Izvor: Blic, 09.Okt.2011, 21:55 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Spomen stradalim graditeljima "Šarganske osmice"
MOKRA GORA - Na Mokroj gori, u mestu Jatarice, u subotu je osveštana spomen- crkva, posvećena ruskim i italijanskm ratnim zarobljenicima koji su 1916. godine stradali prilikom gradnje tunela Budim. Episkop žički Hrizostom i izaslanik patrijarha ruske Pravoslavne crkve, episkop Sava, uz prisustvo srpskih i ruskih crkvenih velikodostojnika, osveštali su crkvu Svetog Andreja Prvozvanog, podignutu na mestu gde je 1916. godine stradalo više od 200 ruskih i italijanskih ratnih zarobljenika koji >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << su učestvovali u izgradnji “Šarganske osmice”.
Spomen crkva, mala građevina od drveta, smeštena je među brdima Mokre gore, uz prugu popularnog voza "Ćire”. Austrougarske vlasti su 1916. godine zarad vojnih potreba pokušale da spoje prugom Vardište i Užice. Angažovano je nekoliko hiljada ruskih i italijanskih zarobljenika i krajem godine, probijanjem tunela Budim, građevina se obrušila i ispod kamena je ostala zatrpana čitava jedna smena. Posle Prvog svetskog rata, izgradnja je nastavljena, a učestvovali su Rusi koji su u Srbiju prebegli posle Oktobarske revolucije.
- Sudbine naših naroda su mnogo puta bile isprepletene i postoje jake istorijske i duhovne veze. Istorijsko zajedništvo slovenskog naroda, jezička sličnost i sve ono što nije suprotno hrišćanskim moralnim načelima, predstavlja osnov našeg uzajamnog odnosa. Vekovima smo se održali na njemu i odatle idemo zajedno u budućnost - rekao je Aleksandar Konuzin, ruski ambasador u Srbiji.
Prisutnima se obratio i gradonačelnik Užica Jovan Marković:
- Dosta je primera pozitivne saradnje naših zemalja, dosta tragičnih događaja, a sve to je uticalo na stvaranje neraskidivih prijateljskih veza između naših naroda. Ovakvim delima mi pokazujemo da ne zaboravljamo našu istoriju i poštujemo žrtve, rekao je on.
Najveće zvono u Srbiji
Dan ranije u manastiru Mileševa osveštano crkveno zvono, najveće u Srbiji, a koje je izliveno u Rusiji i poklonjeno srpskoj Pravoslavnoj crkvi.
Uprkos lošem vremenu, svečanosti je prisustvovalo dosta gostiju iz Rusije, Užica, Mokre gore, Beograda...
Među zaslužnima za očuvanje istorije i žrtava od zaborava su Fond Andrej Prvozvani iz Moskve, ambasada Rusije, Zavičajno društvo Mokrogoraca, "Želturist", Železnice Srbije, beogradski RS "Trem” i mnogi drugi.
Osveštana Ruska spomen-kapela
Izvor: Press, 09.Okt.2011
Zatrpani: Krajem 1916. godine prilikom probijanja tunela Budim zatrpana je cela smena zarobljenika, u kojoj je bilo oko 200 radnika
