se u Hrvatskoj danas naziva društvo znanja, odnosno formiranje što više školovanih ljudi i obećao svu pomoć "Privredniku" naročito oko vraćanja nekretnina koje su oduzete društvu 1941. i 1947. godine.

Vraćanjem imovine "Privredniku" ispoštovao bi se duh evropskog zakonodavstva koja poštuje pravo vlasništva i priznaje i ga i u promenjenim društvenim prilikama, rekao je Uzelac.

Patronat fonda čine 23 uspešnih poslovnih ljudi i stručnjaka, istaknutih Srba i predstavnika srpskih organizacija koji će raditi na privlačenju sredstava za rad fonda.

Među članovima fonda su i Uzelac, Pupovac, Rade Dragojević kao generalni sekretar "Prosvjete", poslovni čovek iz Novog Sada Mirko Dubroja, obnovitelji "Privrednika" iz 90-ih godina Kosta Milošević i Stevan Pjevac, ali i Branislav Ćelap i Dušan Matić, osnivač fonda "Gajo Petrović" koji je tokom devedesetih pomogao u školovanju velikog broja srpske povratničke dece.

Ubrzo konkurs za stipendije od 50.000 evra

Predsednik Upravnog fonda Marko Popović rekao je da će ubrzo biti raspisan konkurs za stipendije za šta je do sada obezbeđeno preko 50.000 evra koji će biti otvoren do polovine oktobra.

Iz fonda će svaki od stipendiranih učenika i studenata dobijati oko 200 evra mesečno, a sredstva su obezbedile Srpska pravoslavna crkva, srpske organizacije i poslovni ljudi iz redova Srba u Hrvatskoj, ali i Srbi koji su poreklom iz Hrvatske i rade u Srbiji.

Član Fonda biće svako ko uplati 1.000 kuna (oko 140 evra), izjavio je Popović.

Skupštini su prisustvovali i brojni kulturni i javni radnici, među kojima i potpredsednik Saveta za nacionalne manjine Đuro Zatezalo, načelnici opština, predstavnici manjinske samouprave, pomoćnik ministra obrazovanja Mirko Marković, ali i ambasador Srbije u Hrvatskoj Radivoj Cvetićanin i konzul Srbije u Rijeci Mira Jegdić.

"Privrednik" je osnovan 1897. godine s namerom da omogući školovanje siromašnije srpske dece i omladine u tadašnjoj Hrvatskoj i Dalmaciji, pa je do Prvog svetskog rata omogućio školovanje 10.500 pitomaca.

Nakon Prvog svetskog rata, odnosno početkom dvadesetih godina prošlog veka, centrala "Privrednika" seli u Beograd, a u Zagrebu, Novom Sadu i drugom gradovima formiraju se filijale.

"Privrednik" radi do 1941. godine, kada mu rad zabranjuju vlasti NDH, kao i nemačke okupacione vlasti u Srbiji, da bi 1947. i formalno bio raspušten, a imovina nacionalizovana. Od početka 90-ih godina radi se na obnovi rada "Privrednika", pri čemu je u Hrvatskoj najveći problem odbijanje povraćaja imovine.

Nastavak na Radio Televizija Vojvodine...