Izvor: Politika, 04.Dec.2007, 13:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Srpski potencijal za energiju vetra
Po ispitivanjima Republičkog hidrometeorološkog zavoda, naša zemlja se ubraja u područja sa znatnim potencijalom kada je reč o energiji vetra. Izrazito vetrovita područja su u Vojvodini i planinski oblastima južne i istočne Srbije uglavnom iznad 100 do 1.500 metara nadmorske visine. Pre nekoliko meseci Agencija za energetsku efikasnost pokrenula je projekat merenja potencijala vetra na tri lokacije: postavljeni su stubovi u Negotinu, Velikom Gradištu i Titelu. Program će trajati oko godinu >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << dana. Po završetku ovog projekta pristupiće se izradi studije za postavljanje elektrovetrenjača. Na lokaciji gde se pokažu najbolji rezultati gradiće se vetrenjače sa mogućnošću priključenja na elektromrežu.
Kako za naš list kaže potpredsednik Agencije za energetsku efikasnost Bojan Kovačić, ukoliko se ovaj projekat pokaže uspešnim Srbiji bi to donelo dve velike prednosti. Naime, vetrogenerator može da obezbedi električnu energiju za oko 1.600 domaćinstava, koja bi bila jeftinija od one dobijene iz termoelektrana ili nuklearnih centrala. I drugo, rad elektrana na vetar ne proizvodi zagađenje i štetne uticaje kao kod nuklearnih i elektrana na fosilna goriva.
Jedan od najnepovoljnijih aspekata elektrane na vetar jeste to što se njena proizvodnja ne može predvideti, pa zato udeo vetrenjača ne bi trebalo da pređe 10 odsto ukupnog energetskog sistema. Ipak, do sada nijedan vetrogenerator u Srbiji ne daje struju – investitori su ostajali kratkih rukava u Beloj Crkvi, Kovinu, Pančevu i Žitištu, podseća naš sagovornik.
Problem u korišćenju ovog čistog izvora energije može nastati zbog određenog ugrožavanja ekosistema. Tako, na primer, u Škotskoj ornitolozi, ljubitelji prirode i građani traže da se uvede moratorijum na dalju gradnju vetrenjača. Tamo je najviše ugrožen orao belorepan, koji je već jednom nestao iz Škotske. U pojedinim oblastima na ovim vetrenjačama strada skoro ceo godišnji porod orla belorepana. Pojedini planinski prevoji pregrađeni su vetrenjačama i umorne ptice koje struje vetrova nanose na ove prevoje veoma često budu prosto samlevene u vetrenjačama. Isto tako, ugrožene su i ptice grabljivice ali i močvarice, selice, pa i golubovi. U Škotskoj smatraju da bi možda stradanje bilo manje da su prvo konsultovani ornitolozi i ljubitelji prirode u vezi sa mestima za postavljanje vetrenjača. Slično je i u Španiji, Bugarskoj, Grčkoj...
Okolina Vršca sa svojim čestim vetrovima nalazi se na glavnom pravcu migracije gusaka, pataka, roda, ždralova i drugih zaštićenih vrsta. Da li tamo postoji studija uticaja na životnu sredinu i kakva su rešenja za migracije ptica? Inđija sa okolinom je teritorija poslednjih orlova krstaša, a u Koviljskom ritu se gnezdi veliki broj roda i ptica močvarica. Kolika mora da bude razdaljina od zaštićenog prirodnog dobra kao što je Nacionalni park "Fruška Gora"? I ko snosi odgovornost u slučaju velike smrtnosti ptica na "farmama vetrova"? Sve su to pitanja koja traže stručne odgovore pre nego što i u Srbiji zaživi proizvodnja jeftine i ekološke energije iz vetrogeneratora.
Nada Kovačević
--------------------------------------------------------------------------
Projekat za četiri opštine
Vršac – Ako sve bude teklo po planu, nakon obavljenih ispitivanja, rekonstrukcije mreže za prenos električne energije i montiranja opreme, kroz tri godine će iz farmi vetrenjača, podignutih u vršačkoj regiji, poteći prvi kilovati struje. O tome su se prošle nedelje saglasili predsednici četiri južnobanatske opštine (vršačke, belocrkvanske, plandištanske i alibunarske) i time stvorili najveće investiciono područje u Srbiji, od oko 250.000 hektara. Nosilac projekta je vršačka firma "Energo vind". Kako kaže za naš list vlasnik i direktor ove firme Branislav Matić, u ovdašnjim atarima se planira podizanje više farmi, sa ukupno oko 150 vetrenjača, koje će, zahvaljujući snazi vetra, proizvoditi isto toliko megavata električne energije.
J. D.
[objavljeno: ]
