Izvor: Blic, 08.Mar.2009, 01:37 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Srbija puna nezavršenih stanova
Posle obećanja 1999. godine o gradnji 10.000 stanova po subvencionisanim cenama, širom Srbije ostala su mnoga napuštena gradilišta i višemilionska šteta. Ali 14 konzerviranih lokacija nisu zasmetala omiljenom Slobinom graditelju Milutinu Mrkonjiću da ponovi obećanje. Čak i da bude ambiciozniji. Sada najavljuje gradnju 100.000 stanova za 500 do 600 evra po kvadratu.
Mrkonjić, doduše, priznaje da je tržišna cena kvadrata 1.000 evra, ali će razliku nadoknaditi država tako što >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << će zemljište i komunalno opremanje davati džabe ili na kredit. Neimari ističu da nije realno da država nadoknadi ove troškove jer je i ministar Dulić rekao da nema para.
Sličan model, sa plaćanjem dela troškova, Mrkonjić je predložio i posle NATO bombardovanja. Bio je tada na čelu Direkcije za obnovu zemlje. Ugovorena je gradnja više od 8.000 stanova za mlade bračne parove, policiju i vojsku, čija je cena trebalo da bude 700 maraka po kvadratu. I šta se desilo? Završeno je samo deset odsto stanova, a u više desetina gradova širom Srbije ostale su Mrkonjićeve zadužbine – samo temelji, goli zidovi, jedan ili više podignutih spratova... Novac je prestao da dotiče, vlast se promenila, pa je i gradnja stala. Gradilišta je 2001. godine preuzela Građevinska direkcija Srbije (GDS), pravni naslednik Direkcije. Opštine nisu pristale da plaćaju troškove komunalnog opremanja, niti da daju zemljište džabe, pa cena nije mogla da bude 700 maraka. Pojedini kupci su stanove platili odmah, ali su ih čekali godinama. Tek pre 2-3 godine završeni su radovi na prvim zgradama.
– Preuzeli smo 127 lokacija u 95 gradova. Uz saglasnost Vlade Srbije kao osnivača, obustavljeni su radovi na 26 lokacija koje su vraćene prvobitnim korisnicima, a na kojima je bila planirana izgradnja 2.589 stanova. Čak na 14 lokacija, na kojima su planirana 943 stana, objekti su konzervirani, najčešće zbog nerešenih imovinsko-pravnih odnosa i ekonomske neisplativosti završetka izgradnje objekata. Opštine su preuzele dalje finansiranje objekata na 11 lokacija sa ukupno 331 stanom – navode u GDS.
U ovoj ustanovi nisu imali podatak kolika je vrednost radova na 14 lokacija koje su konzervirane, kao i da li će na njima moći da se nastave radovi. Reč je verovatno o milionima dinara. Ovo je sigurno najveća šteta euforije u izgradnji stanova posle NATO bombardovanja.
GDS je izgradio 2.688 stanova u 50 gradova za koje su se stekli svi neophodni preduslovi, od potencijalne mogućnosti izgradnje 4. 503 stana. Vladi Srbije je, na osnovu ranijih ulaganja, kako navode u GDS, predato 622 stana po subvencionisanoj ceni, dok su ostali stanovi ponuđeni po tržišnim cenama. Svi izgrađeni stanovi, nešto više od 2.000, još nisu prodati. U GDS ističu da su osnovani kao društvo sa ograničenom odgovornošću i posluju u skladu sa tržišnim principima.
Evo šta se dešavalo sa započetim stanovima.
Čačak - Stambena zgrada na delu parcele kasarne „Ratko Mitrović", u Ulici dr Dragiše Mišović, koja je počela da se gradi 2000. godine, tek poslednjih nedelja dobija konačnu fizionomiju. Radovi su nastavljeni tek kada je zvaničnik SPS, Milutin Mrkonjić, postao ministar prošle godine. Reč je o zgradi površine oko 3.000 kvadrata sa 34 stana. Iako je prvobitno bilo zamišljeno da otkupom ove parcele stanovi pređu u vlasništvo grada, nakon čega bi, po povoljnim cenama od 50 do 70 evra, bili izdavani mladim bračnim parovima, to se, po svemu sudeći, neće dogoditi. Velimir Stanojević, gradonačelnik, kaže da će o novim stanarima odlučivati Direkcija za imovinu.
Vranje - U naselju „Viktor Bubanj" započeta je gradnja oko 11.000 kvadrata stambenog prostora, sa 128 jedinica. Vlasnici okolnih privatnih kuća kažu da je ovo naselje već nekoliko godina stecište narkomana, koji su orgijali svake večeri. Obavezu da završi stanove 2001. godine preuzela je GDS, ali su radovi nastavljeni tek maja prošle godine.
Firma „Banković" iz Crne Trave, vlasnika Bobana Bankovića, pet meseci nije mogla da uđe u stanove i obavi finalne unutrašnje i spoljne radove zbog nerešenih imovinsko-pravnih odnosa sa „Novogradnjom", kojoj je 2000. poverena uloga glavnog izvođača radova. I dok su se republička Direkcija i „Novogradnja" sporili za desetak miliona dinara, stanovi su propadali. Uprkos tome što su nezavršene stanove danonoćno čuvala tri stražara vranjske „Novogradnje", lopovi nisu mirovali. Na meti kradljivaca bili su bojleri, parket, električna i vodovodna instalacija i druge stvari.
Novi Sad - Na mestu nekadašnje kasarne „Jugovićevo", sada lokaciji „Sunčana strana", u Novom Sadu građevinski radovi bili su obustavljeni duži vremenski period zbog nerešenih imovinsko-pravnih odnosa. Zahvaljujući GDS radovi su započeti prošle godine. Gradi se ukupno 12 objekata sa 492 stambene jedinice ukupne površine oko 31.100 kvadrata.
Kuršumlija - U ovom mestu je aprila prošle godine nastavljena gradnja na lokaciji „Rasadnik 1", a uskoro bi trebalo da se usele i prvi stanari. Radovi su prekinuti 2002. godine.
Doljevac - Iste godine zbog nedostatka para prestala je gradnja i stambeno-poslovnog objekta u Doljevcu. Reč je o objektu sa 16 stanova ukupne površine oko 1.100 kvadratna metra, a radovi su nastavljeni juna prošle godine. Novac će obezbediti GDS i opština, koja će izgraditi pristupni put, parking i komunalne priključke.
Leskovac - I u Leskovcu su započete dve zgrade, u naseljima „Tri šešira" i „Dubočica". Radovi su bili obustavljeni do pre nekoliko godina. Zasad je samo polovina stanova prodata, a cena je 550 do 600 evra, što je i tržišna cena u ovom mestu. Pojedinim firmama, koje su izvodile radove posle NATO bombardovanja, država je ostala dužna.
